دانلود فایل

 دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه آزاد کاردانی کارشناسی ارشد خلاصه کتاب استخدامی

تعاریف نقشه برداری:
نقشه برداری عبارت است از علم تهیه نقشه از سطح زمین، تعیین ابعاد کرۀ زمین و نمایش تمام یا قسمتی از سطح زمین به صورت پلان یا نقشه ژئودزی
تعیین شکل و ابعاد زمین در قلمرو نقشه برداری ژئودزی است.
نقشه برداری مسطحه:
نمایش قطعات کوچک سطح زمین به جزوه نقشه برداری رشته معماری پلان را نقشه برداری مسطح می نامند.
کارتوگرافی:
عبارت است از کار ترسیم و انتخاب قطع نقشه و تهیه پاکنویس از روی نسخۀ اصلی نقشه عملیات نقشه برداری شامل دو مرحله است عملیات صحرائی شامل:
اندازهگیری:
اندازه گیری فاصله های افقی و قائم و زوایای افقی و قائم عملیات دفتری شامل :
محاسبات- محاسبات شامل تفسیر نتایج عددی اندازه گیریها ترسیم نقشه – با استفاده از علائم قراردادی انواع نقشه برداری از نظر کاربرد شامل:
نقشه برداری آبی یا آبنگاری هیدروگرافی نقشه برداری هوایی نقشه برداری زیرزمینی نقشه برداری ساختمانی نقشه برداری شهری نقشه برداری توپوگرافی نقشه برداری پلانیمتری نقشه برداری مسیر
نقشه برداری ثبت املاکی )کاداستر( نقشه برداری نظامی خط قائم
در هر نقطه از سطح زمین امتداد شاقولی در این نقطه را خط قائم نقطه می گویند در هر نقطه یک خط قائم وجود دارد.
خط قائم:
در هر نقطه از زمین خطی است که بر امتداد قائم در آن نقطه عمود باشد، در هر نقطه بینهایت خط افق قرار دارد.
صفحه افق:
به صفحۀ عمود بر امتداد قائم در یک نقطه گفته میشود در هر نقطه فقط یک صفحۀ افق وجود دارد.

نمایش علائم قراردادی:

نقاط کنترل:
به نقاطی از سطح زمین که طول و عرض و ارتفاع آنها معلوم باشد نقاط کنترل می گویند
در هر منطقه ای که نقشه آن مورد نظر باشد باید حداقل یک نقطۀ کنترل منشعب از شبکه نقاط کنترل سراسری وجود داشته باشد تا موقعیت سایر نقاط نسبت به آن اندازه گیری و تعیین گردد.

مقیاس
نسبت یک فاصله از روی نقشه به فاصلۀ افقی واقعی آن روی زمین را مقیاس می گویند.
انواع مقیاس:
کسری یا عددی و خطی یا ترسیمی مقیاس از رابطه زیر به دست می آید:
E=d/D یا مقیاس = فاصله روی نقشه جزوه نقشه برداری رشته معماری بر فاصله روی زمین فاصله روی زمین= عکس مقیاس× فاصله روی نقشه
مثال: اگر فاصله دو نقطه روی نقشه 5.2سانتی متر باشد این فاصله بر روی زمین با مقیاس 2555/1 چند متر است؟
5.2× 2555 = 152M
فاصله روی نقشه = فاصله روی زمین} CM{ تقسیم بر عکس مقیاس
مثال : اگر فاصله دو نقطه روی زمین 055 متر و مقیاس نقشه 5555/1 باشد این فاصله بر روی نقشه چقدر است؟CM 52 =5555÷05555
مساحت روی زمین M2 = عکس مقیاس به توان دو × مساحت نقشه
توجه مساحت نقشه به سانتیمتر مربع می باشد که جواب فرمول فوق نیز به سانتیمتر مربع خواهد بود برای تبدیل به متر مربع جواب حاصله را تقسیم بر 15555 می نمائیم تا به متر مربع تبدیل شود.
مثال مساحت زمینی بر روی نقشه 51 سانتیمتر مربع می باشد مساحت آن با مقیاس 255÷1 چند متر مربع است؟
)255×255( ×51= 2525555 سانتی متر مربع یا 252 متر مربع

نکته:
از طرفی می توان سیستم تصویری را برگزید. که فواصل در یک جهت حفظ شود )مثلاً تنها در جهات شمالی جنوبی یا شرقی غربی(

انواع سیستم های تصویری الف- سیستمهای تصویر استوانه ای:
خصوصیات در این نوع از شیوه های تصویر:
یک استوانه کره زمین را دربر می گیرد.
محور استوانه و محور زمین با هم منطبق اند .
استوانه در قسمت استوانه با کرۀ زمین مماس است .
اگر پهلوی جانبی استوانه را شکاف بدهیم و آن را باز کنیم و به روی صفحۀ کاغذ منتقل نمائیم.
یک شبکه بندی قائم الزاویه به دست می آید.
این شبکه بندی به همان نسبت که به قطبین نزدیکتر می شود حالت و زوایای تصویر را نسبت به واقعیت کرۀ زمین بیشتر تغییر می دهد.
این نوع سیستم تصویر را مشابه می گویند.
شبکه ای که در این سیستم تصویر ایجاد می شود و در نتیجه نقشه هائی که تهیه می گردد به نام نقشه یا سیستم تصویر مرکاتور نامگذاری شده است .
ب- سیستم تصویر جهانی UTM

از طرفی طبیعت زمین طبیعت خطایی را ایجاد می کند که به آن مانند خطای ناشی از کرویت زمین، یا خطای ثابت میگویند. لذا مسألۀ خطا در اندازه گیری نقش بسیار مهمی دارد.
خطاهای اتفاقی:
اگر اندازه حقیقی یک کمیت x و نتیجۀ حاصل از اندازه گیری همان کمیت I است.
خطای اتفاقی x - l = Δ
اگر 1x > یا 1x < باشد مثبت یا منفی خواهد بود.
ویژگیهای خطاهای اتفاقی:
الف(در اندازه گیریهائی تحت شرائط یکسان مقدار بزرگی خطای اتفاقی از حد معینی تجاوز نمی کند.
ب( امکان وقوع خطاهای کوچک از خطاهای بزرگ بیشتر است.
ج( تعداد دفعات اتفاق خطاهای کوچ با علامت مثبت با دفعات اتفاق خطاهای کوچک با علامت منفی برابر است.
د( میانگین حسابی خطاهای اتفاقی کوچک در شرایط یکسان، با افزایش تعداد دفعات اندازه گیری به سمت صفر میل می کند.

خطای مطلق = مقدار اندازه گیری شده – مقدار واقعی اندازه گیری
خطا نسبی: er خطای مطلق اندازه گیریاندازه کمیتمنابع خطاها:
خطای دستگاهی: مانند خطای حاصل از اندازه گیری با استقرار غلط دوربین
خطای انسانی: مانند عدم دقت در قرائت دقیق زاویه با تئودولیت، عدم قرائت تارهای رتیکول خطای طبیعی: مانند خطای ناشی از انکسار، نور، باد، حرارت و غیره.
اندازه گیری نهایی که در نقشه برداری از یك منطقه برای تهیه نقشه مسطحاتی یا توپوگرافی ضروریست. شامل:
اندازه گیریهائی که در نقشه برداری از یک منطقه برای تهیه نقشه لذا، وسائل و دستگاهها اندازه گیری این کمیتها را باید شناخت.
وسایل مشخص کنندۀ نقاط:
این وسایل شامل میخ چوبی، میخ آهنی، نشانه های بتنی

وسائل مشخص کننده
امتدادهای قائم و افقی:
برای مشخص کردن امتدادهای قائم در نقشه برداری از ابزاری نظیر شاقول و ژالون استفاده می کنند.
شاقول: عبارت است از یک قطعه فلز مخروطی که به جزوه نقشه برداری رشته معماری آویزان شده و بر اثر وزن خود در جهت قائم میایستد قائم قراردادن ژالون تعیین محل ایستگاه در مترکشی افقی برای تصور کردن نقطه انتهای هر دهنه

ژالون:
یک میلۀ چوبی یا پلاستیکی و یا فلزی است به قطر حدود 5سانتیمتر و به طول 5 متر.
کاربرد ژالون:

نوار های اندازگیری فاصله:
این نوارها را کارخانه های سازنده، تحت شرایط معین )دما و کشش معلوم( می سازند. در ابتدا یک حلقه و در انتها یک دستۀ چوبی دارند.

تعیین زاویه 52 و 05 درجه تعیین امتداد یک خط
اخراج عمود از یک نقطه خارج یک خط به آن خط و برعکس )شکل 5-15 و 5-15( در کارگاه عملی توضیح داده شده و پروژه انجام گردید

در کارگاه عملی توضیح داده شده و پروژه انجام گردید

اندازه گیری طول افقی با وسائل ساده
1- اندازه گیری طول به روش مستقیم:
5- اندازه گیری طول به روش مستقیم در روی زمین مسطح:
روش کار:
چون نمی توان فواصل بلند رابه یک باره با یک بار مترکشی اندازه گیری نمود
1- ابتدا امتداد طول مورد نظر را ژالون گذاری و مشخص کرد.
5- با علامتگذاری، طول مزبور را به فواصل کوچکتر تقسیم کرد.
5- سپس فواصل علامتها را با نوار اندازه گیری نمود.

3- اندازه گیری طول افقی به روش مستقیم در روی زمین شیبدار:
روش کار:
ژالون گذاری و علامت گذاری مترکشی افقی بین دهنه ها اندازه گیری فواصل طبق شکل 5-10

تعین طول در سطوح شیب دار:
روش کار
اندازه گیری طول مورب بوسیله متر گرفتن زاویه شیب بین دو نقطه به کمک شیب سنج محاسبه طول تبدیل به افق از رابطه:
برداشت سطح زمین
تعیین حدود و مشخص نمودن عوارض موجود ترسیم تمام آنها در روی یک نقشه انواع برداشت:
برداشت به منظور تعیین مساحت )مساحی(
برداشت به منظور تهیۀ پلان )پلانیمتری( مساحی:
مساحی یک قطعه زمین یعنی اندازه گرفتن مساحت تصویر افقی آن قطعۀ زمین.
مراحل مساحی:
شناسائی مقدماتی رسم کروکی
اندازه گیری طولها و زوایا و نوشتن اندازه های کروکی ترسیم
محاسبه مساحت نکات مهم:
خطهای جداکنندۀ زمین مشخص شود.
اطمینان از پابرجائی و ثبات مرزها حاصل شود.
انتخاب طریقه برداشتی که با مشکلات زمین بهتر سازگار باشد، انتخاب گردد.
روش های برداشت:
1- برداشت به وسیلۀ تجزیه به مثلثها )برداشت یا نوار فلزی( ترسیم بوسیله وتر و کمان پرگاری یا autocad

5- برداشت توسط یک یا چند خط هادی )برداشت به روش قائمهای یا اُُفست(

روش اول:
این طریقه بیشتر برای برداشتهای کم وسعت، که محدودۀ زمین را جزوه نقشه برداری رشته معماری مستقیم تشکیل می دهند به کار میرود، و برای اجراء آن فقط، متر )نوار فولادی( کفایت می کند.
نکته اول: این طریقه را باید در مواردی به کار برد که تعداد اضلاع محیط زمین کم باشد .
نکته دوم: هنگام تجزیه زمین به مثلثها باید سعی شود طولهای اضلاع هر مثلث با یکدیگر اختلاف زیاد نداشته باشد.
روش دوم:
این روش از طریقۀ قبل دقیقتر است و در زمینهای وسیعتر به کار می رود، از نوار فولادی و گونیای مساحی استفاده می کنند.مانند شکل5-55
ترسیم برای ترسیم:
دو خط عمود بر هم را بر روی کاغذ و به صورت دو محور x و y رسم می کنیم .
روی محور yها مقادیر اندازه گیری شده روی خط هادی را با در نظرگرفتن مقیاس جدا می کنیم.
سپس از نقاط مشخص شده در روی محور yها با عمودهائی اخراج کرده و روی آنها مقادیر xها با در نظر گرفتن مقیاس آورده می شود .
با اتصال به دست آمده به یکدیگر زمین مزبور روی کاغذ ترسیم می گردد .

به منظور تهیه پلان پلان:
نقشه یک منطقه کوچک از سطح زمین با مقیاس بزرگ را پلان می گویند. مقیاس پلان و کاغذ رسم نسبت به نوع و هدف مورد نظر متفاوت خواهد بود مقیاسهائی که برای تهیۀ پلان معمول است، عبارتند
از: ، ، ، ،

عملیات برداشت به منظور تهیۀ پلان نظیر عملیاتی است که در مساحی گفته شده با تفاوتهای زیر:
الف- در مساحی نقاطی که مشخص می شوند تنها رئوس محیط زمین ولی در پلان مربوط به کلیۀ عوارض موجود
ب- در مساحی بعد از ترسیم فقط محدودۀ قطعه زمین مشخص می شود. در صورتی که روی یک پلان کلیۀ عوارض و وضعیت نسبی آنها نسبت به یکدیگر مشخص می شود.
ج – در مساحی هدف به دست آوردن مساحت تصویر افقی قطعه زمین است. در صورتی که در پلان مشخص ساختن وضعیت افقی زمین با تمام جزئیات آن است محاسبه مساحت:

ترازیابی ترازیابی به عملیات تعیین ارتفاع یک نقطه یا اختلاف ارتفاع بین دو یا نقاط مختلف گفته می شود.
ارتفاع :
ارتفاع عبارتست از فاصلۀ یک نقطه نسبت به سطح مقایسه یا مبناء
سطح مقایسه:

دانلود رایگان خلاصه جزوه نقشه برداری رشته معماری pdf کتاب کامل

سطح تراز
به سطحی که تمام نقاطش بر امتداد شاقولی آن نقاط عمود باشد گفته می شود.

خط تراز
هر خط واقع در سطح تراز را خط تراز گویند، در یک نقطه بی نهایت خط تراز وجود دارد.
سطح تراز مبنا:
سطح تراز مبنا همان سطح ژئوئید می باشد امتداد قائم:
امتداد قائم در هر نقطه همان امتداد خط شاقولی است که از مرکز زمین نیز می گذرد.
صفحه افق
در یک نقطه صفحۀ افق صفحه ایست عمود بر امتداد قائم آن نقطه.
در عملیات ژئودزی باید ارتفاع بنچمارک ها تعیین گردد
روش اصلی تعیین ارتفاع نقاط شبکه ارتفاعی یا بنچ مارکها از طریق ترازیابی است.
شبکه سراسری نقاط ارتفاعی شامل ترازیابی درجات 1 تا چهار است .

مشخصات بنچمارک ها:
پنج مارکها و علائم نقاط ارتفاعی با توجه به درجات مختلف ترازیابی با علائم پیش ساخته روی زمین نصب می گردد.
فواصل این پنج مارکها در مناطق کوهستانی بین 05 تا 05 کیلومتر می باشد .
فاصله بین پنج مارکهای نقاط شبکه ارتفاعی درجه سوم و چهارم بین 0 و 7 کیلومتر در مناطق ناهموار به 15 تا 10 کیلومتر
اگر پیمایش ترازیابی در شهرها انجام شود باید در طول جزوه نقشه برداری رشته معماری ترازیابی بین دو پنج مارک متوالی یك یا دو پنج مارک دیواری مانند شکلهای) 15-11 و 15-11( در دیوارها احداث گردد.
پنج مارکها بایستی در روی دیوارها، فونداسیونهای برجهای آب، پایه پلها و ساختمانهائی که دستخوش خرابی نمی شوند احداث گردد .

روشهای مختلف ترازیابی
استفاده از لوله های شیشه ای و پلاستیکی استفاده از شیلنگ تراز بنایی

چنانچه تصویر و خطوط رتیکول در یک سطح قرار نداشته باشند میگویند تصاویر از هم جدا افتادهاند .
یعنی دستگاه دارای پارالاکس است .
عامل ابتدا حلقه دور چشمی را به چپ و راست می چرخاند تا خطوط رتیکول را واضح ببیند.
پیچ تنظیم شیئی را آنقدر می چرخانیم تا هدف )میر( به طور واضح دیده شود و خطوط رتیکول و تصویر هر دو واضح دیده شوند.

ترازیابی برای تعیین اختلاف ارتفاع نقاط ثابت ، ارتفاع ساختمانهای بلند و جزوه نقشه برداری رشته معماری کارهای مهندسی به کار می رود.ترازیابی های هندسی یا مستقیم بر حسب وضع منطقه و منظور آن ممکن است به صورت ترازیابی های مختلف بشرح زیر انجام می شود.
1- ترازیابی ساده:
ترزایابی ساده یعنی برای تعیین اختلاف ارتفاع بین دو نقطه بیش از یک ایستگاه مورد نیاز نباشد ،بطورریکه بتوان از محل استقرار ترازیاب به دو نقطه مورد نظر نشانه روی کرد.
چنانچه هدف از اندازه گیری اختلاف ارتفاع بین دو نقطه A وB باشد بر حسب آن که محل ایستگاه کجا باشد به دو شکل زیر عمل می کنیم.
الف ( ایستگاه روی هیچکدام از نقاط نیست.
برای پیدا کردن اختلاف ارتقاع دو نقطه A و B در نقطه ای دلخواه که از آن نشانه روی به شاخص در دو نقطه امکان پذیر باشد ترازیاب را مستقر نموده و ترازیاب را بین A و B قرار داده تا خطای انکسار نور و کرویت کره زمین را حذف نمائیم . سپس به نقطه A نشانه روی نموده و تار وسط را قرائت می کنیم این قرائت را با BS نشان می دهیم .و آن را قرائت عقب می نامیم(Back Sight). سپس به نقطه B نشانه روی نموده و عدد تار وسط را یادداشت می کنیم و آنرا با(Fore Sight) FS نشان داده و قرائت جلو می نامیم. ) .با توجه به شکل زیر می توان رابطه زیر را نوشت.

HB= HA +BS-FS

نقطه B بالاتر از نقطۀ A است. 5 ΔH >نقطۀ B پایینتر از نقطۀ A است . 5 ΔH <
نقطۀ دوم هم سطح نقطۀ اول است . 5 ΔH =
مثال: برای اندازه گیری اختلاف ارتفاع بین دو نقطه A و B دوربین را بین دو نقطه مستقر نموده ایم و نتایج قرائت عقب و جلو به ترتیب 5515 و 1555 می باشد .چنانچه ارتفاع نقطه A برابر 55/1500 متر از سطح دریا باشد ارتفاع نقطه B چقدر است؟ ابتدا اختلاف ارتفاع بین دو نقطه 1505 = 1555 -5515 سپس ارتفاع B = اختلاف ارتفاع دو نقطه + ارتفاع A
1276/02+1272=1277/292

1- ایستگاه یکی از نقاط است.
فرض کنیم می خواهیم اختلاف ارتفاع دو جزوه نقشه برداری رشته معماری A و B را اندازه بگیریم .ابتدا دوربین رابر روی یکی از نقاط مثلا B مستقر نموده و شاخص را بر روی نقطه A قرارداده و تار وسط را قرائت می کنیم .سپس ارتفاع مرکز دوربین( J ) را از زمین اندازه گیری می کنیم
ΔH = J - R

اگر دو نقطه ای که منظور اختلاف ارتفاع آنها است دور باشند یا شیب زمین زیاد باشد یا با یک بار ایستگاه گذاری پیدا کردن اختلاف ارتفاع مقدور نبوده و در نتیجه برای تعیین ارتفاع نقطه احتیاج به یک سری نقاط کمکی و چندین بار ایستگاه گذاری داریم. این نقاط کمکی را به TP و یا CP نشان می دهیم.
روش کار
ایستگاه گذاری بین نقاط کمکی طبق شکل قرائت دیدهای عقب و جلو در هر ایستگاه محاسبه دقیق اختلاف ارتفاع

نتایج حاصله را در جدول ساده ایی به شرح ذیل تنظیم می کنیم.
نقاط قرائت عقب قرائت جلو اختلاف ارتفاع ارتفاع

اگر حاصل منفی باشد نقطه B پائین و چنانچه حاصل مثبت باشد نقطه B بالاتر از A است. جدول) a( مربوط به یک ترازیابی تدریجی بین دو نقطه A و B
ترازیابی خطی:
هدف: تعیین ارتفاع نقاطی روی یک مسیر یا خط طبق شکل 2-12

ترازیابی شعاعی:
هدف: تهیه پروفیلهای طولی و عرضی در پروژههای مهندسی عمران جهت تعیین ارتفاع نقاطپراکنده
روش کار:
استقرار یک ایستگاه S طبق شکل 2-10 شاخص گذاری روی یک نقطه معلوم شاخص گذاری روی نقاط 1 تا 0 قرائت شاخص روی BM )دیدعقب(
قرائت شاخص روی نقاط 1 تا 0 )دیدهای جلو( ترازیابی شبکه ای
با توجه به شکل) 2-10( و با استفاده از ایستگاههای 1S و 5S ... به روش جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی شعاعی می توان ارتفاع کلیۀ نقاط شبکه را تعیین نمود.

ترازیابی کثیر الاضلاعی
این نوع ترازیابی بصورت باز و بسته مطابق شکل 2-14 صورت می گیرد.

ترازیابی دو طرفه یا متقابل
هرگاه منظور اختلاف ارتفاع دو نقطه مث لالاً بین یک دره باشیم از روش ترازیابی متقابل طبق شکل 2-55 و جدول مربوطه استفاه می شود.

روشهای کنترل ترازیابی به منظور جلوگیری از اشتباه وتعیین خطا
- کنترل به روش رفت و برگشت
ترازیابی از یک نقطه معلوم شروع و بعد از انجام عمل دوباره به نقطه شروع بازگشت می نمائیم.
اختلاف ارتفاع به دست آمده از عمل ترازیابی بین دو نقطه معلوم را خطای ترازیابی گفته میشود.
اگر این خطا در حد خطای مجاز انجام گرفته باشد عملیات ترازیابی صحیح میزان خطا را بین نقاط ترازیابی شده سرشکن می کنیم.
استفاده از دو نقطه دارای ارتفاع معلوم
ترازیابی را بین دو نقطه دارای ارتفاع معلوم انجام میدهیم.
اختلاف ارتفاع اندازه گیری شده روی دو نقطه را محاسبه نموده با اختلاف ارتفاع نقاط اولیه مقایسه می نمائیم.
چنانچه خطای حاصله در حد مجاز باشد این خطا را بین نقاط ترازیابی جزوه نقشه برداری رشته معماری سرشکن می کنیم.
خطای مجاز در ترازیابی

در این رابطه E خطای مجاز در ترازیابی L طول ترازیابی در مسیر و برحسب کیلومتر و e مقدار خطای مجاز در هر کیلومتر ترازیابی برحسب میلیمتر

پروژه : تهیه پروفیل طولی) پروفیل طولی عبارت است از فصل مشترک سطح زمین با صفحۀ قائمی است که از طول مسیر میگذرد.( لوازم مورد نیاز
1- میخ چوبی یا رنگ
5- چکش
5- ژالون
5- متر
2- شاخص )میر(
0- ترازیاب
0- جدول ترازیابی ، مداد و...

مراحل عملیات زمینی

1- امتداد گذاری
5- متر کشی
5- ترازیابی تدریجی
5- کنترل ترازیابی

مراحل دفتری

1- محاسبات جدول ترازیابی
5- ترسیم پروفیل

ترازیابی مثلثاتی )غیرمستقیم( روش کار
تئودولیت را در نقطۀ A مستقر کرده ارتفاع دستگاه) i( اندازه گیری می شود .
میر در نقطۀ B به طور قائم قرار می گیرد.
با نشانه روی به نقطه M )نقطه بالای میر( و تعیین زاویه ارتفاعی v و در نظر گرفتن فاصلۀ افقی نقاط
AC=d ،b و a
اندازه گیری زاویه در نقشه برداری اهمیت خاص دارد زوایا دو نوعند:
زاویه راست یا افقی) AZ( زاویه قائم یا سمت الرأس

محورهای مختلف تئودولیت:
در زاویه یاب چهار محور وجود دارد:
ZZ' محور نوری دوربین که به آن محور کلیماسیون می گویند.
KK' محور چرخش دوربین
LL' یا محور تراز VV' یا محور قائم )اصلی( دستگاه.
مستقر کردن تئودولیت بر روی یک ایستگاه:
به منظور مستقر کردن تئودولیت بر روی جزوه نقشه برداری رشته معماری مراحل شکل 0-0 توسط مدرس توضیح داده خواهد شد.

دانلود فایل

دانشگاه آزاد دانشگاه پیام نور علمی کاربردی

طبقه بندي سنگ
هر رشته از علوم سنگ ها را به طریقه اي دسته بندي می نمایند که بیشتر جوابگوي نیازهاي همـان رشته باشد براي مهندسین ساختمان دسته بندي سنگ ها در ابتدا به نوع پیـدایش و تشـکیل شـدن آنها محدود می گردد .سنگ ها به سه گونـه نمونه سوالات دینامیک سازه دکتری با پاسخ تشریحی شـده انـد سـنگ هـاي آذریـن ، سـنگ هـاي دگرگونی ، سنگ هاي ته نشستی اگر درصد این سنگ ها را در اعماق زمین مطالعه کنیم در حـدود 95 درصد سنگ هایی که از عمق صدمتري زمین به پایین قرار دارند از سنگ هـاي آذریـن بـوده و
5 درصد بقیه سنگ هاي رسوبی و دگرگونی می باشد ولی در سطح زمین تا آنجـا کـه در دسـترس بشر است 75 درصد سنگ ها را سنگ هاي رسوبی و 25 درصد بقیه را سنگ هاي آذرین و سنگهاي دگرگونی تشکیل می دهد .

سنگ هاي آذرین
سنگ هاي آذرین که به آنها سنگ هاي آتشفشانی هم می گویند سـنگ هـایی هسـتند کـه از سـرد شدن مواد گداخته که از قسمت مذاب زمین به بیرون فوران کرده است ایجاد شده اند .به طور کلی منشاء همه سنگ هاي روي زمین آذرین هستند ولی بعضی از این سنگ ها در اثر عوامـل جـوي و غلطیدن به روي هم خرد شده و این قطعات کوچـک بوسـیله آب رفتهـا شسـته شـده و در محلهـاي گودتر جمع گشته و به تدریج ضـخام ت ایـن آبرفتهـا زیـادتر گشـته و در اثـر مـرور زمـان تحـت فشارهاي مختلف قرار گرفته و تشکیل سنگ هاي رسوبی را داده اند .

سنگ هاي آذرین برحسب نوع سرد شدن به سه دسته تقسیم می شوند :
اول سنگ هاي آذرین درونی :
طرز تشکیل آنها بدین طریق می باشد که مواد مذاب داخل هسته مرکز زمین به پوسته زمـین نفـوذ کرده و در آن جا به کندي و به تدریج سرد شده و تشکیل سنگ هاي آذرین درونی را داده اند ایـن سنگ ها بلوري بوده و کریستال هاي آن مجال شکل گرفتن را داشته است بهمـین علـت کریسـتال هاي آن درشت دانه بوده و اندازه آن در حدود میلیمتر می باشد ( بلورین یعنی آنکـه ملکـول هـاي آن به طور نمونه سوالات دینامیک سازه دکتری با پاسخ تشریحی و طبق قاعده خاص و یکنواختی پهلوي یکدیگر قرار گرفته انـد ) ماننـد گرانیـت
. Diorit و دیوریت Granit

دوم سنگ هاي آذرین بیرونی :
این سنگ ها بدین طریق تشکیل شده اند که مواد مذاب درون زمین به بیـرون راه پیـدا کـرده و در مجاورت هوا قرار گرفته و خیلی فوري و سریع سرد شده اند . در این سنگ ها کریستال ها مجـال تشکیل شدن نداشته و به شکل خمیري سرد شده اند در ساختمان این سنگ ها بلور وجود نداشـته و یا خیلی کم وجود دارد مانند بازالت Basalt .
سوم سنگ هایی هستند که مواد مذاب آن به پوسته داخلی زمین نفوذ کرده و در آن جا بـ ه تـدریج مشغول سرد شدن بودند مانند نوع اول ولی قبل از آنکه خمیر آن کاملاً سرد شده و کریسـتال هـاي آن کاملاً مجال تشکیل شدن داشته باشند . در اثر یک دگرگونی دیگر به بیرون رانـده شـده و بقیـه خمیر به سرعت سرد شده است شکل این سنگ ها مخلوطی از دو نوع بالا می باشد بـدین ترتیـب که کریستال هاي آن داخل قسمت خمیري بوده و درهم می باشد . با وجود بر این کـه جـنس ایـن سنگ ها یکنواخت است ولی شکل ظاهر و ساختمان آن در قسمتهاي مختلف متفاوت می باشد .

خواص عمومی سنگ هاي آذري و مقایسه آن با سنگ هاي رسوبی
کلیه سنگ هاي آذري داراي خواص مشترکی هستند که سنگ هاي رسوبی فاقد آن می باشد :
1. سنگ هاي آذري توده اي بوده و یکپارچه است و بدون لایه بندي مـی باشـد و جـنس آن یکنواخت است .
2. سنگ هاي آذري فاقد فسیل و بقایایی موجودات زنده می باشد زیرا از زمان بیرون ریختن تا زمان سرد شدن هیچ موجود زنده اي نمی توانست در اثر حـرارت زیـاد بـه آن نزدیـک شود .

3. جنس سنگ هاي آذري یکنواخت بوده و فاقد رگه رگه هسـتند در صـورتیکه نمونه سوالات دینامیک سازه دکتری هـايرسوبی لایه لایه بوده و ممکن است در وسط توده بزرگی از سـنگ لایـه خـاك و یـا لاي وجود داشته باشد که مجال سنگ شدن پیدا نکرده است .
4. سنگ هاي آذري برحسب نوع سرد شدنشان یا تمام بلوري و یا نیمه بلوري هستند.
5. سنگ هاي آذري از سنگ هاي رسوبی سخت تر می باشند .
6. مکندگی سنگ هاي آذري کمتر از سنگ هاي رسوبی می باشد .
7. وزن مخصوص سنگ هاي آذري بیشتر از سنگ هاي رسوبی است .

دانلود رایگان تست پی دی اف pdf نمونه سوالات دینامیک سازه دکتری با پاسخ تشریحی

سنگ هاي رسوبی
منشاء اصلی سنگ هاي رسوبی مواد ریـز جامـد معلـق در مایعـات ( رودخانـه هـا ) هسـتند ایـن رودخانه ها در ضمن حرکت سنگهاي ریز و درشت را بهـم غلطانیـده و موجـب خـرد شـدن آنهـا می شود و همچنین تکه هاي ریز سنگ ها در اثر سایر عواملی طبیعـی ماننـد یـخ بنـدان و غیـره از تخته سنگ ها جدا شده اند بوسیله رودخانه ها جابجا شده و به محلهایی که عمق آنها بیشتر اسـت برده می شوند این دانه هاي ریز در اثر نیروي ثقل زمین و همچنین در اثر فعل و انفعالات شیمیایی در این مکانها ته نشین شده و تحت فشار قرار می گیرند . این فشار ممکن است در اثر لایـه هـاي فوقانی ته نشین هاي جدید باشد و یا فشارهاي دیگر و بالاخره بعـد از سـالیان دراز ایـن لایـه هـا یکپارچه شده و تولید سنگ هایی بنام سنگ هاي رسوبی می نمایند .

مشخصات سنگ هاي رسوبی
1. کلیه سنگ هاي رسوبی لایه لایه می باشند. زیرا همانطوري که گفته شد تشـکیل آنهـا دراثر ته نشین شدن اجسام جامد موجود در آب دریاها است که به مرور و لایه لایه ته نشینمی گردد .
2. ممکن است بقایاي اجساد حیوانات در لایه هاي مختلف سنگ ها وجود داشته باشـد کـه این خود مورد مطالعه فسیل شناسان می باشد .
3. جسم سنگ یکنواخت نیست و ممکن است داراي لایه هاي خاك و لاي باشد .
4. ممکن است بقایاي گیاهان در لایه لاي آن وجود داشته باشد .
5. تقریباً 80 درصد سنگ هایی که در دسترس بشر در سطح زمین قـرار دا رد از نـوع سـنگ هاي رسوبی هستند .

سنگ هاي دگرگونی
سنگ هاي دگرگونی همانطوري که از اسم آن معلوم است سنگ هایی هستند که دگرگون شده انـد و این دگرگونی باعث تغییراتی در طرز تشکیل بلور و سایر مشخصات آن شده است . اگـر سـنگ هاي رسوبی و یا آذرین از محل تشکیل به علل گوناگون به جاي دیگـر مـثلاً اعمـاق زمـین منتقـل بشوند و در آنجا تحت تأثیر فشار و یا حرارت و در مجـاورت رطوبـت قـرار بگیرنـد تغییراتـی در شکل آنها پیدا می شود که نمونه سوالات دینامیک سازه دکتری دگرگونی آنها شده و به همین علت به آنها سنگ هـاي دگرگـونی می گویند مانند سنگ هاي شیست و یا سنگ لوح و مرمرها .
سنگ هاي دگرگونی به حسب آنکه تحت چه درجه حرارت و یا چـه فشـاري دگرگـون شـده انـد انواع مختلف دارند . سنگ هاي آذري دگرگون شده را ارتو و سنگ هاي ته نشستی دگرگون شـده را پارا می گویند .

سنگ هاي ساختمانی
همانطوري که گفتـه شـد تقسـیم بنـدي سـنگ هـا در سـاختمان ، اصـول و قواعـد و مشخصـات مخصوص به خود را دارا می باشد که با سایر علوم به کلـی متفـاوت اسـت و در سـاختمان بیشـتر روي رنگ سنگ تکیه می شود و بعد از آن مقاومت آن در مقابل عوامـل جـوي و سـاییدگی مـورد توجه قرار می گیرد .

نامگذاري سنگ هاي ساختمانی
سنگ هاي مورد مصرف در ساختمان به دو گونه نامگذاري می شوند یکی برحسب شکل هندسـی سنگ مانند سنگ پلاك ، سنگ قرنیز ، سنگ تیشه اي و غیره ، دیگر بر حسب محلی که معدن ایـن سنگ ها در آن واقع است مانند سنگ باغ ابریشم که سنگی است سیاه رنگ و یا سنگ سنندج کـه سنگی قرمز رنگ می باشد و یا سنگ اسلام آباد و غیره .

آجر
آجر یا آجور یا آگور واژه اي است یونانی و به خشت هایی می گفتند که احکـام و فـرامین دولتـی روي آن نوشته می شد ( حک می گردید ) و بوسیله پختن این خشت هـا ، نوشـته هـا را روي آن پایدار می کردند .
بدرستی معلوم نیست که آجر از چه زمانی پیدا شده است ولی می توان آنرا هـم زمـان بـا پیـدایشآتش دانست بدین طریق که گل موجود در کنار اجاق هاي انسان هاي اولیه پخته شده و سخت تـراز کلوخه هاي هم جوار خود گردید و با مشاهده آن بیشر اولیه قطعه اي از آجـر را کشـف نمـود .آجر یکی از مصالح ساختمانی است که با خلق و خوي بیشتر بسیار سازگار بوده و در هر دورانـی از تاریخ به نوعی مورد استفاده او واقع شده است . از ابتـدا کـه بشـر زنـدگی غارنشـینی را پشـت سرگذاشته و فکر تهیه سرپناهی در مغز او ایجاد گردید ، تا خود را از گزند عوامل جوي مانند باد و باران و سرما و گرما و هجوم جانوران درنده و دینامیک سازه محفوظ نگاه دارد . همچنین با گذشـت زمـان و هجوم جزوه دینامیک سیستم های قدرت مجاور به یکدیگر براي کسب ثروت و قدرت ، بشر به فکر تهیه مصالحی افتـاد کـه اولاً از لحاظ وزن کوچک باشد که بتواند آنرا حمل نماید و در ثانی از لحاظ شکل طوري باشد کـه بتواند با روي هم قراردادن آن به مسکن خـود از لحـاظ هندسـی شـکل دلخـواه خـود را بدهـد و همچنین باعث حفاظت او بشود . براي رسیدن به این مقصود ابتـدا سـنگ هـاي کوچـک را مـورد استفاده مکانی سرپوشیده باشند تا مصالح ذخیره شده در خود را از گزند عوامل جوي محفوظ نگاه دارد.

ساختن گل
در حدود 20 درصد وزن خاك به آن آب اضافه می نمایند . آب مورد نیاز براي ساختن گـل بایـد فاقد مواد خارجی بوده و همچنین نباید آبی باشد که در مراحل مختلـف تهیـه آجـر بـا خـاك رس ترکیب شیمیایی بدهد بدین علت بهتر است براي تهیه گل از فاضلاب کارخانه ها اسـتفاده نشـود . بعد از اضافه کردن آب به خاك آنرا خوب مخلوط می کنند تا تمام ذرات خـاك در مجـاورت آبقرار گیرد ( تَرَ بشود ) در کارخانه دینامیک سازه پیشرفته آجرپـزي ، ایـن عمـل بوسـیله مخلـوط کـن هـايمکانیکی انجام می شود ولی در کوره هاي قدیمی بعد از آنکه آب و خاك را مخلوط کردنـد مـدتی آنرا بحال خود رها می نمایند ( در حدود 3 الی 4 روز ) تا رفته رفته آب به تمام ذرات خاك نفـوذ کرده و آنرا تر نماید و همچنین با نفوذ آب در ذرات خاك ، کلوخه هاي موجود در آن بـاز شـده و گل بشکل خمیر یکنواخت و نرمی در می آید ، آنگاه آنرا با لگد زدن ورز می دهند و بدین وسـیله به یکنواخت شدن گل و باز شدن کلوخه هایی که هنوز در مجاورت آب قرار نگرفته انـد هـر چـه بیشتر کمک می کنند .مقدار آب موجود در گل باید به حداقل ممکن برسد و این آب باید آنقدر کم باشد که فقط شکل دادن گل را ممکن سازد زیرا هر قدر آب درون گـل زیـادتر باشـد اوًلاً خشـک کردن خشت مشکل تر و پرهزینه تر می شود در ثانی بعد از آن که خشت خشک شـد و آب درون آن متصاعد گردید فضاي خالی آن در خشت باقی مانده و موجب پوکی آجر می گردد .

فصل چهاردهم ملات ها

ملات ها از جمله چسبهاي ساختمانی می باشند که موجب چسبانیدن قطعات مصـالح بـه یکـدیگرمی گردند و یا به عبارت دیگر دو قطعه از مصالح ساختمانی را به خود می چسبانند البته باید توجهکرد که به جز ملات ها چسب هاي دیگري نیز در ساختمان بکار می رود ماننـد چسـب هـایی کـه براي اتصال لوله هاي پولیکا مصرف می شود و یا چسب سـنگ و یـا در بعضـی از سـاختمان هـا کاشی را با چسب هاي رزینی به دیوار متصل می نماینـد ولـی بـه ایـن نـوع دینامیک سازه در اصـطلاح کارگاهی ملات نمی گویند .

خواص ملات ها
ملات ها باید داراي خواص زیر باشند :
1- ملات ها باید خاصیت چسبندگی داشته باشند به طوري کـه بتواننـد بعـد از مـدتی کـه از مصرف آن گذشت دو قطعه از مصالح ساختمانی را به خود بچسبانند .
2- خاصیت چسبندگی در ملات باید حداکثر یکی دو ساعت پس از مصرف در مـلات ظـاهر شده و پس از 10 الی 12 ساعت به حداکثر خود برسد .
3- ملات باید بتواند خاصیت چسبندگی و سایر خواص خود را براي مـدت هـا ( بـ ه انـدازه عمر ساختمان ) حفظ کند .
4- ملات باید در مقابل عوامل جوي مقاوم باشد و خاصیت هاي خود را از دست ندهد .
5- ملات باید به اندازه کافی پلاستیک ( دینامیک سازه پذیر ) باشد تا کارگران ساختمانی بتوانند آن را بخوبی روي دیوار و یا هر محلی دیگر پهن نموده و هر طور بخواهند به آن شکل بدهند .
6- ملات باید نفوذپذیر باشد تا بتواند در قطعات مجاور خود نفوذ کـرده و موجـب چسـبیدن آنها به خود بشود .
7- حداکثر درجه نفوذپذیري ملات هایی که در فضاهاي باز مصرف مـی شـود ماننـد نمـا یـافرش کف حیاط باید مساوي درجه نفوذپذیري مصالحی باشـد کـه در مجـاورت آن قـراردارند زیرا در غیر این صورت آب باران و برف در آنها نفوذ کرده و موجب متلاشی شـدن آن می گردد .
8- ملات باید بتواند در مقابل نیروهاي فشاري و کششی ساختمان به اندازه کافی مقاوم باشـد
.
9- حداقل مقاومت فشاري و کششی ملات باید مساوي ضعیف ترین عضـو سـاختمان با شـد زیرا حداکثر مقاومت یک سازه مسـاوي بـا تـوان بـاربري ضـعیف تـرین عضـو آن سـازه می باشد .
10- بالاخره ملات باید ارزان و فراوان باشد .
موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجب استاندارد شماره A-20 1903 براي مـلات خواص دیگري هم تعیین نموده است .

اجزاء تشکیل دهنده ملات
ملات ها از دو قسمت اصلی تشکیل می شوند چسب که داراي حجم کمی بـوده و در حـدود 20 درصد حجم ملات را تشکیل می دهد و جسم پرکننده که تقریباً در حدود 80 درصد حجم مـلات را تشکیل می دهد براي مثال در یک ملات ماسه سیمان می توان سیمان را بعنوان چسب و ماسه را بعنوان جسم پرکننده نام برد و یا در یک ملات گچ و خاك می توان گچ را بعنوان جسم چسبنده و خاك را بعنوان جسم پرکننده معرفی نمود .

انواع ملات هادینامیک سازه ملات ها را می توان به دو گروه تقسیم کرد ملات هاي زودگیر که ماده چسبنده این ملات هـا گـچمی باشد و ملات هاي دیرگیر که شامل سایر ملات ها است .

ملات هاي زودگیر
این ملات ها همانطوري که از اسم آن پیدا است بسیار زودگیر بوده به طوري که پس از سـه الـی چهار دقیقه بعد از آن که با آب مخلوط شدند شروع به سخت شدن نمـوده و بعـد از 10 الـی 15 دقیقه پس از مصرف عمل سخت شدن آنها به پایان می رسد . محل مصرف این ملات ها بیشتر در تیغه هاي 5 سانتیمتري می باشد و یا براي نصب موقت قطعات به یکدیگر و یا بـه دیـوار اسـت . مثلاً قبل از آنکه پشت پلاکهاي سنگی را دو غاب ماسه سیمان بریزند آنرا موقتـاً بـا مـ لات گـچ در محل خود ثابت می کنند

انواع ملات هاي زودگیر ملات گچ و خاك
پرمصرف ترین انواع ملات هاي زودگیر ملات گچ و خاك می باشد خـاك مـورد مصـرف در ایـن ملات خاك رس است که باید سرند شده و به نسبت 50 درصد با گچ مخلـوط شـود . بـه نسـبت زودگیر یا دیرگیرتر بودن گچ ممکن است درصد خاك دینامیک سازه یا کمتر از 50 درصد باشد . هـر قـدر گچ زودگیرتر باشد و یا به اصطلاح کارگاهی هر قـدر گـچ تیزتـر باشـد بایـد درصـد خـاك مـورد مصرف در ملات گچ و خاك بیشـتر باشـد . وجـود خـاك در مـلات گـچ و خـاك اولاً مـلات را پلاستیک تر می نماید در ثانی ملات را دیرگیرتر می کند و بـالاخره از لحـاظ اقتصـادي نسـبت بـه ملات گچ به صرفه نزدیکتر می باشد .
از مـلات گـچ و خـاك عـلاوه بـر تیغـه هـاي 5 سـانتی در زیـر سـازي سـفیدکاري نیـز اسـتفاده می نمایند بدین طریق که روي دیوار آجري را قبلاً شمشه گیري کرده و بـین فاصـله هـاي شمشـه گیري را با ملات گچ و خاك پر می نمایند . دیگر از محلهاي مصرف ملات گـچ و خـاك در طـاق ضربی می باشد .باید توجه نمود که مصرف ملات گچ و خاك فقط در مناطقی که رطوبت هوا زیاد نیست و اصولاً آب و هوا خشک است مجـاز مـی باشـد و در شـهرهاي دینامیک سازه ماننـد گـیلان و مازندران این ملات به سرعت رطوبت هوا را گرفته و فاسد می شود.

ملات گچ
اگر در محلی از ساختمان احتیاج به ملاتی داشته باشیم که از ملات گچ و خاك زودگیرتر باشـد از ملات گچ استفاده می نمایند نمایند و یا اگر رنگ سفید ملات براي ما مطرح باشد بازهم از مـلات گچ استفاده می نماییم ، مانند سفیدکاري دینامیک سازه ها و همچنین در محلهایی که احتیاج بـه یـک تکیـه گاه موقت داشته باشیم و بخواهیم آجري را براي یک تکیه گاه نه چندان محکـم بـه دیـوار متصـل نمائیم از ملات گچ استفاده می نمائیم ( اصطلاحاً به آن آجر که بوسیله گچ به سطح عمودي دیـوارچسبانیده می شود پکفته یا پاکوفته می گویند ) .
باید توجه نمود که با افزودن بعضی مواد به ملات گچ و ملات گچ خاك مـی تـوان ایـن مـلات را زودگیرتر و یا دیرگیرتر نمود که در فصل گچ در این مورد توضیح داده شده است .

دانلود فایل

دانشگاه پیام نور کاردانی کارشناسی ارشد خلاصه کتاب دانشگاه آزاد علمی کاربردی استخدامی رشته عمران و معماری

اطلاعات حاشیه ای و علائم راهنما الف- اطلاعات حاشیه ای:
عبارتست از مجموعه اطلاعات و توضیحاتی که بصورت نوشته و یا دیاگرام در اطراف نقشه نمایش داده میشود.
الف -1( نام نقشه : معمولا در وسط حاشیه جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی بالایی و یا در گوشه سمت راست حاشیه پایینی نقشه نوشته میشود. قاعدتا نام بزرگترین و یا برجسته ترین عارضه موجود در نقشه بعنوان نام نقشه انتخاب میگردد.
الف -2(شماره برگ :شماره ای که در نقشه نوشته میشود با توجه به دستورالعمل ها و آئین نامه های خاصی که معمولا هر کشور برای خود تدوین مینماید انتخاب میگردد.
الف -0(عنوان سری و مقیاس : به پوشش کاملی از یک منطقه وسیع که طی یک دوره نقشه های آنها تهیه میگردد عدد یا عنوانی داده میشود که به آن عنوان سری نقشه گفته می شود .عنوان سری در گوشه نقشه نوشته میشود و معمولا مقیاس نقشه نیز در کنار آن قید میگرددمانند "ایران1:53333" که ایران عنوان سری و 1:53333مقیاس نقشه است.
الف -4( شماره سری : ترکیبی است از حروف و اعداد و یا عدد چهار رقمی که حروف و اعداد مزبور مطابق مقررات خاصی که تقریبا جنبه بین المللی دارد انتخاب میگردد .مثلا در شماره سری k723 حرف k معرف منطقه خاور میانه ، عدد 7 کد مقیاس 1:53333،عدد 5 کد کشور ایران و عدد 3 معرف تعداد دفعاتی است که نقشه 1:53333 کشور ایران با استفاده از منابع مختلف تهیه گردیده است .شماره سری در گوشه سمت راست کناره بالایی و گاهی نیز در گوشه سمت چپ کناره پایین نقشه نوشته میشود .
الف -5(شماره ویرایش : شماره ویرایش بطور کلی معرف سن نقشه بوده و در مقایسه دو نقشه شماره ویرایش بزرگتر ،نشان دهنده نقشه جدید تر و شماره کوچکتر معرف قدمت نقشه است .به همین جهت نقشه هایی که شماره ویرایش آنها بزرگتر است حاوی اطلاعات کاملتر و بیشتری نسبت به نقشه با ویرایش کوچکتر است .معمولا شماره ویرایش در حاشیه بالایی و همچنین در کناره پایین و سمت چپ نقشه نوشته میشود .
الف - 6( مقیاس ترسیمی یا مقیاس خطی : محل مقیاس ترسیمی در وسط حاشیه پایین نقشه است.
الف - 7( اطلاعات عمومی حاشیه نقشه : دیگر اطلاعات حاشیه ای نقشه مجموعه اطلاعاتی در باره نام تهیه کننده ، نحوه تهیه ،تاریخ تهیه و یا تاریخ و روش بازنگری نقشه است. و در سمت چپ پائین نقشه قید میگردد.
الف - 8( راهنمای اتصال نقشه ها : عبارتست از جداولی که طرز کنار هم جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی قرار گرفتن و اتصال نقشه ها نشان میدهد.و محل آن معمولا در سمت راست حاشیه پایین نقشه می باشد .
الف - 0( برای نمایش خطوط مرزی اعم از بین المللی و کشوری استفاده میشودو محل آن در حاشیه پایین نقشه است.نمایش این نمودار اختیاری است.
الف - 13( توضیح در باره سیستم تصویر : نوع سیستم تصویر در واقع یکی از اساسی ترین خصوصیا هر نقشه است.
الف - 11( توضیح مربوط به شبکه بندی معمولا در وسط حاشیه پایین نقشه نوشته میشود.
الف - 12( جدول راهنمای تعیین مختصات : معمولا در حاشیه پایین نقشه نوشته میشود .

الف - 10( توضیح مربوط به مبنای ارتفاعات : در واقع بلندی کلیه نقاط نقشه نسبت به این سنجیده می شود و معمولا در وسط حاشیه پایین نقشه نوشته میشود.
الف - 14( توضیح مربوط به مبنای مسطحات : موقعیت مسطحاتی کلیه نقاط کنترل نقشه نسبت به آن سنجیده میشود ومعمولا در وسط حاشیه پایین نقشه نوشته میشود.
الف - 15( راهنمای علائم : بمنظور آشنایی استفاده کنندگان از علائم و نشانه هایی است که در متن نقشه بکار رفته اند .
معمولا در حاشیه پایین سمت چپ نقشه نوشته میشود .
الف - 16( نمودار شمال ها :بمنظور آگاهی از میزان انحراف میان شمال جغرافیایی ، شمال مغناطیسی و شمال شبکه است .
الف - 17( درخواست همکاری : بمنظور استفاده از نظرات استفاده کنندگان در تصحیح و تکمیل نقشه بوده و محل آن در حاشیه پایین نقشه می باشد .
الف - 18( نام سازمان چاپ کننده : در حاشیه پائین نقشه آورده شده است .
الف - 10( فاصله منحنی های تراز : هدف از آن آگاهی از فاصله میان دو منحنی تراز متوالی اصلی ،واسطه و یا فرعی میباشد ومحل آن در وسط حاشیه پائین نقشه میباشد .
ب – نشانه های راهنما ) علامتهای توپوگرافی(:چون نمایش پاره ای عوارض کوچک پس از تبدیل به مقیاس امکان پذیر نمی باشد ، از این رو برای نمایش این قبیل عوارض از علائم و نشانه هایی که حتی الامکان به شکل واقعی آن نزدیک باشد استفاده میشود .مثلا چون ترسیم حلقه چاهی به قطر یک متر در مقیاس 1:25333غیر ممکن است ، لذا از دایره کوچک بقطر مثلا 1 میلی متر برای این منظور استفاده میشود .

ج - رنگها در نقشه
برای اینکه تشخیص عوارض مختلف روی نقشه به آسانی امکان پذیر باشد ،از رنگهای مناسبی که به طبیعت عوارض و علائم نقشه نزدیک باشد استفاده میشود . بطور کلی رنگهای اساسی نقشه بشرح زیر است :
رنگ سیاه: برای پاره ای عوارض مصنوعی مثل حدود شهرها و جاده ها و...
رنگ آبی: برای عوارض آبی مانند رودخانه ها ، دریاها،دریاچه ها و...
رنگ سبز: برای روئیدنیها مانند جنگل ، باغ و...
رنگ قهوه ای : برای نمایش برجستگیها و منحنیهای تراز و....
رنگ قرمز : برای راههای اصلی ،مناطق جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی مسکونی و....
رنگ زرد : برای حدود زمینهای زراعتی و..
روش استفاده از منحنی های میزان
امروزه یکی از دقیق ترین و متداول ترین روش های نشان دادن عوارض ارتفاعی زمین بر روی نقشه ها به کار گیری روش منحنی های میزان است . اگر فرض کنیم صفحاتی موازی با سطح افق و با فواصل ارتفاعی مساوی عوارض زمین را قطع کند و این تقاطع ها را بر روی صفحه افق تصویر کنیم .لبه آنها خطوط منحنی مساوی را ایجاد میکند که به خطوط منحنی میزان موسوم است بنابراین منحنی میزان خطی است فرضی که ارتفاع کلیه نقاط آن با هم برابر باشد و یا به عبارت علمی تر منحنی های میزان مکان هندسی نقاط هم ارتفاع هستند . هر منحنی نماینده ارتفاع معینی نسبت به سطح مبنا یا سطح آبهای آزاد است. از هر 5 منحنی یکی را با خط ضخیم تر مشخص مینمایند و به آنها منحنی های اصلی می گویند.منحنی های اصلی را بر حسب وضعیت در جاههای مناسب قطع نموده و رقم معرف ارتفاع آن ها را در آن جا می نویسند.منحنی میزانهایی را که در میان منحنی های اصلی قرار گرفته اند،منحنی های فرعی می نامند که در مقایسه با منحنی های اصلی با خط نازکتری نمایش داده میشود و معمولا رقم ارتفاعی آنها را ذکر نمی کنند . شکل 5

شکل شماره 5 – نحوه ترسیم عوارض ارتفاعی توسط خطوط منحنی میزان مشخصات منحنی های میزان:
1- منحنی های میزان حتما بسته هستند و ابتدا و انتهای هر کدام روی هم قرار میگیرند.
2- منحنی های میزان قاعدتا یکدیگر را قطع نمیکنند مگر در شیب های قائم مانند پرتگاهها و صخره های قائم
0- فاصله منحنی های میزان به شکل و شیب زمین بستگی دارد . بدین معنی که در شیب های تند به هم نزدیک و در شیبهای ملایم از هم دور میشوند .
4- تمام نقاط واقع بر روی یک منحنی هم ارتفاع هستند.
5- از منحنی های میزان هیچ گونه منحنی و یا شاخه فرعی منشعب نمیگردد .
6- منحنی های با فاصله مساوی معرف شیب یکنواخت و منحنی های با فاصله متفاوت نشان دهنده شیب های مواج است .
محاسن و معایب خطوط منحنی های میزان:
از محاسن خطوط تراز همانا ،موارد بررسی و مشخصات آنها و در نتیجه تجسم شکل ارتفاعات و ناهمواریها است که بسیار ارزنده است. از دیگر محاسن خطوط منحنی های میزان شناسایی شیب منطقه در تعیین سمت شیب و میزان آن است .
از جمله معایب خطوط منحنی میزان تاریک شدن نقشه در اراضی با شیب تند است.
رابطه میان شکل زمین با شکل و فاصله منحنی های میزان
طبیعت زمین و شیب امتداد میان نقاط در میزان دوری یا نزدیکی منحنی های تراز اثر گذاشته و با مطالعه شکل و وضع قرار گرفتن منحنی ها نسبت به یکدیگر میتوان شکل زمین را بشرح زیر مورد بررسی قرارداد:
الف - فواصل منظم و دور از هم منحنی میزان معرف شیب ملایم و یکنواخت زمین است شکل6

الف - فواصل منظم و دور از هم منحنی میزان معرف شیب ملایم و یکنواخت جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی زمین است شکل6

شکل شماره 6
فواصل منظم و نزدیک به هم منحنی میزان معرف شیب تند و یکنواخت زمین است شکل7

شکل شماره 7

ب قله ،نقطه یا منطقه کوچکی از یک برجستگی است که وقتی روی آن بایستیم زمین از هر سو شکل سراشیب دیده میشود.شکل 8

شکل شماره 8

پ دره و آبریز دره آبراهه ای است که درازا و پهنای آن به وضعیت منطقه و حجم آبی که در آن جریان میابد بستگی داشته ومنحنی های تراز ان از بالای قله به عدد 8 شباهت دارد که راس آن نیز همواره متوجه بالای دره و دو ضلع آن به سوی شیب زمین متوجه است شکل 0 .آبریز نیز آبراهه کوچکی است که از بالای برجستگی شروع شده و به دره ختم می شود .منحنی های تراز آبریز از بالای قله همانند دره به شکل 8 شباهت دارد که در راس آن متوجه قله و دو ضلع آن بسوی دامنه برجستگی متوجه است .
شکل 0 .

ج – پرتگاه یا صخره شیب تندی است که بخط قائم نزدیک بوده و منحنی های تراز آن به یکدیگر متصل شده اند.در چنین حالتیاز عمود نمودن خطهای کوتاهی به منحنی های تراز که سر آنها متوجه پای پرتگاه است استفاده میشود.

دانلود رایگان جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی خلاصه pdf کتاب کامل

محاسبه شیب:
شیب هر امتداد را به یکی از روشهای زیر محاسبه میکنند.
الف ( شیب نسبی :
عبارتست از کسری که نسبت اختلاف ارتفاع را به مسافت افقی نمایش میدهد. بطوریکه اختلاف ارتفاع در صورت کسر و مسافتافقی مخرج آن را تشکیل میدهد.مثلا در شکل 10اگر اختلاف ارتفاع دو نقطه A,B ، 153متر و مسافت افقی دو نقطه 0333 متر باشد در این صورت شیب نسبی امتداد AB عبارتست از:

ب ( شیب درصد:
عبارتست از حاصاضرب شیب نسبی در 133 .که برای مثال قبلی عبارتست از:
ج ( شیب برحسب درجه:
شیب نسبی * 0/57 = شیب برحسب درجه

نیمرخ یا پروفیل:
نیم رخ یا پروفیل عبارتست از فصل مشترک صفحه قائم و سطح زمین .بعبارت ساده تر اگر صفحه قائمی در امتدادی مانندAB، سطح زمین را قطع نماید شکل حاصله از برخورد صفحه و سطح زمین را نیمرخ یا پروفیل زمین در امتداد AB مینامند . برای تهیه نیمرخ یا پروفیل از روی نقشه هایی که برجستگی های آن را با منحنی های تراز نمایش داده اندبشرح زیر عمل میشود:
الف- امتدادی را که نیمرخ آن مورد نظر است روی نقشه رسم کنید ، به این امتداد خط نیمرخ میگویند مانند خط نیم رخ درشکل14

شکل شمار 14
ب- بلندترین و پست ترین منحنی ترازی که خط نیمرخ را قطع میکند مشخص سازید .
پ- کاغذ سفیدی را انتخاب کرده و روی آن خطوط موازی رسم کنید و برای هر خط رقمی متناسب با ارتفاع منحنی های ترازی که خط نیمرخ را قطع نموده است انتخاب نمایید

ت -کاغذ را بموازات یکی از خطوط افقی رسم شده تا بزنید و آنرا در کنار خط نیم رخ قرار دهید
ث -از هر یک از نقاطی که براثر برخورد خط نیم رخ با منحنی های تراز بدست آمده است عمودی برخط هم ارتفاع آن منحنی وارد سازید
ج- ارتفاع دو سر خط نیم رخ را روی کاغذ رسم نمایید
چ -نقاطی را که بترتیب بالا روی کاغذ رسم شده اند بوسیله یک خط تقریبا منحنی بهم وصل نماییدتا نیم رخ امتداد مورد نظر بدست آید.
انواع نقشه های موضوعی
نقشه های زمین شناسی ، نقشه های جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی و اقلیم شناسی ، نقشه های هیدرولوژی و آبیاری ، نقشه های خاک شناسی ، نقشه های ناوبری دریایی، نقشه های ناوبری هوایی ، نقشه های شهری و شهر سازی، نقشه های جمعیتی ، نقشه های راههای ارتباطی ، نقشه های تاریخی ، نقشه های توریستی ، نقشه های باستان شناسی ، نقشه های مردم شناسی ، نقشه های جغرافیایی.
راهبری و تعیین مسیر راهپیمایی:
منظور از راهبری و تعیین مسیر راهپیمایی عبارتست از تعیین موقعیت ایستگاه آخر یا ایستگاههای میان راه نسبت به موقعیت ایستگاه مبدا حرکت و در نتیجه هدایت ستونهای راهپیمایی از یک نقطه به نقطه دیگر.
واضح است که این کار در مناطقی که نقشه در اختیار باشد کاملا ساده بوده و عملیات راهپیمایی را از نقطه ای به نقطه دیگر با اطمینان امکان پذیر می سازد . در این قبیل موارد موقعیت هر یک از ایستگاهها را تعیین نموده و در نتیجه مسیر راهپیمایی را به آسانی میتوان به روی نقشه منتقل نمود اما اشکال کارزمانی نمایان میشود که هیچ گونه نقشه ای از منطقه مورد نظر در اختیار نباشد .در چنین حالتی باید مقیاس مناسبی را که بتواند تمام مسیر راهپیمایی را روی یکبرگ سفید کاغذ رسم نماید،انتخاب نموده و جهت شمال را نیز با وضوح و روشنی کامل روی آن رسم کند سپس نقطه مبدا و مقصد را که باید نقاط مشخص و معلومی باشندبا دقت هرچه تمام تر نسبت به یکدیگر روی کاغذ منتقل ساخته و چنانچه وضعیت منطقه و یا عوارض میان راه اجازه دهد آن دو را باخط راستی بیکدیگر مربوط می سازند.اما از آنجاییکه انتخاب تنها یک مسیر مستقیم میان جزوه نقشه کشی ترکیبی مبدا و مقصد اغلب امکان پذیر نیست ، ناگزیر مسیر راهپیمایی را متناسب با عوارض میان راه بصورت یک خط شکسته انتخاب میکنندو در نتیجه کل مسیر را به چند مسیر کوتاهتر تقسیم میسازندو آزیموت و فواصل هریک از مسیرهای کوتاه را بطور جداگانه از روی کاغذ اندازه گیری کرده و در کنار آن یادداشت میکنند.
اندازه گیری مسافت و فواصل میان نقاط:
الف( گام شماری : معمولا طول قدمهای یک انسان عادی حدود 75 سانتی متر است به همین جهت میتوان فواصل میان نقاط را با شمارش گامها اندازه گیری کرد.شرایط زیر نقش موثری در طول قدمهای انسان دارد:
الف (شیب زمین : در سرازیریها طول قدمها بلند شده و برعکس در سربالایی ها از اندازه آن کاسته میشود .
ب( باد: وزش باد مقابل از طول قدمها کاسته و بالعکس وزش باد از پشت سر بر درازی آن می افزاید.
ج( نوع زمین : شن ،ماسه ،گل و امثال آن طول قدمها را کاهش میدهد.
د(بارندگی :برف ،باران و یخبندان در طول قدمها تاثیر دارد.
و( لباس : وزن اضافی لباس و ناراحت بودن آن ، همچنین وضعیت کفش نیز از عوامل موثر در طول گامهاست .
ر( فرسودگی : خستگی و فرسودگی نیز از جمله عوامل موثر در کاهش طول گامهاست.
نحوه محاسبه مسافت با مقیاس کسری یا عددی:
گام اول : به کمک خط کش استاندارد فاصله را روی جزوه نقشه کشی ساختمانهای بتنی با واحد میلی متر اندازه میگیریم.
گام دوم : مقیاس کسری یا عدد چاپ شده بر روی نقشه را پیدا کرده و در نظر میگیریم گام سوم : مسافت بین دو نقطه بدست آمده روی نقشه را در مخرج کسر ضرب میکنیم.
گام چهارم : عدد بدست آمده در مرحله سوم را با تقسیم بر واحدهای مختلف بر حسب متر یا کیلومتر حساب میکنیم .
مثال : فاصله دو نقطه a , b بر روی نقشه با مقیاس 1:133333،140 میلی متر است اگر بخواهیم این فاصله را در طبیعت محاسبه نماییم به روش زیر عمل میکنیم

کل شکل جایگاه ایران
ایران در نیمکره شمالی بین 25 تا 43 درجه عرض شمالی از خط استوا و بین 44 و 5/60 درجه طول شرقی از نیمروز گرینویچ واقع شده است که این موقعیت بیانگر آن است که ایران در منطقه معتدله قرار دارد. از این رو ایران در این عرض جغرافیایی، فاقد آب و هوای سرد است که معمولاً در عرضهای بلند وجود دارد و اگر در بعضی نقاط هوای زمستانی بسیار سرد است، بیشتر به سبب ارتفاع زیاد از سطح دریاست نه عرض جغرافیایی .
ایران از دو سوی شمال و جنوب به دریا دسترسی دارد. از سوی شمال، ایران با دریاچه خزر مجاور است. مجاورت با دریای خزر از نظر آب و هوایی موجب شده که استانهای ساحلیِ این کشور، مثل گیلان و مازندران و گلستان که بین کوهستانهای البرز از یکطرف و دریا از طرف دیگر محصور شده اند، کاملاً تحت تأثیر و نفوذ بادهای مرطوب این دریا قرار گیرند و میزان رطوبت زیاد ،به ویژه وجود باران درفصل تابستان، در رشد پوشش گیاهی و ایجاد مناطق جنگلی مؤثر افتد.
دسترسی به خلیج فارس و دریای عمان از نظر اتصال و ارتباط این کشور با کلیه کشورهای جهان از طریق آبهای آزاد، بسیار مهم و قابل توجه است، اگر چه از نظر آب و هوایی، به علت گرما و رطوبت زیاد تابستانی محیط گرم و مرطوبی در فصل تابستان به وجود می آورد.
از سوی دیگر، ایران در جنوب غربی آسیا واقع است، آسیای جنوب غربی، در حقیقت منطقه واسطه ای است واقع میان سه قاره آسیا، اروپا، آفریقا و ایران در این منطقه، از حوادث این سه قاره سخت متأثر است، زیرا هر نوع واقعه ای که در این قاره ها اتفاق افتد و یا رابطه و مراوده اقتصادی ، فرهنگی، سیاسی و نظامی بین این سه قاره برقرار شود، ناچار تأثیری در ایران خواهد گذاشت .
وسعت و شکل جغرافیایی ایران کشور ایران دارای شکلی شبیه به متوازی الاضلاع ناموزون است و طول یک قطر آن، از آرارات در شمال غربی کشور به خلیج گواتر در جنوب شرقی به وسعت 2253 کیلومتر و طول قطر دیگر آن از خرمشهر در ساحل خلیج فارس به سرخس در شمال شرقی 1433 کیلومتر است. در نتیجه، دو استان آذربایجان در شمال غربی ایران و سیستان و بلوچستان در منتهی الیه جنوب شرقی کشور، نسبت به یکدیگر و همچنین نسبت به تهران ـ پایتخت کشور ـ از سایر استانها دورتر هستند.
شکل جغرافیایی و وسعت خاک کشور از قرن هشتم پیش از میلاد، یعنی زمان حکومت مادها که اولین سلسله آریایی را تشکیل دادند تا حدود یک قرن پیش همواره متغیر بوده است. ایران امروز، با وسعت 1648105 کیلومتر مربع معادل یک بیست و هفتم وسعت قاره آسیا و نزدیک به یک نودم خشکیهای جهان است. خاک ایران به تنهایی ، بیشتر از مجموع مساحت شش کشور اروپایی آلمان، فرانسه، انگلستان ، ایتالیا، هلند و بلژیک است. جنوبی ترین نقطه این سرزمین بندر «گواتر» و شمالی ترین نقطه آن «دامنه آرارات» است. شرقی ترین ناحیه ایران «کوهک» در مرز پاکستان و غربی ترین آبادی آن «بازرگان» در مرز ترکیه قرار دارد .

دانلود فایل

دکتر راحله مسعودی دکتر امین محمدی نوچمن - دکتر نجمه چکینی - دکتر سبحان جافری. دانشگاه پیام نور زیبا فراهانی علمی کاربردی دانشگاه آزاد ستاره الماسی استخدامی توران علی‌پور استخدامی ناهید خلاصه کتاب ریزی استخدامی پیام نور ناز منوچهری استخدامی امیر مولانایی کاردانی کارشناسی ارشد استخدامی خلاصه کتاب جزوه مفاهیم مامایی

نکات معاینات اقطار لگن

:inlet(الف
قطرقدامی خلفی1:بطور طبیعی تنها قطري جزوه مفاهیم مامایی در دهانه ورودي لگن قابل اندازه گیري است ،قطر دیاگونال می باشدکه فاصله حاشیه تحتانی سمفیز پوبیس تا دماغه ساکروم می باشد که با کم کردن 5/1-2سانتی متر از کنژوگه دیاگونال،کنژوگه مامایی بدست می آید که در طب مامایی از اهمیت ویژه اي برخوردار است .
این قطر(مامایی) بطور طبیعی 10 سانتی متر یا بیشتر است

:Midpelvic(ب
لمس خارهاي ایسکیال: نباید برجستگی زیادي داشته باشد.(در لگن هاي مناسب دو خار ایسکیال همزمان با هم لمس نمی شوند)
- فاصله بین خارها حداقل cm10 باشد.

1.Anterio-posteriorobstetricaleconjugate
- دیواره هاي لگن: حین خارج کردن دستی که در واژن قرار دارد به وضعیت همگرایی دیواره ها توجه میکنیم. در صورتی که امتداد دیواره هاي لگن (به طور ذهنی) به زانو برسد، دیواره لگن همگرایی مناسب ودر مواردي که این امتداد حدودا به کشاله هاي ران ختم شود،همگرایی شدید در نظر گرفته میشود.
- مهره هاي ساکروم: سعی شود حتی الامکان 3 -2 مهره انتهایی ساکروم لمس شود و قوس ساکروم از نظر تقعر(مناسب) ویا مستقیم بودن(نامناسب) بررسی گردد.
- تحركCoccyx:متشکل از چهار استخوان بهم چسبیده و مثلث شکلی است که در انتهاي ساکروم قرار دارد و در معاینه حالت متحرك و در لیبر کمی به سمت عقب متمایل است.
- قوام پرینه: به طور طبیعی کمی ریلکس میباشد (البته در مولتی پارها ریلکس تراست)

:Outlet(ج
- ارك پوبیس : دو انگشت را زیر غضروفی که دو استخوان پوبیس را بهم متصل میکند قرار داده و زاویه را به عنوان یکی از معیارهاي ارزیابی Outletمشخص میکنیم. به طور طبیعی دو انگشت معاینه کننده به راحتی در محل قرار میگیرد(زاویه 100-90درجه)، در غیر این صورت (زوایاي کمتر از 90درجه سانتی گراد)نامناسب در نظر گرفته میشود.
- توبروزیته ایسکیوم: در این مرحله دست از واژن خارج شده ، بعد از لمس توبروزیته هاي ایسکیوم مشت را بین دو توبروزیته قرار داده، در حالت مناسب این فاصله به اندازه مشت بسته میباشد(به طور دقیق می توان با پلویمتر فاصله دو توبروزیته ایسکیوم را اندازه گیري کرد) (cm5/8> طبیعی).
- کوتاه یا بلند بودن فاصله بین مجراي خروجی واژن تا مقعد(طول پرینه)، بررسی میشود به این ترتیب نیاز به اپیزیوتومی یا احتمال پارگی هاي درجه 3و4 حین خروج نوزاد را میتوان پیشگویی کرد.
- پرینه از نظر ادم، واریس، زخم، اریتم بررسی میشود.
انواع لگن ازنظرمورفولوژیک
بزرگترین قطرعرضی ورودي لگن CALDWELL-MOLOYدرسیستم طبقه بندي

اندازه گیري میشود و این ناحیه به سگمان هاي قدامی و خلفی تقسیم میگردد. بر اساس شکل این سگمان ها،لگن به انواع ژنیکوئید،آنتروپوئید،آندروئید،پلاتی پلوئید تقسیم بندي میشود.ویژگی سگمان خلفی، نوع لگن را مشخص میکند و ویژگی سگمان قدامی، گرایش لگن را مشخص میکند.
1.نوع ژنیکویید یا مزاتی پلیک: معمولی ترین نوع لگن است که تقریبا در42درصد از زنان دیده میشود.
زنانی که داراي چنین لگنی هستند زایمان طبیعی داشته و مشکلی از نظر زایمان ندارند.
2.نوع آندروئید یابراکی پلیک : این نوع لگن تقریبا در32 درصد از زنان سفیدپوست و16درصد از زنان سیاه پوست دیده میشود.زنانی که داراي چنین لگنی هستند مشکلات زایمانی دارند وغالبا زایمان طبیعی نخواهند داشت، زیرا دهانه ي جزوه مفاهیم مامایی لگن مثلثی شکل است و قطر عرضی آن به پرومونتوریوم ساکروم نزدیک است.
3.آنتروپوئید یا دولیکوپلیک:این نوع لگن تقریبا در23درصدزنان سفیدپوست دیده میشود. قطرقدامی -خلفی دهانه ي فوقانی لگن در این گروه بیش از حد معمول است.
4.پلاتی پلوئید یا پلاتی پلیک:این نوع لگن تقریبا در3درصد زنان سفیدپوست و2درصد از زنان سیاه پوست دیده میشود.لگنی بسیار پهن است که قطر عرضی آن خیلی بیشتر از قطر قدامی –خلفی میباشد.

شرایط پذیرش در لیبر:

1 -وجود bloody show نشاندهنده قریب الوقوع بودن زایمان است، در صورتیکه طی 48 ساعت قبل معاینه واژینال انجام نگرفته باشد.
2 -انقباضات رحمی منظم که در ابتدا حدود 20 -30 ثانیه و به فواصل 20 دقیقه است و به مرور فاصله انقباضات کوتاهتر و شدت آن بیشتر می شودکه با شکایت درد زیر شکم و کمر همراه است (فاکتور قابل اعتمادي نیست)
3 -دیلاتاسیون بیشتر از 4-3سانتی متر
4 -پاره بودن کیسه آب
اندیکاسیون هاي بستري در لیبر:
- عفونت ادراري شدید
- ضربان قلب غیر طبیعی جنینی (برادیکاردي ،تاکی کاردي ،آریتمی)
- پست پارتوم
- خونریزي بیشتر از show
- کاهش حرکات جنین و نتایج غیر طبیعی ارزیابی سلامت جنین( BPP,NST)
- وجود انقباضات رحمی بدون سایر علائم زایمانی ولی همراه با :بیماري داخلی مادر، چند قلویی
،پرزانتاسیون غیر طبیعی، سابقه سزارین قبلی،پره ترم لیبر.
مراحل زایمان:
مرحله اول:از شروع دردهاي زایمانی تا دیلاتاسیون 10cm
مرحله دوم لیبر:از دیلاتاسیون کامل تا خروج نوزاد
مرحله سوم لیبر:از خروج جنین تا خروج جفت
مرحله چهارم لیبر:یکساعت اول بعد از خروج جفت

کاتتریزاسیون ادراري:

اصول سونداژ:
کاتتریزاسیون مثانه جهت تخلیه ادرار از مثانه به دو روش ثابت و موقت صورت می گیرد. درکاتتر ثابت(فولی) لوله درمثانه باقی می ماند ولی در نوع موقت(نلاتون) هدف فقط تخلیه یک باره ادرار است وپس از تخلیه ادرار خارج می شود .کاتترهاي فولی داراي یک بالون در جزوه مفاهیم مامایی می باشند که بادکردن آن بعد از جاي گذاري کاتتر از خروج آن از مجرا جلوگیري می کند. این کاتترها داراي دو یا چند لومن هستند. درنوع دو لومنی یکی از لومن ها مستقیما به بالون متصل بوده و دیگري جهت خارج کردن ادرار مورد استفاده قرارمی گیرد. درنوع سه لومنی، لومن سوم جهت شستشوي مثانه کاربرد دارد.
موارد کاربرد کاتتر ثابت:
1. قبل از عمل سزارین یا جراحی هاي شکم
2. قبل از زایمان تهاجمی یا ابزاري
3. ناتوانی در دفع ادرار
4. تشخیص بی اختیاري بعد از زایمان
5. کنترل دقیق دریافت و دفع مایعات در زنان دچار پره اکلامپسی یا خونریزي شدید و اندازه گیري حجم ادرار دفعی
6.گرفتن نمونه ادرار به روش استریل
7. شستشوي مثانه
8. تخلیه ادرار باقی مانده در مثانه و اندازه گیري آن
9. استفاده از دارو
10. آزمایشات تشخیصی به عنوان مثال پروتئینوري
اندیکاسیون اختصاصی کاتتر نلاتون:
1. جهت تخلیه ادرار
2. گرفتن نمونه ادرار استریل
3. اندازه گیري حجم ادرار
4. تخلیه ادراردر موارد ادرار باقی مانده در مثانه و احتباس ادرار
5. تخلیه مثانه قبل و بعدازعمل جراحی
6. انجام آزمایشات تشخیصی
7. شستشوي مثانه
اندیکاسیون اختصاصی کاتترفولی:
1. نقایص ساختمانی مثانه
2. یورتراومه آ
3. تخلیه متناوب ویا مداوم مثانه
4. جلوگیري از تماس ادرار با محل عمل
5. جراحی لگن و ناحیه تناسلی
6. کنترل دقیق جذب و دفع
7. بی اختیاري ادراري به علت اختلالات عصبی -عضلانی
8. مصرف دارو
کنترااندیکاسیون ها:
1. جهت جمع آوري ادرار وقتی خود فرد قادر به دفع ادراراست
2. به شکل روتین بعد از عمل جراحی
3. عفونت حاد مجراي ادرار
4. آسیب مجراي ادراري به دنبال تروماي لگنی نحوه انجام کاتتریزاسیون:
1. آماده سازي بیمار: هویت بیمار را با پرسیدن نام یا کنترل دستبند چک کرده، هدف از انجام کاتتریزاسیون و روش آن براي بیمارتوضیح داده شود.
2. باکشیدن پاراوان محیط خصوصی براي بیمار ایجاد کرده و وسایل مورد نیاز اعم ازگازاستریل یا پنبه/بتادین/لگن/دستکش استریل و یک بار مصرف/شان استریل/سوندفولی یا نلاتون/سرنگ ا10 سی سی/لوبریکنت محلول درآب/آب مقطر/کیسه ادرارو چسب دردسترس نهاده شده و نور مناسب دراختیار قرارگیرد.
3. جهت سونداژ ثابت زنان، بیمار را درحالت خوابیده به پشت قرارداده، با آب و صابون دست ها را شسته و ست سونداژ را با رعایت نکات استریل باز کنید، سپس دستکش استریل بپوشید ،شان هاي استریل پرفوره روي دستگاه تناسلی بیمار قرارداده شود. با کمک انگشت شست و میانی دست غیرفعال، لابیاها را بازکرده و با کمک پنس و پنبه هاي آغشته به بتادین شستشوي ناحیه ي میاندوراه را انجام داده، درشستشوي پرینه جهت حرکت از داخل به خارج بوده: 1- مونس پوبیس از داخل به خارج یا به سمت ناف شسته شده،2- لابیا ماژورها با دو تکه جداگانه تمیزشده،3- لابیا مینورها با دو تکه جداگانه دیگر و 4 -قسمت خط وسط با پنبه سوآپ ازداخل به خارج و از بالا به پایین شسته و ضدعفونی می گردد(نکته: طبق دستورالعل جدید شستن خط وسط 3 بار از بالا به پایین کافی است). ازدستیارخود خواسته تا کاتتر را از پوشش اولیه خود خارج کرده و در دسترس شما قراردهد. از هر پنبه فقط یک باراستفاده می شود. با رعایت نکات استریلیته سوند را ازپوشش استریل دوم خارج ساخته و درست بودن کاتتر را امتحان کنید. جهت اطمینان ازصحت کاتتر 5 سی سی آب مقطر را به درون کاتتر تزریق کرده و در صورتی که کاتتر سالم بود، آب آن خارج می گردد.
4. جهت کاهش درد و احساس ناراحتی در جزوه مفاهیم مامایی وارد کردن کاتتر می توان انتهاي سوند را به ژل لوبریکنت آغشته نمود. براي این منظوردرصورتی که از تزریق ژل بی حس کننده استفاده شود،3 تا 5 دقیقه بعد از تزریق ژل، منتظر مانده سپس سونداژ انجام شود و در صورتی که از آغشته کردن ژل لوبریکنت استفاده می شود رعایت استریلیتی فراموش نشود.
5. از زائو بخواهید نفس عمیق بکشد و کاتتر را در دست استریل گرفته و سر آن به آرامی به داخل مجراي ادرار فرو برده می شود. تا5 سانتی متر از کاتتر وارد مجراگردد تا خروج ادرار مشاهده شود بقیه کاتتر وارد شود. چنانچه مقاومت در مسیر ورود کاتتر احساس شد از بیمار خواسته میشود تا نفس عمیق بکشد یا کاتتر چرخانده شود.
6. کاتتر حدود یک تا دو سانتی متر بالا نگه داشته شده،10سی سی آب مقطر به درون بالون کاتتر تزریق شود. کاتترکمی بیرون کشیده شده تا اطمینان حاصل شود کاتتر در محل اصلی خود قرارگرفته است و خارج نمی شود.
7. کاتتر به کیسه ادرار متصل شده و کیسه به کنار تخت در سطح پایین تر از بدن آویخته می شود. هرگز کیسه ادرار روي زمین رها نشود، زیرا این کار میتواند سبب انتقال آلودگی و عفونت ادراري شود.

دانلود رایگان خلاصه کتاب جزوه مفاهیم مامایی pdf

8. دستکش ها خارج شده و کاتتر با چسب به ران بیمار و تخت ثابت می گردد. دست ها شسته شده و موارد لازم آموزش داده شود.
نکته: از قرار دادن کیسه ادرار بالاتر از سطح مثانه خودداري شود.
نحوه خارج کردن کاتتر:
خارج کردن کاتتر به محض اینکه شرایط بیمار اجازه دهد صورت می گیرد. جهت خروج کاتتر بیمار به پشت خوابیده چسب متصل کننده کاتتر به آرامی جدا شده و وسایل مورد نیاز دردسترس باشند. دست ها شسته شده، دستکش پوشیده شده و با استفاده ازسرسوزن و سرنگ آب تزریق شده به بالون تخلیه شده و کاتتر به آرامی بیرون کشیده شود.
عوارض کاتتریزاسیون ادراري:
1. هماچوري
2. عفونت

لیبر:

لیبر کاذب لیبر واقعی ویژگی ها
نامنظم بدون تغییر بدون تغییر
پایین شکم
معمولا سبب تسکین می شود

خیر

منظم
بتدریج کوتاهتر می شوند بتدریج افزایش می بابد

پشت و شکم اثري ندارد
بله انقباضات:
ریتم فواصل شدت
ناراحتی:
محل
تجویز سداتیو

دیلاتاسیون سرویکس:
ویژگی لیبر واقعی در مقایسه با لیبر کاذب:

فاز هاي زایمانی

مرحله اول لیبر:
تعریف مرحله اول لیبر:زمان شروع انقباضات منظم تا جزوه مفاهیم مامایی و افاسمان کامل سرویکس.که داراي دوفاز است :نهفته ،فعال .
خصوصیاتفاز فعال خصوصیات فاز نهفته
شروع آن از دیلاتاسیون 3-5cmمی باشد شدت و مدت انقباضات رحمی بیشتر ،فواصل بین انقباضات کوتاهتر می شود
بطور متوسط در نولی پارها 6ساعت و در مولتی پارها 4ساعت بطول می انجامد
جهت ارزیابی چگونگی پیشرفت زایمان و اداره صحیح لیبر،انتخاب طرح درمان از دو منحنی پارتوگرام و فریدمن استفاده می شود. انقباضات منظم رحمی هر 20 -30دقیقه.
پیشرفت آهسته دیلاتاسیون سرویکس پایان فاز نهفته در دیلاتاسیون 5-3cm
طول فاز نهفته 6 -8 ساعت است ولی ولی بطور کلی قابل پیشگویی نیست.
این فاز باید از لیبر کاذب افتراق داده شود از پذیرش مادر در این فاز جلوگیري شود مگر در شرایط خونریزي،آبریزش،دور بودن محل اقامت مادر از بیمارستان و ..........

جهت پیشگیري از لیبر طولانی و عوارض ناشی از آن اداره فعال لیبر از دو طریق توصیه می شود:
1)آمنیوتومی
2)انفوزیون اکسی توسین(القاي لیبر)
مزایاي آمنیوتومی:لیبر سریع، تشخیص زود هنگام مایع امنیوتیک اغشته به مکونیوم، فراهم کردن امکان اتصال الکترود به جنین و قرار دادن کاتتر تعیین فشار در داخل حفره رحم براي پایش.
روش انجام امنیوتومی:در فاز active، به شرط fixبودن سر جنین:
1)توضیح علت انجام آمنیوتومی به مادر
2)خالی بودن مثانه
3)گوش دادن FHRبه مدت 1دقیقه قبل از آمنیوتومی
4)قرار دادن مادر در وضعیت لیتوتومی

5)انجام معاینه واژینال و تأیید پرزانتاسیون سفالیک
6)خارج کردن دست از واژن وآماده کردن قلاب آمنیوتومی
7)قرار دادن قلاب بین انگشت اشاره و شست و هدایت قلاب توسط دست معاینه کننده به داخل سرویکس و لغزاندن آن
8)نگهداشتن دست در واژن و سرویکس جهت خروج مایع در صورت پاره شدن پرده ها
9)ارزیابی میزان نزول جنین و توجه به پرولاپس بند ناف
10)گوش داد مجدد FHR
عوارض آمنیوتومی:پرولاپس بند ناف، عفونت در موارد طولانی شدن زمان پاره کردن کیسه آب تا زایما ن و معاینات مکرر، جدا شدن زودرس جفت به دنبال کاهش ناگهانی مایع آمنیوتیک بخصوص در پلی هیدر آمینوس
القاي لیبر :
تحریک انقباضات قبل از شروع خود به خود انقباضات
اندیکاسیون القاي لیبر:PROM،پره اکلامپسی شدید، هیپرتانسیون حاملگی، وضعیت غیر رضایت بخش جنین، پست ترم، اختلالات طبی مادر مانند دیابت ،IUFD، الیگوهیدرآمینوس
کنتراندیکاسیون القاي لیبر: ماکروزومی شدید، ، هیدروسفالی شدید، نمایش هاي غیر طبیعی جنین ،دیسترس جنینی، جفت سرراهی، شرایطی که احتمال پارگی رحم وجود داشته باشد، هرپس تناسلی یا سرطان سرویکس،تنگی لگن، جایگزینی غیر طبیعی جفت .
عوامل پیشگویی کننده مقدار اکسی توسین: میزانripening سرویکس(نمره بیشاپ)،پاریته، سن حاملگی.

دستورالعمل اینداکشن:
1)اندیکاسیون و کنتر اندیکاسیون هاي اینداکشن مد نظر قرار گیرد

2 -10unitاکسی توسین در 1000سی سی سرم رینگر لاکتات ریخته شود.
3 -از 4قطره در دقیقه شروع شده و هر 20 دقیقه 4قطره اضافه می شود، تعداد قطرات تا زمانیکهDuration به 40-60 ثانیه وIntervalبه 2 دقیقه یا بیشتر برسد، افزایش می دهیم.
4 -ضربان قلب جنین از نظر تاکیکاردي، برادیکاردي، آریتمی و.... کنترل شود .
5 -میزان جزوه مفاهیم مامایی رحمی به مدت 10دقیقه، بعد از هر بار افزایش قطرات سرم، ارزیابی و ثبت شود.
Bishop score
٣ ٢ ١ ٠ خصوصیات القا پذیري
۵< ٣-۴ ١-٢ ٠ دیلاتاسیون سرویکس
- نرم متوسط سفت قوام سرویکس
بیش از ٨٠% %۶٠-٧٠ %۴٠-۵٠ %-٣٠ افاسمان
- قدام وسط خلفی محل قرار گرفتن سرویکس
٢+و١+ ١-و٠ -٢ -٣ Station (جایگاه عضو پرزانته )

نمره 9 یا بیشتر نشاندهنده سرویکس ripeو احتمال بالاي موفقیت در شروع انقباضات رحمی با انجام اینداکشن می باشد.
نیمه عمر اکسی توسین انفوزیون شده بصورت داخل وریدي،3دقیقه است.
عوارض اکسی توسین:1)مسمومیت با آب به علت اثر آنتی دیورتیکی اکسی توسین و احتباس مایعات که جهت جلوگیري از این امر، اکسی توسین درسرم رینگر و نرمال سالین ریخته شود،2)آثار قلبی عروقی به صورت افت فشار خون و افزایش برون ده قلبی که جهت جلوگیري از این امر، اکسی توسین بشکل محلول رقیق با انفوزیون داخل وریدي مناسب یا بشکل 10احدUSPعضلانی تجویز شود

خصوصیات انقباضات رحمی:
فعالیت طبیعی رحم بصورت 5یا کمتر از 5 انقباض در 10دقیقه در یک دوره زمانی 30 دقیقه اي محاسبه می شود.
خصوصیات هر انقباض رحمی شامل :
Increment(افزایش ) از شروع جزوه اخلاق پرستاری تا مرحله اوج انقباض Decrement(کاهش ) فاز برگشت انقباض از اوج به حد پایه

-duration: از شروع هر انقباض تا انتهاي همان انقباض(طول مدت انقباض) (حداکثر تا 60-80 تا30ثانیه
(
-rest: فاصله انتهاي یک انقباض تا شروع انقباض بعدي ( 2-3 دقیقه)
Qualityیا کیفیت انقباضات:
Mild:در اوج انقباض انگشتان دست در روي شکم مادر فرو می رود.
Moderate: در اوج انقباض انگشتان دست،کمی در روي شکم مادر فرو می رود.
Sever: در اوج انقباض انگشتان دست در روي شکم مادر فرو نمی رود.
مونته ویدو: حاصلضرب شدت یک انقباض بر حسب میلی متر جیوه در تعداد انقباض در 10 دقیقه
در شروع لیبر، قابلیت عملکردي رحم 120-80 واحد مونته ویدو است.
انقباضات با شدت 10 میلی متر جیوه قابل لمس است و با شدت 15 میلی متر جیوه درناك است. اگر شدت انقباضات به 40 میلی متر جیوه برسد نمی توان براحتی انگشت را به رحم فرو برد. در مرحله اول لیبر شدت انقباضات از 25میلی متر جیوه به 50 میلی متر در پایان مرحله اول می رسد.
تاکی سیستول:
بیش از 5 انقباض در 10 دقیقه طی دوره 30 دقیقه اي .
رحم تتانیک:
در طول 30 دقیقه بررسی رحم، در فواصل اینتروال رحم همچنان سفت و منقبض باشد و یا مقدار کمی شل شود.
انقباضات هایپوتونیک:
انقباضات با طول مدت کمتر از 30ثانیه، و رست بیش از 4 دقیقه ، شدت 25میلی متر جیوه یا کمتر یا کمتر از 2 عدد در طی 10 دقیقه.
انقباضات در مرحله اول:
فاز نهفته:هر 10-20دقیقه و 15-20 ثانیه اي، تا دیلاتاسیون 3cm
فاز فعال:هر 2-3 دقیقه بمدت 30-80ثانیه(متوسط 60ثانیه) و در اواخر لیبر 90-60ثانیه.

نحوه شستن دست ها در لیبرطبق دستورالعملWho:
-استفاده از الکل جهت حذف باکتري ها و ویروس ها توصیه می گردد
1 -همیشه ناخن ها کوتاه نگه داشته شوند
2 -ابتداحلقه و ساعت بیرون آورده شود و آستین را بالازده وآب با فشار و دماي مناسب تنظیم گردد
3 -درحالی که دست ها رو به پایین هستند آنها را خیس نمایید تا آب به طرف نوك انگشتان جاري گردد
4 -مقدار5تا10سی سی صابون مایع درکف دست ریخته ودست هارا بهم بمالید تا کف ایجاد شود
5 -شستن دست ها را با حرکت دورانی و مالشی آغاز نمایید.کف دست ها بهم کشیده شود به طوري که انگشتان بین هم قرار گیرند وکاملا بهم ساییده شوند
6 -پشت انگشتان دست راست را درکف دست دیگرفشرده و با حرکت چرخشی جزوه مفاهیم مامایی شستشو داده تا تمیز شود و بالعکس
7 -نوك انگشتان یک دست را درکف دست دیگرفشرده و با حرکت چرخشی کاملا شستشو داده تا تمیز شود(هر یک از اعمال مذکور در شستشوي صحیح دست ها بایستی 5بارتکرارشود)
8 -دست ها و مچ را آبکشی نمایید
9 -زمان استاندارد جهت شستشوي دست 1تا3دقیقه می باشد
10-دست ها را با حوله کاغذي خشک نموده و با همان حوله شیر را ببندید

دانلود فایل

سینگ دانشگاه سراسری آزاد پانده دانشگاه سراسری آزاد جین مترجم: دکتر آذرنوش جعفری فرهنگ مراقبی دانشگاه پیام نرو علمی کاربردی ارشد آزاد سراسری

اهمیت سوزنی برگان در ایران
در کشور ایران درختان صنعتی سوزنی برگ وجود ندارد تنها چهار جنس از سوزنی برگان قابل ذکر است:
1ـ جنگل های جزوه درخت شناسی ۲) Taxus baccata(
2ـ سرو خمره ای یا نوش یا سور) Biota orientalis(
)Cupressus sempervirens var. horizontalis (ـ جنگل های زربین3
4ـ جنگل های ارس) Juniperus sp.( جنگلهای این گونه دارای بیشترین پراکنش در کشور است.
مهمترین گونه های این جنس ها در ایران عبارتند از:
Cupressus sempervirence زربین
Cupressus sempervirence ssp. Horizontalis زربین
Cupressus sempervirence var. pyramidales سرو شیراز
Cupressus sempervirence ssp. Sempervirence سرو شیراز
Biota orientalis سرو خمره ای یا سور یا نوش
Taxus bacata سرخدار
Juniperus foetidissima, J. Sabina, J. polycarpus, J. macrocarpa, J. oxycedrus, J. communis,
J.excelsa ارس

اهمیت سوزنی برگان
در ایران سوزنی برگان از نظر تولید چوب صنعتی اهمیت اقتصادی ندارد ولی در اغلب کشورهای اروپایی و آمریکایی چوب صنعتی تولید می کنند و به همین دلیل روز به روز بر وسعت جنگلکاری آن می افزایند.
− چوب صنعتی در مبل سازی و نجاری، خمیر کاغذ، ابریشم جزوه درخت شناسی ۲ و سایر فیبرهای مخصوص تهیه پارچه مصرف دارند .
چوب های آغشته در تراورس راه آهن و تیر سیم و... کاربرد دارد.
− ترشحات سوزنی برگان بصورت رزین سخت را اصطلاحاً کوپال) Copal( گویند. رزین حاصل از سوزنی برگان مصارف پزشکی دارد.
.دارای ارزش غذایی است Araucaria sp. ،Pinus jerardiana ،Pinus cembra ،Pinus pinea بذر گونه های −
− برای عید نوئل در اروپا از نوئل سبز) Picea abies( و در امریکا از نراد بالزام) Abies balsamea( استفاده می کنند.
− نکات دیگری که ارزش و اهمیت سوزنیبرگان را در جنگل و جنگلکاری در مناطق نسبتاً مرطوب و با رطوبت بیشتر نشان می دهد عبارتند از:
• دوره بهره برداری کوتاه دارند.
• زمین را با سرعت بیشتر می پوشاند و خاک را در مقابل عوامل نامساعد جوی بهتر محفوظ می دارند .
• بعضی از گونههای آن در زمین سخت و عاری از پوشش گیاهی بسرعت رشد می کند و زمین را با ریزش برگهای خود تقویت کرده وآماده کشت درختان پهن برگ می کند.
• جنگلکاری با سوزنی برگان هزینه اندکی دارد، این درختان نیاز کمتری به زمین های بارخیز دارند مثلاً Pinussylvestris )کاج جنگلی( تقریباً در همه نوع خاک ها رشد می کند.
• جنگلکاری آن در ارتفاعات زیاد برای جلوگیری از ریزش و لغزش خاک به منظور حفظ و حمایت جنگل های دامنه پایین تر، ارزش زیادی دارد. در بعضی از کشورهای اروپایی مثل یوگسلاوی و سوئیس Pinus mugo در حد اعلای جنگل ها دیده میشود و در حفظ خاک های مناطق آلپی نقش مهمی را دارد.
• جنگلکاری تپه های شنی سواحل دریا در مناطق معتدله بطور عمده بوسیله سوزنی برگان انجام می شود. مثل شن های سواحل غرب فرانسه و ساحل هلند که با کاج دریایی Pinus pinaster جنگلکاری شده است.
• استفاده از سوزنی برگان در آرایش پارک ها و باغ ها بسیار معمول است.
• بعضی از سوزنی برگان بردبار هستند و شرایط نامساعد محلی مثل سرما و خشکی را بخوبی تحمل می کنند.
• سرعت رشد و میزان بعضی از سوزنی برگان قابل توجه است.
• گاهی به منظور غنی سازی جنگل ها ،سوزنی برگان را با جنگل های طبیعی پهنبرگ، آمیخته و یک جنگل مخلوط بوجود میآورند مانند جنگ لهای راش شمال کشور ما که اغلب با نوئل و کاج جنگلی مخلوط می شود.

• سوزنیبرگان نرمش اکولوژیکی دارند که بعضی از آنها خارج از پایگاه خود نیز رشد می کنند مثل نوئل، کاج جنگلی، کاج سیاه و...
• سوزنی برگان بخاطر همیشه سبز بودن در زمستان از نظر زیبایی منظره خاصی به جنگل می دهند.
• بذور بعضی ازسوزنی برگان ارزش غذایی دارند و به منظور جنگل کاری تلفیقی استفاده می شوند .جهت استفاده دومنظوره از چوب و بذر.
بطور کلی از اختصاصات سوزنی برگان به خصوص انواع کاج ها به علت اینکه راندمان بیشتری در تبدیل انرژی خورشید به تولید چوب دارند و بدلیل سازگاری در شرایط اکولوژیکی گسترده و تولید چوب بیشتر و بالاخره جزوه درخت شناسی ۲ مصرف آنها در صنایع، از اولویت بیشتری برخوردار است .

اهداف وارد کردن سوزنی برگان در ایران:
1ـ احیای جنگل های مخروبه
2ـ افزایش میزان تولید در واحد سطح
3ـ توسعه جنگلکاری با سوزنی برگان برای استفاده در صنایع کاغذسازی و سلولزی
4ـ تهیه تیرهای چوبی
5ـ حفاظتی و زینتی جهت پارک ها و فضای سبز

روش ازدیاد سوزنی برگان
سوزنی برگان اکثراً از طریق بذر تولیدمثل می کنند ولی بعضی گونه ها مثل Juniperus ،Cupressocyparis leylandiivirginiana )در محلول غذایی( وکاج )دستجات برگ با قسمتی از چوب شاخه( از طریق قلمه و پیوند تکثیر می شوند. بعضی گونه ها مثل Tsuga Canadensis از طریق شاخه خوابانیدن ازدیاد حاصل می کند. درختانی مثل Sequoia sempervirens، Araucaria araucana ،Cryptomeria japonica ،Cunninghamia lanceolata از طریق جست های کنده تکثیر می شوند. گاهی Larix sp. بعد از آتش سوزی جست می دهد.

نام های بازدانگان) سوزنی برگان:(
1. Conifers از کلمه مخروط گرفته شده است چون در زمان قدیم کاج ها و نراد ها و سروها مورد توجه بوده است. چونتعداد زیادی از سوزنی برگان میوه غیر مخروطی دارند، بنابراین از این نام صرف نظر می شود.
2. Evergreen به سوزنی برگان همیشه سبز گفته می شود و چون تعداد زیادی از سوزنیبرگان خزان می کنند بنابراین از این نام صرف نظر می شود مانند: Glyptostrobus،Metasequoia Taxodium،Larix ،Pseudolarix
3. Softwood به سوزنی برگان نرم چوب اطلاق می شود و از طرفی چون بسیاری از پهن برگان چوب نرمتر از حتی نرمترین چوب سوزنی برگان دارند بنابراین این اسم از نظر سیستماتیک چندان مورد استفاده قرار نمیگیرد گرچه از نظر چوبشناسی مورد استفاده است.
4. Needle leaves کاج ها، نراد ها و ...برگ های سوزنی دارند چون در عالم سوزنی برگان درختان زیادی وجود دارد که برگ ها سوزنی نیست مثل سرو، ارس، بنابراین از این نام نیز استفاده نمیشود .
5. بهترین نام بازدانگان )Gymnospermopsides( است جزوه درخت شناسی ۲ تخمک لخت است یا تخمک برهنه می باشد.

انتشار جغرافیایی سوزنی برگان
الف( نیمکره شمالی: در این گروه 33 جنس وجود دارد.
اروپا وآسیا
گونه های آسیایی و اروپایی شباهت زیادی به هم دارند مثل Pinus sylvestris از اسکاندیناوی تا عرضهای جغرافیایی پایین انتشار دارد.
• منطقه بین قطب و نواحی معتدله سرد )جنگل های تایگا یا Boreal(:
Larix sibirica, Abies sibirica, Piceae obovata, Pinus sylvestris, Pinus cembera ssp. Sibirica :منطقه معتدله سرد: در مناطق کوهستانی اهمیت زیادی دارد و گونه هایی که بیشترین تراکم را دارند شامل •
Larix deciduas تمامی پایه های Larix خزان کننده است Abies alba: از چوب این گونه که نراد اروپا نام دارد، کاغذ تولید می شود.
)نوئل سبز( Picea abies

گونه های اروپا:
Pinus Montana: کاج کوهستانی Pinus peuce: کاج بسیار مهم اروپای شرقی )پنج برگی(
Pinus leucodermis: با گونه قبلی آمیخته است و در یوگسلاوی سابق وجود دارد
Pinus cembra :گونه های آسیا
Larix griffithii Abies nordmaniana )نراد قفقاز(
Abies pindrow )در چین(
Abies spectabilis )در هیمالیا( Picea orientalis
)کاج زینتی و بومی کوه های هیمالیا( Pinus griffthii
Tsuga dumosa
Cedrus deodara )سدر هیمالیا بزرگترین سدر است( Picea schrenkiana
Picea smithiana :منطقه معتدله گرم •
در این منطقه از تعداد Picea و جزوه درخت شناسی ۲ کم می شود زیرا این جنس ها بیشتر در مناطق سرد هستند و از گونه های سرماپسند به تدریج کاسته می شود.
Abies cephalonica….…………………..………….)در بالکان )یوگسلاوی سابق Abies cilicica ………………………………………..در شمال لبنان وجود دارد Abies pinsapo…………………….……………………………….اسپانیایی Pinus halepinsis……………………………. Pinus eldaricaگونه ای شبیه به
Cedrus brevifolia……..……………………………………….…. در قبرس
Cedrus libani
Juniperus polycarpos, Juniperus thurifera, Juniperus oxycedrus, Cupressus lussitanica,
Cupressus sempervirens, Thujopsis dolabrata افریقای شمالی Abies marocana:: بومی مراکش، الجزایر، تونس می باشند. یک پایه از آن در نوشهرکاشته شده است.
Abies numidica:: این نرادها خشکی تابستان شمال ایران را تحمل می کنند. نرادها خیلی به هرس حساس هستند در شمال دریای سرخ حضور دارند.
Cedrus atlantica بومی کوه های اطلس در مراکش میباشند.

دانلود رایگان خلاصه کتاب جزوه درخت شناسی ۲ pdf

.گونه ای مقاوم به خشکی است Cupressus dupressiana

Tetraclinis articulate .از درختان مهم اتیوپی می باشد Juniperus procera.

آمریکای شمالی:
گونه های امریکای شمالی به علت توده عظیم دریا با گونه های اروپایی و آسیایی تفاوت دارند.
• مناطق سرد شمالی از سواحل آتلانتیک تا سواحل جزوه درخت شناسی ۲ آرام )جنگل های وسیع و پیوسته دارند:(
Larix laricina Abies balsamea: درخت مناسب کریسمس و تولید نهال آن در امریکا بالاترین قیمت را دارد.
Picea glauca : رنگ آبی دارد و اهمیت صنعتی و زینتی دارد
Picea stichensis: می تواند تشکیل جنگلهای وسیع دهد.
Tsuga heterophylla: در ارتفاعات نسبتاً بالاتر از 1211 الی 1311 متر از سطح دریا کاشته می شود.
Thuia plicata

• مناطق معتدله آمریکای شمالی:
Larix occidentalis & Abies concolor
Abies grandis : مهمترین و بزرگترین نراد دنیاست و گرما را تحمل می کند
Pinus strobes : کاج سفید شرقی، برای خمیر کاغذ در امریکا به کار می رود
Pinus taeda: با جنگل های شمال سازگاری بیشتری دارد، توسط کانادایی ها برای تولید کاغذ در گیلان جنگلکاری شد.
Pinus elliothii (slash pine): )کاج جنوبی( کاجی سریع الرشداست. درخاک های شنی و مرطوب رشد می کند و در تولیدخمیر کاغذ به کار می رود در شن زار نتیجه خوبی داده است .
Pinus sabiniana: )کاج حفار( Pinus palustris : گونه ای سریع الرشد است و مهمترین کاج از نظر ارتفاع و ابعاد است.
Calocedrus decurrense : در موقع بارندگی، جنگل بوی عطر می دهد در مدادسازی به کار می رود.
Sequoia sempervirens: سرخ چوب کالیفر نیا است ،در سال یک متر رشد دارد، بدون آفت و بیماری می باشد.
Sequoiadendron giganteum: )درخت غول( بزرگترین درخت دنیا است و سازگاری با آب و هوای شمال دارد.
Taxodium distichum : درخت خزان کننده، در مناطق باتلاقی، در مبل سازی کاربرد دارد.
Picea engelmanii, Pinus echinata, Juniperus virginiana, Tsuga Canadensis

ب( گروه استوایی:14 جنس وجود دارد
سوزنی برگان نقش مهمی در جنگل جزوه درخت شناسی ۲ استوایی ایفا نمی کنند، نراد در ارتفاعات بالا حضور دارد و نوئل وجود ندارد.
Abies religiosa & Abies guatemalensis: گونه های آمریکایی که اهمیت صنعتی کمتری دارند Pinus caribaea : جزایر کارابی، مکزیک، هندوراس، نیکاراگوئه
اندونزی، سوماترا، هندوچین، فیلیپین :Pinus merkusii آسیایی و گرمای زیاد را تحمل می کند :Cunninghamia lanceolata آسیایی و محدود به نواحی جنوب چین و تایوان :Taiwania cryptomerioides قسمت اعظم انتشار این گونه ها، در نواحی :Araucariacea (Araucaria araucana), Podocarpaceae, Agathis sp.
استوای آسیا و امریکا است.

پ( گروه نیمکره جنوبی: 22 جنس وجود دارد آسیا و استرالیا
Araucariacea Araucaria
Phyllocladus Agathis
Dacrycarpus Acmopyle
Podocarpaceae dacrydium Decussocarpus
Athrotaxis podocarpus Microcachyrys
Phyllocladaceae Podocarpaceae falcatifolium
Callitris Microstrobos

آفریقا
Widringtonia, Podocarpus آمریکای جنوبی Araucarai araucana میوه درشت ،به شکل تخم مرغی کشیده و معادل ارزش خرما در کشورهای عربی است Saxegothaea conspicua یک خانواده، یک جنس و با یک گونه Prumnopitys elegans دانه بدون منقار ،برگ ها نواری شکل و مارپیچی
Araucaria angustifolia & Pilgerodendron uviferum & Fitzroya patagonica & Austrocedrus
chilensis

اصول شناسایی سوزنی برگان
اندام هایی که در شناسایی سوزنی برگان مهم هستند:
2- میوه یا مخروط) Cone(
2-2- طرز قرار گرفتن میوه روی شاخه
مخروط در بعضی از سوزنی برگان بصورت عمودی و بر افراشته روی شاخه است مثل: Cedrus, Keteleeria Abies, و در بعضی دیگر سوزنی برگان مخروط آویزان است مثل: Cathaya, Tsuga, Picea, Pseudotsuga. در جنس کاج جزوه درخت شناسی ۲ نحوه قرار گرفتن مخروط روی شاخه باعث تشخیص گونه های مشابه و مجاور می شود مثلاً دو گونه Pinus brutia ،Pinus halepinsis بسیار به هم شبیه هستند. مخروط آنها بهترین وسیله تشخیص است به طوریکه در گونه Pinus halepinsis مخروط به سمت پایین برگشته است در صورتی که در گونه Pinus brutia مخروط تقریباً عمودی و اغلب به سمت جلو متمایل است.
2-2- شکل میوه
در بعضی جنس ها میوه کروی شکل است مثل: Juniperus ،Taxus, Cupressus و در برخی جنس ها مثل: Torreya, Cephalotaxus میوه بیضی شکل است و در جنس های Pinus ،Picea Abies, میوه بصورت مخروطی یا استوانه ای است .
گاهی در داخل جنس شکل میوه وسیله شناسایی گونه های مختلف است مثل جنس کاج .
2-3- چوبی یا گوشتی بودن میوه
در خانواده های Taxaceae و Cephalotaxaceae و راسته Podocarpales جدار میوه گوشتی می شود در صورتیکه در خانواده های Pinaceae, Taxodiaceae و Araucariaceae تمام میوه کاملاً چوبی است. دو جنس Cupressus و Juniperus از طریق چوبی و گوشتی بودن میوه از هم جدا می شوند به طوری که در جنس اولی میوه کاملاًًچوبی و در جنس دوم میوه گوشتی و با فشار دست له می شود.
2-4- براکته
به اندام چوبی فلس براکته گویند و در جنس Pseudotsuga و در بعضی گونه های Abies براکته رشد زیادی پیدا کرده و از فلس بیرون می آید و در بعضی جنس ها مثل Pinus و Picea براکته هرگز رشد زیادی نکرده و نایان نمی شود. در نراد ها حدود نصف گونه ها، براکته ها رشد زیادی کرده و بلندتر از فلس هستند و در نصف دیگر براکته ها کوتاهتر از فلس ها هستند. در گونه های Abies hickeli ،Abies cephalonica ،Abies alba و Abies nordmanniam براکته رشد زیادی کرده و بلندتر از فلس است ولی در گونه های Abies cilicia ،Abies concolor، Abies pinsapo و Abies grandis براکته کوتاهتر از فلس است.
2-5 - فلس
شکل و ابعاد فلس و زوائد آن مهمترین وسیله در تشخیص سوزنی برگان است )بخصوص در گونه های کاج(. وجود یا فقدان امبلیک )Omblic( و طرز قرار گرفتن آن روی فلس وسیله شناسایی سوزنی برگان است .در کاج وقتی گل بارور می شود و مخروطچه
)conlet( تشکیل می شود. قسمت قابل رؤیت فلس های مخروطچه را امبلیک گویند. مخروطچه پس ار رشد، مخروط را تشکیل می دهد و به قسمت قابل رؤیت فلس های مخلوط اکوسون) Ecusson(یا آپوفیز) Apophyse( گفته می شود. طرز قرار گرفتن امبلیک روی اکوسون در مخروط رسیده وسیله مهم شناسایی گروه های مختلف کاج است.
اگر وجه رویی و زیری فلس ها تقریباً مساوی باشد امبلیک انتهایی مانند کاج های بخش Cembra و اگر رشد این دو سطح نامساوی باشد امبلیک در وسط سطح روی فلس باقی می ماند در این صورت امبلیک خلفی یا پشتی خواهد شد. مثل کاج های بخش Parryana.. صاف یا برجسته بودن و یا خار مانند بودن امبلیک عامل مهم در شناسایی کاج ها است.
2-6- تعداد تخمک
تعداد تخمک و طرز قرار گرفتن آن )بر افراشته یا جزوه درخت شناسی ۲ بودن( نیز عامل بسیار مهم در شناسایی خانواده و جنس های مختلفسوزنی برگان است، به طوری که در خانواده Taxaceae مخروط ماده حامل فقط یک تخمک، در صورتی که در خانواده Cephalotaceae هر فلس حامل 2 تخمک است )معمولاً یکی از تخمک ها تبدیل به دانه می شود.( در خانواده Pinaceae هر فلس مخروط حامل دو تخمک واژگون است در حالی که در خانواده های دیگر تعداد تخمک ها متفاوت و گاهی بر حسب جنس نیز فرق می کند.
در خانواده Pinaceae هر فلس مخروط حامل دو تخمک واژگون است در حالی که در خانواده های دیگر تعداد تخمک ها متفاوت و گاهی بر حسب جنس نیز فرق می کند.

در خانواده Taxodiaceae بر حسب جنس تعداد تخمک ها در هر فلس متغیر است:
جنس تعداد تخمک در هر فلس جنس تعداد تخمک در هرفلس
Sciadopitys 7-9 و گاهی 15 Taxodium 2
Sequoiadendron 9-5 Taiwania 1 یا 2
Sequoia 9-5
Metasequoia 9-5
Cryptomeria 5-2
Cunninghamia 3

در خانواده Cupressaceae نیز تعداد تخمک در جنس ها تغییر می کند که عبارتند از:
جنس تعداد تخمک در هر فلس جنس تعداد تخمک در هرفلس
Actinostrobus 2 Thujopsis 5
Callitris 3 گاهی فلس های بالایی تا 15 Thuja غالباً 2 گاهی 3
Tetraclinis 3 Biota 1 یا 2
Neocalitropsis 1 Cupressus 21
Widdringtonia 8 Juniperus غالباً 1 عدد

2-7- بیولوژی میوه )مخروط:(
2-7-2- دوران رشد و تکامل میوه:
در بعضی از سوزنی برگان مثل Cedrus مخروط درطول 2 یا 3 سال می رسد در Chamaecyparis ،Pinus ،Abies ، Piceae ،Fokiena،Cupressus ،Sciadopitys و بسیاری از جنس های دیگر مخروط در طول یکسان می رسد.
2-7-2- دائمی یا ریزان بودن فلس ها:
در بعضی جنس ها مثل Piceae فلس های جزوه آفات درختان میوه دائمی است )همیشه روی محور باقی می ماند( در صورتی که در بعضی جنس ها مانند Abies وPseudolarix به محض اینکه مخروطی می رسد فلس ها بتدریج از محور مخروط جدا شده و به زمین می ریزند گاهی محور مخروط کاملاً لخت روی درخت مشاهده می شود.
2-7-3- شکوفا و یا ناشکوفا بودن مخروط:
در بعضی از سوزنی برگان وقتی که مخروط می رسد فلس ها بدون اینکه خزان کنند شکفته شده و دانه ها آزاد و به زمین می ریزند .
در صورتی که خود مخروط ممکن است تا یک یا حتی چندین سال روی درخت باقی بماند مثل Sequoiadendron ،Sequoia و در بعضی گونه های کاج مخروط نا شکوفا و میوه ها بعد از آنکه رسیدند چندین سال بدون آنکه دانه آزاد شود روی درخت باقی می مانند مثل Pinus cembra ،Pinus leiophylla و این امر موجب تقسیم کاج به دو دسته میوه شکوفا و ناشکوفا شده است.
2-8- تعداد دانه و سایر مشخصات آن:
تعداد دانه تابع تعداد تخمک و یا کمتر از آن است و تعداد دانه در مخروط های رسیده وسیله مهم در شناسایی خانواده ها یا جنس هاست. از طرف دیگر رنگ، شکل و وجود بال روی دانه و تعداد این بال ها و شکل آنها نیز کمک زیادی در جزوه درخت شناسی ۲ گونه ها می کند بعنوان مثال اختلاف عمده دو جنس Thuja و Biota در وجود دو بال دانه در Thuja است که در Biota دانه بدون بال است.
دانه ها در خانواده Pinaceae دارای یک بال کاملاً توسعه یافته و مشخص هستند ودر یک سمت دانه قرار دارند )استثنائاً چند گونه کاج دانه بدون بال وجود دارد( در صورتی که در خانواده Taxodiaceae دانه ها دارای 2 یا 3 بال باریک و کوچک در اطراف دانه هستند.
2- خوشه گل نر
2-2- شکل و طرز قرار گرفتن اندام های نر:
ابعاد و شکل خوشه های نر در خانواده ها و جنس های مختلف فرق می کند مثلاً Amentotaxus شاتون نر منشعب می شود و در جنس های دیگر خوشه های گل نر بدون انشعاب است. شاتون های درختان Cupressaceae بسیار باریک وکوچک هستند در صورتی که در خانواده Pinaceae شاتون ها بزرگ وکشیده است. تعداد شاتون ها نیز در یک خوشه فرق می کند، همچنین طرز قرار گرفتن شاتون ها باعث تشخیص گونه ها می شود، مثلاً در کاج کاشفی) Pinus roxburghii( شاتون های نر در طول یک محور بلند و بصورت ردیف های مایل قرار گرفته اند، تعداد این ردیف های مایل دور محور غالباً 15 عدد است اگر تعداد شاتون ها در طول محور را که در حدود 15 عدد است در نظر گرفته شود می توان گفت که خوشه گل نر تقریباً 225 = 15 × 15 عدد شاتون است در صورتی که در Pinus eldarica این تعداد از 49= 7× 7 عدد بیشتر نیست. در Pinus pinea نیز طرز قرار گرفتن شاتون ها مثل کاج کاشفی است ولی فلس های بزرگ غالباً روی شاتون ها را پوشانده و ضمناً تعداد آنها کمتر است و در Pinus edulis شاتون های نر در طول یک محور بطور استوانه ای هستند. در حالیکه در Pinus nigra و Pinus ponderosa شاتون ها روی محور قرار نگرفته اند بلکه بصورت چتر تقریباً از یک نقطه یا دایره بیرون آمده اند. در جنس های keteleeria و Pseudolarix شاتون ها بصورت چتر هستند. در جنس های Sciadopitys ،Taiwnia ،Picea ،Abies ،Cunninghamia شاتون ها بصورت پیرامونی هستند. در ملز) Larix sp( گل آذین نر به یک شاتون ختم می شود. وجود براکته های گل های نر و شکل ساده و دندانه دار بودن آنها نیز وسیله شناسایی گونه هاست.
2ـ2ـ شکل و تعداد پرچم:
شکل پرچم و طرز قرار گرفتن آن روی میله و جهت شکافی که بوسیله آن کیسه های گرده باز می شوند عواملی هستند که در تشخیص گونه ها و جنس ها اهمیت دارند بعنوان مثال در جنس های Larix ،Cedrus ،Pinus این شکاف ها روی بساک بصورت عمودی است ولی جنس هایPicea ،Pseudotsuga ،Keteleeria شکاف ها روی بساک بصورت مایل و در جنس های Abies ،
.شکاف ها افقی است Pseudolarix ،Tsuja

تعداد کیسه های گرده نیز در شناسایی جنس ها و گونه ها حائز اهمیت است.
جنس تعداد کیسه گرده جنس تعداد کیسه گرده
Taiwania گاهی 3 یا 4 sequoiadendron 5-2
Cunninghamia 3 Metasequoia 3
Sciadopitys 2 callitris 4-3
Taxodium 9-5 pilgerodendron 6
Glyptostrobus 4-3 cu pressus 5-3
Sequoia 5-2 chamaecyparis 3-2
Araucaria 6-9 گاهی 15

بطور کلی در هر گونه طرز قرار جزوه درخت شناسی ۲ پرچم ها مشابه با طرز قرار گرفتن برگ هاست و به ندرت تغییراتی مشاهده می شود که نشانه آغاز یک تحول است.
:)Pollen (گرده-3-2
توسط دانه گرده می توان بسیاری از جنس های سوزنی برگان را تشخیص داد و این امر باعث می شود که بوسیله گرده هایی که در توربزارها از قرون و دوره های مختلف باقی مانده اند به وضع و تنوع گونه ها و نحوه انتشار آنها در گذشته پی برد به همین دلیل علم جدید بنام گرده شناسی) Palynologie( بوجود آمده است. در مورد دانه گرده به نکات ذیل توجه می کنند:
ـ تعداد و تیپ منطقه نموکننده )جایی که لوله گرده بوجود می آید( ـ ابعاد
ـ شکل
ـ تزئینات گرده 3- شاخه:
شاخه ها در بعضی گونه ها افقی مثل زربین و در برخی عمودی مثل سرو شیراز Cupressus sempervirens Var. fastigiata و در عده ای دیگر بصورت پیرامونی مثل آروکاریا و در تعدادی دیگر بصورت پراکنده Picea یا بطور توأم )هم شاخه های پراکنده و هم پیرامونی( مثل Abies است.
:)Macroblaste یا Auxiblaste ( شاخه بلند -2-3
این شاخه ها معمولاً بوسیله جوانه انتهایی یا جانبی به رشد طولی خود هر ساله ادامه می دهند و تولید شاخه های بلندتری می کنند .
Keteleeria ،Tusga ، Pseudotsuga ،Picea ،Abies برگ ها بر روی این شاخه ها بطور منفرد قرار می گیرند مثل شاخه های :)Mesoblaste pachyblaste (شاخه کوتاه -2-3
شاخه کاملاً کوتاهی است و معمولاً به رشد و نمو خود جزوه درخت شناسی ۲ نمی دهد و برگ ها بر روی آن بصورت گروهی است. این شاخه ها معمولاً بدون جوانه های جانبی بوده و فقط در انتهای خود دارای یک جوانه هستند مثل شاخه های کوتاه Larix ،Pseudolarix، Cathaya ،Cedrus. این شاخه ها روی شاخه های بلند قرار گرفته اند و طول آنها بین چند میلیمتر تا چند سانتیمتر است .
شاخه های کوتاه بندرت ممکن است رشد و نمو کرده و تبدیل به شاخه بلند شوند.

دانلود فایل

دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه آزاد کاردانی کارشناسی ارشد استخدامی

این نوع شاخه فقط در کاج Pinus وجود دارد. در تعریف آن می توان گفت که شاخه بسیار ریزی است که در انتها تبدیل به برگ های معمولی کاج می شود. این شاخه معمولاً در قاعده بوسیله غلاف پوشیده شده است .برگ های معمولی کاج جزوه جنگلکاری ساختمان شاخه هستند. به همین دلیل به آنها برگ کاذب) Pseudophylles( می گویند .برگ های واقعی کاج بصورت منفرد روی شاخه

قرار دارد و بنام اوفیل) Euphylle( و فقط در نهال های 1 تا 3 ساله مشاهده می شود. در درختان مسن برگ های واقعی بصورت فلس های کوچک در می آیند که بر روی شاخه های بعضی از انواع کاج دیده می شود.
3-4- شاخه ریز کوتاه) Brachymesoblaste(: این شاخه در بعضی از درختان مانند Taxodium distichum Glyptostrobus،Metasequoia مشاهده می شود. بدین ترتیب که از اطراف شاخه های بلند، شاخه های به فرم دیگری که حامل برگ هستند و در قاعده ابتدا پوشیده از فلس می باشند ،بوجود می آیند. شاخه های مزبور کاملاً در پائیز می ریزند و ظاهراً شباهت به شاخه های کوتاه دارند ولی در انتهای آنها جوانه وجود ندارد و از طرفی خزان کننده نیز هستند، بنابراین تا حدی نیز شبیه شاخه خرد نیز هستند، بنابراین نام این نوع شاخه ها را بعلت شباهت به هر دو نوع شاخه، شاخه ریز کوتاه گذاشته اند.
در امر شناسایی باید به رنگ، وجود شیارها، کرک دار بودن شاخه ها و... نیز توجه کرد.
طرز نمو شاخه ها نیز وسیله شناسایی بعضی گونه هاست از این لحاظ کاج ها را به دو دسته ذیل تقسیم می کنند.
1ـ کاج های یک گرهی) Monocyclique یاUninodaux (: که در یک فصل رشد فقط یک گره یا شاخه های پیرامونی بوجود می آورند.
2ـ کاج های چند گرهی) Multinodaux یا Polycyclique(: که در یک فصل رویش چندین گره یا چندین شاخه پیرامونی تولید می کنند.
4- جوانه) Bud(:
بوسیله جوانه می توان گونه های بعضی جنس و همچنین جنس های مختلف را از هم تشخیص داد. به طوری که شکل، رنگ، طرز قرار گرفتن فلس ها، وجود یا عدم رزین وسیله شناسایی گونه ها می باشند. مثلاً دو گونه Picea abies و Picea pungens را می توان از طریق فلس ها از هم تشخیص داد به طوری که در Picea pungens فلس های جوانه برگشته است. جوانه ها ممکن است مخروطی و نوک تیز باشند و جزوه جنگلکاری سهولت شناسایی جنس شود مثل Pseudolarix، در جنس Araucaria جوانه ها مخفی بوده و اصولاً مشاهده نمی شوند.
5- برگ
5-2- شکل و ابعاد) leaf(:
شکل برگ ها درسوزنی برگان بسیار متفاوت است بطور کلی از برگ های فلسی شکل گرفته تا سوزنی و نواری یا نیشتری است و در بعضی گونه ها برگ ها پهن می شوند و شباهت زیادی به برگ های پهن برگان پیدا می کنند )مثل Decussocarpus ،Agathis و(.... ابعاد برگ ها نیز بسیار اهمیت دارد به طوری که در بعضی درختان طول برگ یک یا دو میلیمتر مثل بسیاری از درختان خانواده Cupressaceae ودر عده ای دیگر برگ ها بسیار بلند می باشند مانند بعضی گونه های دارنهنج) Podocarpus( که تا 25 سانتیمتر می رسد. در جنس Sciadopitys طول برگ گاهی به 15 سانتیمترمی رسد. حاشیه برگ ها در بعضی گونه ها دندانه دار )مثل کاج( یا مژه دار مثل) Cathaya( ودر بعضی دیگر صاف است. انتهای برگ ها گاهی نوکدار و یا فرو رفته است که صفت مهمی در شناسایی بسیاری از گونه های Abies و Pseudotsuga می باشد.
وجود نوار فرو رفته یا برجسته در سطح برگ سبب شناخت گونه ها و حتی بعضی جنس هاست. چنانچه در جنس keteleeria سطح برگ دارای نوار برجسته است که در جنس Abies وجود ندارد و از این طریق از هم جدا می شوند.

5-2- طرز قرار گرفتن برگ ها:
در بعضی درختان برگ ها بصورت دو رج) Distique( روی شاخه قرار می گیرد، در این صورت برگ های روی دو ردیف در دو طرف شاخه هستند مانند Sequoia sempervirens ،Taxodium distichum ،Cephalotaxus ،Taxus و در بعضی جنس ها بطول مارپیچی قرار دارد مثل Cryptomeria ،Araucaria ودر عده ایاز جنس ها برگ ها بصورت متقابل متلاقی هستند مثل
Biota ،Thuja ،Chamaecyparis ،Cupressus در تعدادی دیگر بصورت پیرامونی سه تایی است مانند بعضی گونه های
11

جنسJ. communis( Juniperus ( و در عده ای دیگر برگ ها بصورت پیرامونی چهار تایی است مثل Tetraclinisarticulate و در تعدادی دیگر بطول گروهی یا مجتمع است مانند Cedrus ،Larix و در بعضی جنسها بصورت پیرامونی چندین برگی است مثل جزوه جنگلکاری که در یک پیرامون معمولاً دارای 11 تا 31 برگ است.
در جنس کاج قاعده هر چند برگ معمولاً در داخل یک غلاف جای می گیرد و این عامل موجب تمایز جنس کاج از دیگر جنس ها شده است.
5-3- رنگ برگ:
در بعضی گونه ها رنگ سطح برگ رو و زیر برگ تقریباً مشابه می باشد مانند بعضی گونه های پیسه آ و آروکاریا. در تعدادی دیگر سطح روی برگ سبز تیره و سطح زیر سبز روشن یا سبز مات است مانند Taxus. در بعضی گونه ها برگ ها در سطح زیر یا سطح رو دارای نوارهای سفید رنگ استومات هستند که در عرض این نوار و تعداد خطوط وسیله شناسایی گونه هاست )مثل گونه های جنس Abies(. در سرو نقره ای) Cupressus arizonica( و Picea pungens var. glauca برگ ها به رنگ نقره ای یا نقره ای متمایل به آبی است.
5-4- پاشنه و قاعده برگ )بالشتک:(
در بعضی درختان برگ ها کاملاً روی شاخه چسبیده و هنگامی که از آن جدا می شوند بر روی شاخه اثرات نسبتاً فرو رفته باقی می گذارند مانند Abies و Keteleeria، در تعدادی دیگر برگ ها روی زائده های بسیار کوچک به نام بالشتک قرار دارند و پس از ریزش برگ ها این زائده ها روی شاخه باقی می مانند مثل Picea و بالاخره در تعدادی دیگر برگ ها به شاخه می چسبند و گاهی به اندازه چند میلیمتر و یا چند سانتیمترروی شاخه بحالت کاملاً چسبیده بنام پاشنه ادامه پیدا می کند مانند Taxus و Cephalotaxus که عامل بسیار مهم در تشخیص گونه هاست.
مسئله چند شکلی برگ )هتروفیلی( در درختان سوزنی برگان وجود دارد مثلاً بعضی گونه های Chamaecyparis در جوانی دارای برگ های نیشکری ولی سپس برگ های آنها فلس مانند می شوند.
در درخت Tsuga اطراف شاخه ها برگ های معمولی قراردارند، ولی در روی شاخه ها برگ های کوچکتری قرار می گیرد که بهترین عامل شناسایی آن است.
همچنین وجود غده های کوچک در پشت برگ ها )بخصوص Juniperus( وسیله دیگر در شناخت گونه هاست. در بعضی گونه ها مانند Fitzroya cupressoides و جنس Thuja و گونه Libocedrus chilensis در پشت برگ ها دو غده مترشحه رزین وجود دارد.
از نظر آناتومی نیز برگ ها مشخصات متفاوتی از نظر کانالهای رزین ، نوارهای آوندی و بافت های مختلف نشان می دهند که خود وسیله دیگری برای طبقه بندی گونه های مختلف است. در مرکز نوار آوندی بشکل رگبرگ دیده می شود در بعضی گونه ها مثل گونه های Araucaria چندین نوارمشاهده می شود که در جهت طولی برگ قرار دارند در حالی که در اکثر جنس های دیگر فقط یک نوار وجود دارد .
6- پوست:
رنگ پوست و شیار های آن نیز می توانند تا حدی در شناسایی درختان مسن حائز اهمیت باشند. بطور کلی بعضی از کاج ها را می توان از طریق رنگ پوست و طرز شیارهای آن تشخیص داد، در جزوه جنگلکاری nigra ssp nigricans وجود پلاک های بزرگ روی پوست، این درخت را از فاصله دور مشخص می کند، در گونه Sequoiadendron وجود یک اپیدرم ضخیم و اسفنجی سبب شناسایی آن می شود. وجود غده های مترشحه رزین در بعضی سنین موجب شناسایی بعضی جنس ها می گردد. بعنوان مثال در پوست نراد) Abies( این غده دیده می شود در صورتی که در پوست کاج و نوئل به آن صورت وجود ندارد.
پوست بعضی درختان صاف و بدون شیار است مثل نراد در حالی که در غالب گونه های خانواده سرو) Cupressaceae( پوست کاملاً شیار دار می شود. پوست Sequoia sempervirens ،Chamaecyparis lawsoniana ،Taxodium و بعضی گونه هایCupressus ،Juniperus شدیداً فیبردار می شوند، در صورتی که پوست Tsuga ،Pseudotsuga و بسیاری از کاج ها شدیداً شیار دار ولی فیبردار نیست.
7- )Cotyledon (تعداد لپه
تعداد لپه در جنس های مختلف فرق می کند. برای چند جنس تعداد لپه را می توان بصورت ذیل بیان کرد:
جنس تعداد لپه جنس تعداد لپه
Metasequoia 2 یا 3 Agathis 2
Picea تا 15 Araucaria 2
Pinus 18 Juniperus 2، گاهی 4 تا 6
Cedrus تا 15 Larix تا 8
Abies 8 Cupressus غالباً 2

در جنس Cupressus غالباً دو لپه وجود دارد در صورتی که بعضی گونه ها مثلCupressus torulosa شامل 5 لپه است.
باید به نحوه سبز شدن) Germination( بذر ها نیز توجه کرد، زیرا در بعضی گونه ها لپه هنگام سبز شدن در زیر خاک باقی می ماند )هیپوژه یا درون رو Hypogee ( و در عده ای دیگر لپه ها از خاک خارج می شوند )اپی ژه یا برون رو Epigee(.
8- شکل ویژه درختان:
شکل سوزنی برگان ممکن است بصورت مخروطی )زربین(، استوانه ای )سرو شیراز(، کروی، منطبق، گسترده و مجنون و... باشد .زربین و سرو شیراز از طریق شکل تاج از هم قابل تشخیص هستند ،به طوری که در زربین تاج مخروطی شکل )بعلت شاخه های افقی اش( ولی در سرو شیراز تاج استوانه ای شکل است. ابعاد درختان از لحاظ ارتفاع نیز با هم فرق می کند به طوری که بزرگترین سوزنی برگان دنیا در آمریکاست، گونه های آسیایی اغلب کوچک هستند.

جنس ارتفاع بطور متوسط )متر( جنس ارتفاع بطور جزوه جنگلکاری )متر(
Cedrus 35 Pinus 31
Tsuga 35 Larix 33
Abies 43 Pseudolarix 35
Pseudotsuga 45 Keteleeria 35

بزرگترین کاج دنیا یک پایه از Pinus lambertiana در کالیفرنیا است که ارتفاع آن به 66 متر و به قطر 4 متر می رسد که احتمالاً 611 سال عمر می کند و جالب توجه اینکه بلندترین مخروط را در بین تمام کاج های دنیا دارد )طول مخروط ها به اندازه
51 سانتیمتراست( در مورد سدر) Cedrus( که بزرگترین آنتها سد هیمالیا) Cedrus deodera( است به ارتفاع 51 متر.
در مورد نراد ها A. nabilis ،Abies lowiana به ارتفاع 81 متر می رسد )گونه های آمریکایی( و A. ،Abies amabilismagnifica به ارتفاع 61 متر است ضمناً پایه هایی از این گونه وجود دارد که 711 سال عمر کرده اند.
بزرگترین نراد Abies grandis است که به ارتفاع 111 متر می رسد.
در باره پیسه آ P. abies به ارتفاع 51 متر می رسد و بزرگترین گونه Picea sitchensis است که به ارتفاع 61 متر می رسد.
بزرگترین درختان دنیا در خانواده Taxodiaceae قرار دارد درخت سرخ چوب Sequoia sempervirens به ارتفاع بیش از 111 متر و عمر آن 1111 سال گزارش شده است. درخت غول Sequoiadendron giganteum به ارتفاع 111 متر و به قطر
11 متر می رسد پایه هایی از آن با 4111 سال عمر مشاهده شده است.
جالبترین درخت روی زمین در ناحیه تول) Tule( نزدیک اوآکساکا) Oaxaca( واقع در مکزیک است این درخت پایه ای از Taxodium mucrontum است که دارای 16 متر قطر و 48 مترارتفاع می باشد. سن آن 2111 تا 41111 سال گزارش شده است که هنوز بسیارسرسبز و بدون شاخ و برگ خشک بوده است. )هنوز معلوم نشده که آیا این درخت در اصل یک پایه است یا از جوش خوردن چندین پایه بوجود آمده است(.
در آسیا بزرگترین سوزنی برگان Chamaecyparis formosana و Cyryptomeria japonica است )به ارتفاع 61 و 65 متر(. در ضمن درختان بزرگی مثل Taiwania در فرمز به ارتفاع 61 متر و Metasequoia در چین به 35 متر می رسد.

دانلود رایگان خلاصه کتاب جزوه جنگلکاری pdf

بزرگترین درخت خانواده Cupressaceae گونه Chamaecyparis lawsoniana در آمریکاست )به ارتفاع 71 مترمی رسد.( در جنس Juniperus درختان بزرگ مثل Juniperus virginiana است که به ارتفاع 35 متر می رسد ولی اکثر جزوه جنگلکاری های آن بسیار کوچک وگاهی پشته مانند هستند مثل J. nana یا J. depressa و یا J. sabiana.
درختان بزرگ خانواده Araucariaceae گونه Agathis australis در زلاند نو است )به ارتفاع 51 متر( و تنه های بدون شاخه بطول 26 متر و بقطر 2متر می رسد. از جنس آروکاریا بزرگترینش Araucaria araucana است که به ارتفاع 61 متر می رسد.
درختان راستهTaxales و Cephalotaxus کوچک و غالباً کمتر از 21 متر هستند.
علاوه بر مشخصات مورفولوژیکی ذکر شده برای درختان سوزنی برگ که موجب شناسایی آنها می شود از طریق آناتومی )تشریح( چوب نیز می توان بسیاری از سوزنی برگان را شناخت که در کتابهای چوب شناسی قابل بحث است.

موقعیت سوزنی برگان در رده بندی های گیاهی

ژن یو سی اس
رده بندی و کلید شناسایی سوزنی برگان سوزنی ب گان در اازده خانواده )تی ه( و در پنج راسته بصورت زا ط ار گ فته اند:

کلید شناسایی خانواده سوزنی برگان

آرااش ب گ ها متقابل متلاطی اا پی امونی سه اا چهارتاای آرااش فلس های مخت وط مشتابهب گها اعنی مخ وط نیز دارای فلس های متقابل متلاطی اا پی امونی سه تاای اتا چهارتتاای
ب اکته ها تماماً به فلس ها جوش خورده ب اکته های گلهای ن نیز جزوه جنگلکاری متلاطی اا پی امونی سه تاای اا چهاتاای 22 جنس اک جنس میوه گوشتی دارد. Cupressaceae

میوه چوبی کاملاً سخت و استخوانی و در موطع رسیدن به رنگ خاکی و طهوه ای ب گ ها و فلس های میوه متناوب به ندرت در صورتی که ب گهتا متقابتل متلاطتی وپی امونی باشد فلسهای میوه متناوب و اا اان ه میوه گوشتی و بدون فلس مشخص است. )آرااش ب گها از آرااش فلسهای مخ وط تبعیت نمیکند.
میوه گوشتی

فلس ها حامل دو تخمک واژگتون ب اکتتههتا فلس ها حامتل اتک اتا تعتداد زاتادی و گتاهیجدا از فلس ها دانه در انتها غالباً دارای اتک دارای 2 تخمک که در اان صتورت تخمتک هتابال کشیده مشخص به استتننای دو تتا سته ب اف اشته است ب اکته ها کاملاً در اتک طستمتگونه کاج که دانه بدون بال دارند آنموفیتل به فلسها جوش خورده دانه بدون بال کشتیدهاک پااه گل فاطد کاسه و جام است .48 لپه مشخص است گاهی دارای اک اا 2 بال اا چند
Pinaceae بال کوتاه و مشخص در اط اف دانه

ه فلس حامل اک تخمک )به ندرت دو تخمتک( ه فلس 2 تا 9 تخمک و اا بیشت استت شاخهها کاملاً پی امونی شاخهها متناوب
Taxodiaceae Araucariaceae
بساک 2 خانه به ندرت 3 خانه ه جزوه جنگلکاری حامتل اتک تخمتک بساک 3 تا 9 خانه فلس ها حامتل دو تخمتک اتا)بندرت 2 تخمک( ب گ ها به صورت نوار پهن اا فیلود اا فلس تمام گل به اک تخمک تقلیل اافته ب گها فقط به مانند و بندرت نیشت ی میوه دارای کاسه اتا نهتنج گوشتتی صورت باراک و بلند میتوه ستاده و بتدون نهتنج میوه اک اا چند دانه گاهی بدون کاسه و بدون نهنج در اان میوه ک وی منل زاتون
صورت میوه دارای چندان فلس و دانه. میوه بهصورت مخ وط Taxales م کب Podocarpales
گل ماده حامل اک تخمک کته در انتهتای مرتور گل ماده حامل چند فلس ه فلس دارای دو تخمک .کوتاه ط ار دارد. جدار گوشتی میوه منشتأ مرتوری مم ن است ا ی از تخمکها تقلیل به اک دانه در میوه دارد . Taxaceae ط ار بگی د. جدار گوشتی میوه منشأ تگومان دانه است.

Cupresaceae خانواده
در خانواده س و ب گ ها غالباً فلس مانند و گاهی نیشت ی ش ل است. آرااش ب گ ها بته صتورت متقابتل متلاطتی اتا پی امتونیسه تاای و چهارتاای است. دو ش ل بودن ب گ ها )فلس مانند و نیشت ی( روی شاخه های بالا و پااین در اکن گونته هتا مشتاهدهمی شود. گیاهک اکن گونه های اان خانواده دارای 2 لپه به ندرت 3 اا 1 لپه است.

اان خانواده به دو زا خانواده تقسیم می شود:
• Cupressoideae: فلس های گالبول )میوه های خانواده Cupresaceae را به جای مخت وط ) Cone( گتالبولمی گواند( امب ا ه )Imbrique( است اعنی فلس ها همداگ را در اک طسمت متی پوشتانند و فلتس هتا همپتوشهستند.

• Callitroideae: فلس های گالبول امب ا ه نیست و فلس ها منل س پوش اا دراچه باز می شود.
)Cypress :نام انگلیسی( Cupressus جنس سرو
درختان همیشه سبز با ب گ های فلسی با آرااش متقابل جزوه جنگلداری ۲ و با تاجی مخ وطی اا استوانه ای استت. در حتدود 20 گونته وتعدادی واراته دارد که بدلیل معو و همیشه سبز و خوش ف م بودن جنبه تزاینی داشتته و در همته نقتاط دنیتا از جملته دراا ان کاشته می شود. از اان خانوده گونه و واراتته بصتورت طبیعتی در اات ان رواتش دارنتد. گونته هتا ی مختلت ست و عمتدتاًبومی مناطق مختل نیم ه شمالی از جزوه جنگلکاری آم ا ای شمالی و حوزه مدات انه و غ ب آسیا و غ ب هیمالیا و چین می باشند کتهمعمولاً درختی ندرتاً درختچه ای هستند. گل ها تک جنسی و اک پااه هستند و مخ وط های ن و ماده انتهائی جداگانه بت رویشاخه ها و شاخک های مختل جای دارند. مخ وط های ماده معمولاً ک وی ندرتاً بیضوی که بیش از اک سانتیمت طو داردند و شامل 1 تا 42 ب اکته فلس مانند است که پس از رسیدن چوبی و سخت می شتوند. در هت مخت وط تعتداد زاتادی )حتدود 20 عدد( دانه های کوچک و بالدار وجود دارد. ه مخ وط ب ای رسیدن حد اطل به 48 ماه زمان نیاز دارد.
چند گونه بعنوان منال عبارتند از:
س و سیمین )نق ه ای( بومی ااالت های م زاک آرازونا و نیوم زا وی آم ا ا Cupressus arizonica
س و معمولی Cupressus sempervirens (Italian cypress) بومی حوزه مدات انه از ااتالیا تا جزا ه سیسیل و اونان تتاجزا ه ک ت سوئیس و روسیه تا شمال اا ان واراته های مختلفی دارد که عبارتند از :
C.S.Var. horizontalis زربین
س و شی از C.S. Var. fastigiata س وناز )تاج بسیار بسته و ستون مانند دارد( C.S.Var. cetiformis بومی کالیف نیای آم ا است C.macrocarpa
C. iusitanica (Mexican cypress) س و اوسان بومی م زاک و گواتمالا
C.goveniana (Gower cypress) بو میکالیف نیای آم ا ا C.torulosa (Himalyan cypress))س و هیمالیا) بو میهیمالیا و آستان سه چوان چین است
)False cypress :نام انگلیسی( Chamaecyparis جنس شبه سرو
اان جنس شامل 1 گونه درختی و همیشه سبز است و بومی نیم ه شمالی هستند. اصل و مبداً ااتن جتنس آم ا تای شتمالیوآسیای ش طی است. بعلت ظاه زابا و موزون و تلون رنگی اغلب بعنوان گیاهان تزئینی در اکن نقاط دنیا کشت متی شتوند بتاوجود اان تعدادی از گونه های آن بصورت درختان بلند با تنه ای راست و با چوب م غوب بعنوان تولیتد چتوب صتنعتی کشتت می شوند.
مشخصات عمومی اان جنس درختانی با تنه راست و بدون انشعاب تا انتهای درخت و تاج گیاه جزوه جنگلکاری وطی و کتم وبتیش پهتن وسیستم راشه ای عمیق و طوی است. تعداد فلس های مخ وط معمولاً 1 تا 8 عدد و طو میوه رسیده حتد اکنت اتک ستانتیمت است. مخ وط های ماده در مدت ا سال میرسد. به استننای اک گونه C.nutkaensis ت نی گیاهان چوبده معمولاً با بترر ولی ارطام زانتی و واراته های پاکوتاه با طلمه نیز ت نی می شوند. رشد و نمو آن در نهال های جوان نسبتاً تند ولی تتدراجاً کنتدمی شود. گونه های آن عبارتند از:
بو میااالت های ش طی آم ا ای شمالی Chamaecyprasis thyoides شبه س و هینوکی ژاپن Ch. Obtuse
شبه س و لوسان بومی ااالت های غ ب آم ا ا Ch. Lowsoniana شبه س و ساوارا ساوارای ژاپن Ch. Pisifera
Ch.Formosensisآسیا
شبه س و فندطی )شبه س و زرد طلاای Ch. Nootkatensis بومی ااالت های غ ب آم ا ای شمالی Ch. Leylandii
Thuja جنس
شامل 1 گونه و تعداد زاادی واراته در دنیاست که جزوه جنگلکاری درختان و درختچه های همیشته ستبز هستتند. در زات تعتدادی ازگونه ها ذک می شود:
بومی استان های شمالی و غ بی چین Thuja orientalis بومی کانادا و ااالت های شمال ش طی آم ا ا Thu. Occidentalis بومی ااالت های غ بی آم ا ای شمالی Thu. Pilicata
Thu. Standishii بومی ژاپن
Thu. Koriensis بومی ک ه

Fokienia جنس
اان جنس دارای اک گونه بنام F. Hodginsii است که بومی چین و مناطق غ بی هند می باشد. به صورت درختتی همیشتهسبز به ارتفاع تا 43 مت میرسد. با شاخک های تخت و داستیک است .ب گ ها فلسی بته طتول 3 تت ا 8 میلیمتت کته بصتورتپی امونی چهار تاای به شاخه چسبیده اند. ه چهار ب گ در اک بند مشابه و هم طول هستتند. ولتی دو عتدد بتالائی و پتائینیبارا ت از دوتای کناری هستند. مخت وط جزوه جنگلکاری کت وی در حتدود 1/2 ستانتی متت و شتامل 42 تتا 41 فلتس مرتافا استت.
مخ وط های ماده پس از 2 سال می رسند و ه فلس حامل 2 تخمک و 2 دانه است .

دانلود فایل

دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه آزاد کاردانی کارشناسی ارشد استخدامی

درختان این جنس بزرگ با شاخه های پراکناه هستنا. آرایا شااخه هاا متناوب است، شاخه های باری معمولاو به سمت زماین متمایال و تناه رامی پوشانننا و ایجاد منظه جالب می کنا .برگ ها دائمی، باریا و ناواریشکل هستناو ب ور مارپیچی روی جزوه جاده سازی جنگل درار می گیرنا و اکثزاو نیماه دورج) Subdistic( هستنا. دم رگ کوتاه، نازک و مشاخص اسات و رویبالشت بسیار کوتاهی درار می گیرد. گیهای نر بصور شاتون های جاده سازی ی یا انتهای روی شاخه شماره ی و گیهای ماده بصور شاتون های انتهای روی شاخه های نس تاو کوتاه درار دارنا. در پایین شاتون مااده تعااادی ازفیس ها نازا هستنا. هر فیس زایا حامل دو تخم برگشته است، در مودع گل داده براکته ها مشاهاه می شونا. مخروط کوچ ، آویزان و یا متمایالبه زمین است، فیس ها ب ور همپوش درار دارناا و هنگاامی کاه مخاروط
می رسا فیس ها از هم پاشیاه نمی شود. براکته همیشه کوتاهتر از فیس بوده و آشکار نمای شاود. مخاروط شکوفاسات، لاذا داناه هاا کوچ تخم مرغی شکل و توسط ی پرده نازک پوشیاه شاه است، بال میوه خییی بینا است تحول و تکامل میاوه در طاول یا سال انجام میشود. گیاه 6 تا 3 لپه دارد. رویا بذر بصور برون رو سات. ایان جانس در حااود 21 گوناه دارد یا گوناه درهیمالیا و 4 گونه آن در آمریکای شمالی و ببیه گونه ها در چین و ژاپن انتشار دارد.

گونه های این جنس به شرح ذیل است:
T. pattoniana, T. caroliniana, T. Canadensis, T. brunoniana, T. albertiana, T. yunnanensis, T.
sieboldii, T. diversifolia, T. formosana

درختان این جنس بینا، مستبیم با تاج مخروطی شکل و با شاخه هاا ی پراکنااه وگسترده است. این درختان دارای دو نوع شاخه هستنا:
الف(شاخه های بینا) Auxiblaste(: این شاخه ها شامل برگ هایی است که ب اورانفرادی روی شاخه درار می گیرنا.
ب( شاخه های کوتاه) Pachyblaste(: این شاخه ها روی شاخه بینا دارار دارناا وشامل برگ هایی است که ب ور گروهی درار گرفته است.
برگ ها نواری شکل یا مب ع چهار گوش و یا سه گاوش اسات کاه در ایان حالاتس ح روی برگ مس ح اسات. بارگ هاا نارم و خازان کننااه هساتنا. بارگ هاا ی شاخه های بینا پاشنه دار می باشنا.
گیهای نر بصور شاتون، مرکب از براکته ها و جاده سازی ها استو هر فیس شامل دو جزوه جاده سازی جنگل است. گیهای نر و ماده در انتهاای شااخه هاا ی کوتاه درار می گیرنا .شاخه های کوتاه حامل گل نر فادا برگ هستنا. مخروط ها ی ساله می رسانا فیاس هاا چاوبی شااه و از هامپاشیاه نمی شونا. براکته ها بینا تر یا کوتاهتر از فیس ها هستنا. دانه ها پس از رسیان مخروط آزاد می شاونا و مخاروط اکثاراو رویدرختان بادی می مانا. دانه ها بالاار با ی س ح محاب و ما و با ی س ح خییی درخشان است حاشیه خاارجی باال گارد اسات.گیاه 5 تا 3 لپه دارد. در حاود 25 گونه از این جنس شناسایی شاه است که در مناطق سرد یا ارتفا اا زیااد منااطق معتالاهآمریکا، اروپا و آسیا پراکنا دارد.
دو گونه از این جنس برای جنگیکاری بیشتر مورد استفاده درار می گیرد، ارتنا از:
Larix japonica
برگ: برنگ متمایل به آبی شاخه های شماره ی : دهوه ای درمز مخروط: تبری او کروی شکل با فیس های برگشته در دسمت حاشیه آنهاست.
Larix decidue
برگ: برنگ س ز روشن شاخه های شماره ی : زرد روشن
مخروط: تخم مرغی شکل، فیس ها باون برگشتگی است
ارتفاع این دو درخت به 41 متر می رسا. از دو رگ گیری) Hybrid( این دو درخت گونه ourolepis حاصل می شاود کاه از نظارگیاهشناسی مشخصا دو گونه را داراست .

این جنس فبط شامل یا گوناه بناامP. kaempferii اسات کاه ناام د یای آن P.amabilis است .این گونه درخت بینا با تنه راست، ارتفاع آن به 41 متر می رساا. تااجدرخت مخروطی شکل و سپس گسترده می شود. هماننا میز دارای دو نوع شااخه بیناا وکوتاه است. شاخه های بینا تبری او بصور ش ه پیرامونی روی درخت درار می گیرنا.
برگ های سوزنی شکل ،خزان کنناه برنگ س ز متمایل به زرد در بهار و بارگ طییای درپاییز است. طول برگ تا 51 مییی متر و رض آن 1 مییی متر است .برگ ها در س ح زیر
دارای دو نوار استما سفیا رنگ است. جوانه ها دارای فیس های باری بینا )نخی شکل( است. گیهای نر بصور شااتون پایا دار

است و بصور گروهی در انتهای شاخه های کوتاه جاده سازی دارن. گل های ماده بصور شاتون جزوه جاده سازی جنگل ی مجازا در انتهاای شااخه هاا ی کوتااهاست. مخروط تخم مرغی شکل و ب ول 5 تا 3 و به د ر 4 تا 5 سانتی متر است که مرکب از فیس های چوبی نسا تاو ضاخیم اسات.فیس ها مثیثی شکل و در دا اه کمی دی ی شکل است و ب ور فشرده درار نمی گیرد. فیس ها پس ار رسیان مخروط از هم جاا شااهو می ریزنا )بر کس Larix(. براکته ها اکثراو کوتاه است ولی گاهی انتهای آن ظاهر می شود که برناگ سا ز متمایال باه آبای و یااار وانی رنگ است. میوه در طول ی سال می رسا. دانه بالاار، گیاه 4 تا 3 لپه دارد. این درخت به یت رنگ طییای بارگ هاا ی آن در پائیز از نظر زینتی بسیار مورد توجه درار گرفته است. این گونه به خشکی و سرما مباومت چناانی ناارد. پوست این درختااندهوه ای درمز رنگ و فیس دار است. این گونه به دلیل اینکه بذر کم تولیا می کنا تکثیر آن توسط دیمه خوابانیاان یاا پیوناا رویمیز است. این درخت بومی شرق چین است.

درختان این جنس با ساده مستبیم است، شاخه های جان ی روی ساده ب ور ش ه پیرامونی درار می گیرنا. جوانه هاا فیاس دار اسات.برگ ها نواری شکل، دائ میو پراکناه یا بصور تبری او دو رج روی شاخه های جان ی توسط بالشاتکی کوچا دارار ما ی گیرناا و درس ح روی برگ نوار برجسته وجود دارد و در س ح زیر برگ دو نوار سفیا رنگ که کامیو مشخص نیست درار گرفته است. گل هاا ی نر بصور شاتون های چتری است و مرکب از براکته هایی است که بصور گری انه در جزوه جاده سازی جنگل اه پرچم ها درار دارنا. هر پرچم شاامل دوکیسه گرده است. گل های ماده بصور مجزا از هم و نزدی به انتهای شاخه های ی ساله ظاهر می شونا. این شااتون پایا دار وبصور برافراشته روی شاخه درار می گیرد. فیس های آن همپوش ولی کم فشرده شاه است. فیس هاا ناازک و دائ مای اسات )جاده سازی رسیان مخروط از هم پاشیاه نمی شود(. هر فیس زایا دارای دو دانه است. براکته ها اکثزاو ظاهر نمی شونا ولای گااهی انتهاایآنها از روی مخروط بسته دیاه می شود. مخروط در طول ی سال می رسا. رویا بذر بصور درون رو است و دارای 1 یا 6 )گاهی 4( لپه نواری شکل است. پوست درختان ضخیم یا ریتیاوم شیار دار است.
این جنس دارای 5 گونه است که در جنوب شردی چین و فرمز پراکنا دارنا که 4 گونه این جنس ارتنا از:

این جنس در سال 2353 به وسییه Kuang, Chun شناخته شا درختان این جنس تا ارتفاع متوسط 11 متر می رسنا .بارگ هاا نواری شکل در س ح رو شیاردار و در حاشیه مژه دار است. مخروط باون پای مشخص است و بصور برافراشته روی شااخه جزوه جاده سازی جنگل گیرد )آویزان( فیس های مخروط از هم پاشیاه نمی شود. فیس ها گرد و هر ی شامل دو دانه بالاار است.
برگ ها برنگ نبره ای Cathaya argyropylla )الف برگ ها برنگ س ز Cathaya nanchuanensis )ب

خانواده آروکاریا) Araucariaceae(
درختان این خانواده ساقه کاملاً مستقیم و شاخه هایی پیرامونی دارند. جوانه هاا نامشاص و یاا یسایار کووان و نقماه ن وکننادهیه وسیله یرگ های کووکی پوشیده شده است. یرگ ها دائ ی و یصورت مارپیچی تقریباً دورج است. شکل یرگ ها در جنس های ایانخانواده متفاوت است، درختان یصش آروکاریا )Section Araucaria( از جنس Araucaria دارای یرگ های صاف و نواری شکل است. درختان یصش اوتاکتا) Eutacta( از جنس آروکاریا دارای یرگ های نیشا تری و یارگ هاا ی جانسAgathis کااملاً پنان وعریض است.
گونه های این خانواده ین پایه یا دو پایه هستند. گل های نر یصورت شااتون و انت جاده سازی )یصاش اوتاکتاا( و یاا جاانبی اسات )یصاشآروکاریا(. گل های نر مرکب از فلس هایی است که در قاعده شاتون نازاست جزوه جاده سازی جنگل در یالا حاما ل پاروم هاا یی هساتند کاه یاا یصاورتمارپیچی )یصش اوتاکتا( و یا یصورت پیرامونی )یصش آروکاریا( قرار دارند. هر ین از پروم ها دارای 6 تا 02 )مع ولاً 6 تا 8 ( کیساهگرده است .گل های ماده مرکب از فلس هایی هستند که یصورت مارپیچی قرار دارند. یراکته ها و فلس ها ینم جاو خاورده اناد. هارفلس حامل ین تص ن یرجسته است.
مصروط ماده تقریباً کروی شکل، کوون و یا خیلی یزرگ است )گاهی از 42 سانتی متر ییشتر اسات ( و یصاورت یار افراشاته رویشاخه قرار دارند. فلس ها وویی و گاهی یالدار است. هر فلس مصروط حامل ین دانه است که یه آن کااملاً وسابیده اسات. داناه هاا مستمیلی شکل و غالباً یالدار هستند. مصروط در طول 0 یا تقریباً 4 سال می رسد. فلس ها هنگاا رسایدن مصاروط از هام پاشایدهمی شوند )مثل نراد و سدروس(. رویش یذر یرون رو یا اپیژه و یا درون رو یا هیپوژه است و دارای 0 تا 3 لپه است.

دانلود جزوه جاده سازی جنگل رایگان خلاصه کتاب pdf

Aghatis Araucaria
پننن کاملاً عریض است
نواری یا نیشتری برگ
دارای جوانه کوون ولی مشص است
یدون جوانه مشص جوانه
دو پایه یا ین پایه یمور کلی ین پایه و یندرت دو پایه گل
کوتاه تا 4 سانتی متر
یسیار یلند تا 02 سانتی متر شاتون نر
فل س ی صیم و پن ن و فق جاده سازی ه وسبیده است. دانه یه فلس نچسبیده اسات. فلاس هاا فلس و یراکته در نصاف طاول و یاا ییشاترینم جو خورده اند و شامل دانه هساتند مخروط
پوست این درختان یصورت نوار های افقی از تنه درختان جدا شده و می افتند، یا تیغ زدن یاه پوسات شایرایه سافید رنگای تاراو می کند که گاهی مت ایل یه زرد است. گونه های مصتلف این خانواده ه اه در نی کاره جناویی در آمریکاا و قااره اساترالیا و جزایارمتعددی است که در اقیانوس آرا یین جنوب شرقی آسیا و جنوب غرب آمریکا قرار دارناد، مثال ملانازی، میکرونازی، جزوه جنگلداری ۱ نازی،زلاندنو و ین رشته جزایر یین شبه جزیره مالزی و جزوه جاده سازی جنگل پراکنش دارند. ت ا گونه های این تیره در دو جنس قرار می گیرند:

که کااملاً یاه آن هاا وسابیده اسات. ایان یدون خار هستند.

فلس ها در اکثر گونه ها در انت هاا خااردار و در تعدادی یدون خار است.

34
گیاهک 0 تا 3 لپه 0 لپه
دانه در دو طرف یا یال های مساوی توسعه یافته دانه در ین س ت دارای یال کاملاً توساعه یافتاه و درو یا تقریباً یدون یال است. س ت دیگر کوتاه منقار مانند است.

رویش بذر یرون رو یا درون رو یرون رو

درختاان ایان جانس ه یشاه سابز هساتند، رزیان دار یاا تنا ههاا ی یازرگ واستوانه ای، یومی زلاندنو، استرالیا، کاله دونی جدید، فی جای، جزایار فیلیپاین وشبه جزیره مالایاست. نا این جنس از لغت یونانی Agathis یه معنای گلولاهنخ است که یه مصروط ماده کروی جاده سازی این درختاان اشااره دارد. ایان جانستوسد یرگ های پنن و دانه های آزاد از فلس آن از جنس آروکاریا جدا می شود.
یرگ های درختان این جنس دارای آرایش مارپیچی در روی محور های اصالی وآرایش متقایل یا متناوب در شاخه های فرعی است و ونادین ساال دوا دارناد.گاهی یرگ ها 51 تا 02 سال روی ساقه یاقی می مانند. یارگ هاا هنگاا جاوانیمت ایل یه قرمز و سپس سبز تیره جزوه جاده سازی جنگل ، ور مانند، مع ولاً عریض و پنن یااتعداد زیادی خموط موازی در سمح یالاست.

شاتون نر سصت، انبوه، استوانه ای و یصورت منفرد در کنار یرگ ها قرار می گیرد .گل های ماده تقریباً کروی و یا تصام مرغای شاکلاست و مرکب از فلس هایی است که در قاعده یه یراکته ها جو خوردهاند. مصروط ماده کروی شکل یا یصورت تصام مرغای پنان ویسیار پرپشت، استوانهای یا فلس های یادیزنی شکل و یا حاشیه یصیم است. مصروط در طول 0 ساال مای رساد. رویاش یاذر یارونروست.
شاخه ها افقی، غالباً در درختان جوان یصورت پیرامونی ودر درختان مسن نامنظم است. این شاخه ها پس از افتادن اثرات ع یقی در حدود 50 تا 58 میلی تر یر روی تنه یاقی می گذارد.
پوست درختان یصیم فلس دار، رزین دار و در اثر خرا مایع شیری غلیظی ترشح میکند کاه یصاورت متبلاور روی تناه خشان میشود و یا روی زمین میریزد.

درخت شناسان یرای این جنس 00 گونه تشصی داده اند در حالیکه یه نظر عده ای دیگر تعدادی از ایان گوناه هاا در نتیجاه پلایمورفیسم یعضی گونه ها یوجود آمده اند و در حقیقت واریته یا زیر گونه ای ییش نیستند. دو گونه ازاین جنس یارای جنگلکااری درمناطق معتدله گر و مرطوب حائز اه یت است که عبارتند از:

کاری نیوزلند
Agathis australias (D.Don) Salisb این جاده سازی درختی است یه ارتفاع 03 تا 46 متر یا تنه استوانه ای و یقمر 3/0 تا 6/4 متر و گاهی تا 31 متر ارتفااع و قمار 6 تاا 0/7 متر می رسند. شاخه ها پیرامونی یا نا منظم و افقی است. شاخه های جوان یدون کرک و یرنگ سابز آیای جزوه جاده سازی جنگل . پوسات آن یاصیم،صاف، آیی خاکستری و دارای رزین فراوان است و یصورت صفحات یزرگی از تنه جدا مای شاود. ایان گوناه مصصاو جنگال هاا ی استوایی یا یارندگی شدید و رطویت نسبی زیاد است. در مناطقی مثل ش ال ایران یاید در داخال گلصاناه نگاهاداری شاود. ولای درنقاطی که دارای زمستان معتدل است امکان کشت آن در هوای آزاد میسر می یاشد. در یعضی کشور هاا کاه دارای میازان یارنادگیییش از 5222 میلی متر و حد اقل درجه حرارت ییشتر از 4 درجه سانتی گراد یوده است کشت آن یا موفقیت رویرو شاده اسات دریین این کشور ها رودزیای جنویی و کشور های متحده جنوب آفریقا را می تواننا یرد. یا وجود این، این گونه یاید در ساواحل جناوبایران یعنوان درخت زینتی یا آییاری و اصلاح خاک مورد آزمایش قرار گیرد.
کاری استرالیا
Agathis robusta (C. Moore) Bail این درخت یه ارتفاع 06 تا 30 متر می رسد، تنه راست و یلند دارد که در قس ت اعظم طول خود یدون شاخه است. پوست یاصیم، قنوهای و فلس دار است. این گونه یو مینواحی ماری ریور) Mary river ( کوینسلند و جزیره فریزر) Frazer( است که از ارتفااعسمح دریا تا 022 متر پراکنش دارد. آب و هوای این منمقه نی ه استوایی یا تایستان های مرطوب و زمساتان هاا ی ملایام اسات. در

سواحل دریا یصبندان وجود ندارد ولی در ارتفاعات 622 متر یه یالا 02 تا 42 یار یصبندان رخ می دهاد، میازان یارنادگی در حادود5222 تا 5122 میلی متر است.

درختان این جنس ه یشه سبز هستند و در هنگا جاوانی تااج کااملاً جاده سازی  که تقریباً از نزدیکی زمین شروع می شود، ولی در درختان یازرگ و مساندر قس ت اعظم طول خود عاری از شاخه و یرگ هستند و تاج آن هاا تاا حادینامتقارن میجزوه جاده سازی جنگل شود. یرگ ها دارای آرایش مارپیچی و وندین سال روی درخت یاقی می مانند. شاخه ها افقی و مع ولاً پیرامونی هستند و شاخه های جوان سبز رنگ و یدون کرک و یعضی از شاخه های جانبی خزان کننده اناد. جواناه هاا نامشاص وتوسد یرگ ها پوشیده شده است .
مصروط ماده در طول 0 یا 4 سال می رسد و یه شکل کروی، تصم مرغای و دارایفلس های وویی و ه پو هستند. این فلس ها هنگا رسیدن دانه می ریزند. هارفلس دارای ین دانه است که کاملاً یه آن وسبیده است. یذر ها در اکثر گوناه هاا در حاشیه یالدار هستند. گیاهن مع ولاً 0 تا 3 لپه اسات. پوسات درختاان ایانجنس رزین دار، یصیم و توسد اثرات یرگ های مسن شیار دار می شود. پوست در یعضی گونه ها خشن و دارای فلس های کاغذ مانند است که از تناه درختاان جادامی شود.

دانلود فایل

ساختن ملات گچ و خاك
به علت زودگیر بودن ، ملات گچ و خاك را باید به میزان کم ساخت و آنرا در ظرف هاي کوچکی که به آن در کارگاه استانبولی می گویند تهیه نمایند به طوري که از زمان ریخـتن گـچ و خـاك بـه داخل آب تا پایان مصرف آن حداکثر از 10 الی 15 دقیقه تجاوز ننماید .
ملات گچ و یا ملات گچ خاك را به این طریق مـی جزوه محوطه سازی عمران کـه ابتـدا قـدري آب درون اسـتانبولی می ریزند ( حداکثر نصف حجم استانبولی ) آنگاه مخلوط گچ و خاك را که از قبل مخلـوط نمـوده اند درون استانبولی محتوي آب می پاشند . آنقدر مخلوط گچ و خاك را درون آب مـی ریزنـد کـه سطح گچ و خاك از سطح آب بالاتر بیاید و تقریباً آب دیده نشود .
آنگاه این مخلوط را تقریباً 5 تا 6 دقیقه بحال خود گذاشته و بعد از یک گوشه ملات را هـم زده و استفاده می کنند . براي ساختن سایر ملات ها آب را درون دانه می ریزنـد ، علـت پاشـیدن گـچ و خاك درون آب آن است که تمام ذرات گچ در مجاورت آب قرار گیرد .
براي مخلوط کردن گچ و خاك باید ابتدا خاك رس خشک را سرند کـرده آنگـاه آن را بـا بیـل یـا دست آن قدر با گچ مخلوط نمایند تا پراکندگی خاك درون گچ یکنواخت باشد .
بهترین آزمایش براي میزان پراکندگی خاك درون گچ رنگ یکنواخت آن می باشد . باید دقت نمود که رگه هاي سفید گچ و یا رگه هاي سیاه خاك در مخلوط موجود نباشد.

سایر ملات هاي زودگیر
ملات گچ و خاك و ملات گچ که بعنوان ملات زودگیر در بالا شرح داده شد بسیار متداول بـوده و در اکثر قریب به اتفاق کارگاه ها مورد مصرف می باشد ولی بجز ملات هاي فوق انواع دیگر ملات هاي زودگیر نیز یافت می شود مانند سیمان هاي زودگیر و غیره .

ملات هاي دیرگیر
این ملات ها اغلب در مجاورت هوا و گاهی نیز در زیر آب سخت می شوند زمـان سـخت شـدن
این ملات ها اغلب از دو ساعت شروع شده و تا 48 سـاعت تقریبـاً بـه 80 درصـد سـختی خـود می رسند این ملات ها عبارتند از :

1- ملات گل
قبل از رایج شدن سیمان در ایران جزوه محوطه سازی عمران تا سال 1325 اکثر سـاختمان هـا را بـا مـلات گـل مـی ساختند بدین طریق که خاك محل ساختمان و یا خاك حاصل از حفره آب انبار و یا چـاه فاضـل آب را سرند کرده و کلوخه هاي سنگ و غیره را جدا می کردند آنگاه آن را با آب مخلوط نمـوده و بجاي ملات استفاده می نمودند .
چسبندگی این ملات بستگی به میزان خاك رس موجود در خـاك مـورد اسـتفاده داشـت کـه ایـن چسبندگی بسیار ناچیز بوده و به هیچ وجه قابل محاسبه نبوده مصرف این ملات فقط بعنـوان مـاده پلاستیکی که روي سطح دیوار را می پوشاند و به بنا امکان اسـتفاده از بهتـر چیـدن ردیـف بعـدي خشت خام یا آجر را می داد مورد استفاده قرار می گرفت . بدیهی است که با مصـرف ایـن مـلاتعرض دیوارها را بسیار زیاد در نظر می گرفتند ( حداقل در حدود 80 سانتیمتر ) و ساختن بناهايبیشتر از یک طبق و یا حداکثر دو طبقه با این نوع ملات مقدور نبوده ولی با وجود گرانی زمـین در شهرها و ساختن دیوارهاي 10 یا 20 سانتی براي استفاده بیشتر از فضـاها مصـرف ایـن مـلات در شهرها به کلی منسوخ شده است . این نوع ملات هیچ گونه نیـروي جـانبی را نمـی توانـد تحمـل نماید و در اثر کوچکترین لرزش ناشی از زلزله و یا باد ساختمان فرو خواهد ریخـت مصـرف ایـن ملات می باید به طور کلی ممنوع باشد .

2- ملات گل آهک
با رایج شدن آهک و ساختن کوره هاي آهک پزي بعضـی از دسـت انـدرکاران سـاختمان مصـرف ملات هاي بهتر و با چسبندگی بیشتر را تشخیص داده و در خاك محل قـدري آهـک نیـز مخلـوط می نمودند ( در حدود 250 تا 00 کیلو آهک در متر مکعب خاك ) این ملات اگر تا چندین روز بعد از مصرف در مجاورت رطوبت قرار گیرد و اگر خاك محل از لحاظ دانه بنـدي مناسـب باشـد نسبتاً سخت می شود این ملات هم در مقابل نیروهاي جانبی مقاومت چندانی ندارد .

می شود این ملات نیز پس از مصرف باید تا چندین روز مرطوب نگـاه داشـته شـود در غیـر ایـنصورت فعل و انفعالات شیمیایی آهـک در مـلات مـذکور متوقـف شـده و مـلات مـی سـوزد و بصورت جسم غیر چسبنده و جدا از هم در می آید مقدار آهـک ایـن مـلات نیـز در جزوه محوطه سازی عمران 300 کیلوگرم در متر مکعب ماسه می باشد .

دانلود رایگان جزوه محوطه سازی عمران خلاصه کتاب pdf

طبق استاندارد شماره A-20 1903 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران کلیه ملات هـایی که ماده چسبنده آن آهک می باشد و در ساختن آن از سیمان استفاده نشده اسـت بایـد حـداکثر تـا مدت 4 ساعت پس از تهیه شدن مصرف شوند .

4- ملات باتارد
ملات بارتارد که در کارگاه به آن ملات حرامزاده هـم مـی گوینـد تشـکیل شـده اسـت از مخلـوط سیمان و ماسه و آهک. براي ساختن این ملات می توان از ماسه کفی نیز اسـتفاده نمـود کـه داراي ریز دانه بیشتري می باشد مقدار سیمان مورد نیاز در این ملات در حدود 100 تا 150 کیلـوگرم و میزان آهک در حدود 150 تا 200 کیلوگرم در متر مکعب ماسه می باشد مقدار آب مـلات باتـارد باید به اندازه اي باشد که روانی ملات کار کردن با آن را ممکن سازد و مخصوصاً بایـد از افـزودن آب بیشتر خودداري گردد .
اگر این ملات پس از مصرف حداقل تا 48 ساعت در محیط کاملاً مرطوب نگاه داري شـود داراي سختی بسیار خوبی است و تقریباً می توان در تمام مکان هایی که ملات ماسـه سـیمان مـورد نیـاز است مصرف شود فقط عیب کلی این ملات وجود آهک در آن است زیرا آهـک بـا فلـزات مـورد مصرف در ساختمان مانند لوله هاي آب و غیره به شدت ترکیب شده و موجب فساد آنها می گـردد و به همین علت مصرف این نوع ملات و کلیه ملات هاي دیگر که ماده چسبنده آن آهک اسـت در ساختمان منسوخ شده است . البته ساختمان هایی که مطلب خورندگی مصالح آهنی بوسـیله آهـکدر آنها مطرح نمی باشد می توان براي صرفه جویی در سیمان از این نوع ملات استفاده نمود ماننـدانبارها ، آغل حیوانات و غیره که ممکن است در این ساختمان ها لولـه کشـی بـا آهـک در تمـاس نباشد .
براي ساختن ملات با تارد بهتر است اول ماسه و آهک بخوبی مخلـوط شـده آنگـاه سـیمان بـه آن اضافه گردد . طبق استاندارد شماره A -20 1903 موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران این ملات اگر در مخلوط کن هاي مکانیکی ( بتونیر )مخلوط می شـود بایـد حـداقل 3 دقیقـه پـس از اضافه کردن آخرین جزء ملات عمل مخلوط کردن ادامه یابد و اگـر از بتـونیر اسـتفاده نمـی شـود ساختن ملات باید در مکانی مسطح و غیر قابل نفوذ انجام گیرد مانند طشت فلزي .

5- ملات ماسه سیمان
مرغوب ترین و رایج ترین ملات مورد مصرف در جزوه محوطه سازی عمران  مخصوصـاً سـاختمان هـاي فعلـی کـه بیشتر داراي اسکلت بتنی یا آهنی می باشند ملات ماسه سیمان است . ماسه این ملات بایـد حتمـاً شسته باشد و میزان خاك ( ریزدانه ) آن حداکثر از 5 درصد حجم آن تجاوز ننماید میـزان سـیمان مورد نیاز در این ملات برحسب محل مصرف متفاوت بوده و متداولترین نسبت ماسه و سـیمان در کارگاه ها به نسبت یک قسمت حجمی سیمان و پنج قسمت حجمی ماسه می باشد با این حسـاب اگر ابعاد هر کیسه سیمان را 14×64×40 سانتیمتر حساب کنیم باید براي هر متر مکعـب ماسـه در حدود 5/5 تا 6 کیسه سیمان مصرف نماییم . البته باید توجه نمود که براي ساختن بتن و همچنـین ملات مقدار ماسه و یا شن و ماسه را بر حسب متر مکعب و مقدار سیمان را بـر حسـب کیلـوگرم تعیین می نمایند .موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به موجـب اسـتاندارد شـماره A- 20 1903 ملات هاي بنائی مخصوصاً ملات ماسه سیمان و ملات با تارد را استاندارد نموده است و دراین استاندارد بیشتر به جنبه هاي شیمیائی این دو ملات نگاه شده است .

ساختن ملات ماسه سیمان
ملات ماسه سیمان باید به مقدار کم ساخته شود به طوري که از زمان مخلوط کردن دانه بـا آب تـا پایان مصرف آن حداکثر بیشتر از دو ساعت طول نکشد براي ساختن ملات ابتدا باید مقدار ماسه و سیمان و درصد آنها را تعیین نمود و آنگاه باید آنها را روي هم بریزیم ( سیمان را روي ماسـه بایـد بریزیم ) و باید ماسه و سیمان را بخوبی با هم مخلوط کنیم . به طـوري کـه پراکنـدگی سـیمان در ماسه کاملاً یکنواخت باشد اگر ملات را با ملات ساز تهیه نمائیم باید حـداقل مـلات در حـدود 3 جزوه محوطه سازی درون ملات ساز بچرخد و اگر ملات را بدون ملات ساز درست می نمائیم باید ابتدا سـیمان و ماسه را با بیل حداقل دوبار برگردان نمود ( مخلوط نمود ) به طوري که مخلوط کاملاً یکنواخت
شود .بهترین آزمایش تشخیص براي پراکنـدگی یکنواخـت سـیمان در ماسـه رنـگ یکنواخـت آن می باشد . باید دقت نمود که مقداري سیمان در یک جا جمع نشـده و کلیـه مخلـوط داراي رنگـی یکنواخت و متمایل به سبز باشد آنگاه از یک گوشه ، مخلوط ماسه و سیمان را با آب مخلوط کرده و مصرف نمائیم و باید حتماً از ساختن آخوره ( آبخوره ) خودداري نماییم زیر آخـوره دانـه هـاي سیمان را که سبکتر و ریزتر بوده همراه آب شسته و به قسـمتهاي پـائین مـلات بـرده و یکنـواختی سیمان را در ملات از بین می برد و باعث جزوه نقشه برداری رشته معماری ملات می گردد . بهتر اسـت مـلات را درون ظرف هاي مخصوصی که جزوه محوطه سازی فلزي به ابعاد 2 متر در 2 متر می باشد بسازیم تـا شـیره مـلات ( آب و سیمان ) جاري نشده و به زمین فرو نرود .

ملات هاي آبی
ملات هاي آبی ملات هایی هستند که براي سخت شدن احتیاج به هوا نداشته و در زیر آب سختمی شوند خصوصیات این ملات ها در بخش دوم مبحث آهک توضیح داده شده است .

فصل پانزدهم چوب

چوب یا بطور کلی درخت یکی از کارآمدترین و مفیدترین مصالحی است که در دسترس بشر قراردارد شاید به جرأت بتوان گفت اگر چوب را از زندگی بشر حذف می کردند به طور قطع بسـیاري از علوم نمی توانستند تا به این حد به درجه کمال برسند زیرا هر شاخه از دانش بشري به گونه اي به چوب و فرآورده هاي جانبی آن وابسته است مانند صنایع ساختمان ، کاغذ سـازي ، داروسـازي ( ساختن الکل ) ، مجسمه سازي ، قالب سازي ، ریخته گري ، صـنایع اتومبیـل ، لـوازم خـانگی، کشتی سازي ، صنایع هواپیماسازي ، صنایع بسته بندي ، سازهاي موسیقی و غیره ، به طور خلاصه در هر رشته از صنعت چوب به صورتی نقش فعال دارد ولی در ایـن کتـاب فقـط چـوب و مـوجزوه محوطه سازی رد استفاده از آن در ساختمان مورد مطالعه قرار می گیرد .
بشر از وقتی که خود را شناخت با چوب مأنوس بود به طوري که پاره اي از دانشمندان می گوینـد به علت اینکه چوب مصالحی زنده و جان دار است تا به این حد با بشر مأنوس شده است .
در مورد آنکه معلوم کنیم دقیقاً بشر از چه تاریخی چوب را مـورد اسـتفاده قـرار داده اسـت . بایـد بگوئیم که انسان غارنشین از چوب استفاده می کرده و با نیزه چوبی به شکار می رفـت و همچنـین از تصاویري که از دوران ماقبل تاریخ در غارها بجامانده چنـین برمـی آیـد کـه انسـان غارنشـین از چوب براي محافظت محل سکونت خود و همچنین در امـر کشـاورزي اسـتفاده مـی کـرده اسـت .چوب به علت خواص فیزیکی منحصر به فردي که دارد همیشـه یـار و مـددکار بشـر بـوده اسـت چوب باربر است و از آن می توان در قطعات باربر ساختمان استفاده نمود به طوري کـه تقریبـاً تـا صد سال پیش اغلب ساختمان هاي تهران و سایر نقاط ایران بوسیله تیرهاي چوبی مسقف می شد .
امروزه به علت ازدیاد جمعیت و احتیاج به جزوه محوطه سازی هاي بلند و چندین طبقه و همچنین وارد شدنمصالح مقاوم در صنعت ساختمان مانند فولاد و سیمان که مـی توانـد نیروهـاي کش شـ ی و فشـاريعظیمی را تحمل کنند که به مراتب بزرگ تر از نیروي قابل تحمـل بـراي چـوب اسـت رفتـه رفتـهچوب بعنوان عنصر اصـلی و بـاربر سـاختمان جـاي خـود را بـه فـولاد و سـیمان داده و خـود درقسمتهاي دیگر ساختمان مورد استفاده قرار می گیرد . مانند در و پنجـره ، کمـد ، کتابخانـه ، میـز و صندلی ، مبل ، قالب بندي براي بتن ، حصار دورکارگـاه ، تختـه زیرپـایی داربسـت ، خرپـاي زیـر شیروانی ، قرنیز ، شبکه بندي زیر سقف کاذب ، و غیره .
چوب قرن ها تنها منبع انرژي زا براي بشر بود به طوري که تا 100 یا 150 سال پیش 90 درصـد حرارت مورد احتیاج منازل مسکونی از چوب تأمین می شد به همین دلیل جنگلهـا یی کـه در تمـام دنیا سطح بیشتر قاره ها را پوشانیده بودند رفته رفته از بین رفتند. چوب عایق حرارت والکتریسـیته است به طوري که می توان چوب در حال سوختن در اجاق و بخاري را با دسـت لمـس نمـوده و آنرا جابجا نمائیم . ( چوب تر به طور صد در صد عایق الکتریسته نیست ) .
چوب تنها مصالحی است که به خودي خود تجدید می شود به طوري که سالیانه بیش از 3 میلیارد مکعب چوب در دنیا تولید شده و به مصرف می رسد .
در مملکت ما به علت کمی جنگل ، چوب و موارد استفاده از آن و مخصوصـاً عمـل آوردن آن بـه طور کلی ناشناخته مانده و مواردي بسیار جزئی و نارسا از صنعت بعمل آوردن چوب از خارج بـه ایران وارد شده و به همین دلیل مهندسین و دیگر متخصصان امور ساختمانی در کشـور مـا آشـنایی چندانی با این مصالح ندارند و حتـی در دروس دانشـگاهی مهندسـین سـاختمان ، چـوب شناسـی بصورت جدي مطرح نمی گردد .
تا چند سال پیش چوب را مستقیماً بعد از قطع درخت بدون آنکه آنرا عمل بیاورند مـورد اسـتفاده قرار می دادند و تقریباًتًا 50 سال پیش هیچ واحد چوب خشک کنی در ایران کار نمـی کـرد از آنتاریخ به بعد رفته رفته دستگاه هاي متعدد خشک کردن چوب در ایران بکـار افتـاد بـه طـوري کـهامروزه در سراسر خطه شمال چندین مرکز به عمل آوردن چوب وجود دارد . البته باید توجه نمـودکه این صنعت هنوز در کشور ما به طور کامل شناخته شده نیست و هنوز چوب هاي کـاملاً بـدون عیب که بعد از مصرف تاب برندارد در ایران تولید نمی گـردد و مـا مجبـور بـه وارد کـردن چنـین چوب هایی از خارج هستیم

شیشه آنطوري کـه عمـوم آن را مـی شناسـند جسـمی اسـت شـفاف کـه نـور خـوبی از آن عبـور می کند و پشت آن به طور وضوح قابل رویت می باشد .
شیشه جسمی است سخت که در طبقه بندي اجسام سختی آن در ردیف جزوه محوطه سازی قرار دارد. ( سـختی شیشه هشت است ) و همه اجسام بجز الماسه ها را خط می انـدازد . وزن مخصـوص شیشـه 5/2 گرم بر سانتیمتر مکعب بوده و بسیار ترد و شکننده است . شیشه تنها مصالح سـاختمانی مـی باشـد که با وجود بر آنکه نور از آن به خوبی عبور می کند فضاهاي مسـکونی را از گزنـد عوامـل جـوي مانند باد – باران – برف – سرما و همچنین هجوم حشرات و حیوانات محفوظ نگاه مـی دارد . بـا توجه به سطحی را که شیشه می پوشاند قیمت آن نسبت به سایر مصالح ارزانتر است و مصـرف آن به ساختمان جلوه خاصی می دهد . به همـی ن علـت در سـال هـاي اخیـر مهندسـین معمـار سـعی می نمایند که هرچه بیشتر در سـاختمان از شیشـه اسـتفاده جزوه محوطه سازی  و سـاختن پنجـره هـاي بـزرگ سراسري را پیشنهاد نموده و در ساختمان ها بکار برده اند . حتـی نمـاي خیلـی از سـاختمان هـاي مرتفع را تماماً با شیشه می سازند . شیشه در مقابل تمام مواد شیمیایی حتی اسیدهاي قوي و بازهـا مقاومت کرده و تحت تأثیر خورندگی واقع نمی شود ، به همـین علـت ظـروف آزمایشـگاهی را ازشیشه می سازند . فقط اسید فلوئوریک FH بر آن اثر داشته و شیشـه را در خـود حـل مـی نمایـد.

دانلود فایل

-تقاضای گردشگری:
یکی از عناصر در سیستم گردشگری، تقاضای گردشگری است. اصولاً از لحاظ اقتصادی تمایل و توان خرید دو عامل اساسی تعریف و شکل گیری تقاضای گردشکری هستند. بنابراین کسانی که علاقه، تمایل یا هدفی برای سفر ندارند و ترجیح می دهند در خانه بمانند. همچنین کسانی که نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم با پاسخ تشریحی مالی پرداخت هزینه های سفر را ندارند، در بعد تقاضای گردشگری قرار نمی گیرند .
2-انواع سطوح تقاضا در گردشگری:
برای تقاضای گردشگری می توان چهار سطح تشحیص داد:
الف(تقاضای اساسی:
تقاضایی است که برطرف نشده است. مثلاٌ برای اقامت در مقصدی تقاضا وجود دارد اما تعداد هتل های موجود در آن بسیار محدود است.
ب( تقاضای جایگزین
تقاضای جایگزین زمانی بروز می کند که مردم ار مصرف محصولی ذست کشیده اند و ار محصول دیگر که نیازهای آنها را بهتر تامین می کند استفاده می کنند.
مثلاٌ هتل بهتر و جدیدیتری در مقصدی افتتاح شده است و تقاضای مقصد دیگر به سوی این هتل معطوف شده است.
ج(- تقاضای پدید آمده
تقاضای پدیدآمده همزمان با ابداع یک محصول جدید بروز می یابد و قبلاً وجود نداشته است. برای مثال با افتتاح یک هتل جدید در مقصد، تقاضای کانلاً جدیدی ایجاد می کند.

د( تقاضای آینده
تقاضایی است که بروز و توسعه آن وابسته به تغییراتی است که در آینده رخ خواهد داد . مثلاً افزایش استانداردهای زندگی و رشد اقتصادی ، تقاضاهایی جدیدی را به همراه خواهد آورد تقاضای آینده نهایتاً بخشی از تقاضای اساسی خواهد شد.
3-روشهای پیش بینی تقاضای گردشگری
1( رویکردهای کیفی پیش بینی تقاضای گردشگری الف(-براورد متصدیان فروش
برخی از شرکتها، نظر و عقیده متصدیان فروش را در مورد مسیر آینده بازار گردشگری جویا می شوند. مثلامثلاً فروشندگانی که در مجموعه هتل بزرگ مشغول به کارند، شاید بنوانند تصویری از بازار ارایه کنند .
ب(-نظرسنجی از مدیران ارشد:
غالباً از گروههای مدیران و مشاوران خارجی خواسته می شود که آراء و نظرات خود را مورد آینده بازار اعلام کنند .
ج( -روش دلفی
این روش ، دیدگاه چند کارشناس و صاحب نظر، به صورت غیر حضوری، درباره موضوعی همچون چشم انداز آینده یک بازار جمع آوری می شود. این روش دست کم مستلزم دو پاسخ از افراد شرکت کننده در تکیمل یک پرسشنامه رسمی یا مجموعه ای از پرسشهای طراحی شده است، سپس پاسخ ها گردآوری و چکیده ای از آن به طور جداگانه برای هر یک از اعضای شرکت کننده فرستاده می شود. با توجه به این نتایج ، از آنها خواسته می شود که دوباره به پرسشها پاسخ دهند و بدین ترتیب نظر نهایی بدون تاثیر فشار گروهیدر تصمیم گیری ارایه می شود.
2( رویکردهای کمی: رویکرد های کمی پبش بینی تقاضای گردشگری شامل مطالعات سری زمانی، روشهای اتفاقی و شبیه سازی رایانه ای است.
4-عرضه گردشگری
عرضه دومین بعد اساسی در سیستم گردشگری است.بعد عرضه شامل همه عناصر و برنامه هایی می شود که برای ارایه به بازدید کنندگان یک مقصد طراحی و آماده شده اند.جاذبه های گردشگری، خدمات حمل و نقل ،خدمات اقامتی و اسکان و خدمات غذایی به عنوان برخی از عناصر عرضه گردشگری می باشد.
1-4-جاذبه های گردشگری
مهم ترین یا قوی ترین عنصر در بعد عرضه گردشگری، جاذبه های نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم است.جاذبه ها منبع انرژی زا و قدرت دهنده به سیستم گردشگری اند.اگر بازار نیروی سوق دهنده مسافران باشد جاذبه ها نیروی کششی یا جذب کننده گردشگران محسوب می شود.
جاذبه گردشگری دو کارکرد مهم دارند:
الف(-برای گردشگران نقش انگیزشی ایفاء می کنند.

دانلود نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم با پاسخ تشریحی رایگان تست با جواب پی دی اف pdf

ب(-جاذبه های گردشگری باعث رضایتمندی بازدیدکنندگان می شود و پاداش سفر محسوب می شود.
طبقه بندی متعددی از جاذبه گردشگری شده است که رایج ترین تقسیم یندی مربوط به اینسکیپ است که جاذبه های گردشگری را به دسته تقسیم کرد:
1- جاذبه های طبیعی 2- جاذبه های فرهنگی 3- جاذبه های انسانساخت و مصنوع جاذبه های طبیعی:
یکی از جاذبه های طبیعی گردشگری، آب و هوا است.گردشگری تحت تاثیر عوامل گوناگونی است که هوا و آب و هوا از مهم ترین آنها محسوب می شود.در این رابطه بسیاری از پژوهشگران معتقئند که شراایط آفتابی می تواند به تنهایی 5 الی 04 درصد از مجموع تغییرات احساس رضایت گردشگران راتبیین نماید.
آب و هوا می تواند به عنوان یک جاذبه محسوب شود و نقش تعیین کننده ای در انتخاب مقاصد گردشگری داشته باشد.
نقش آب و هوا در توسعه گردشگری:
1- آب و هوا بر بستری تاثیر می گذارد که فعالیتهای توریستی در آنجا شکل می گیرند. آب و هوا کلیدی برای الگوهای گیاهی، فرایندهای مورفوژنتیکی،توزیع جانوران . بعضی بیماری ها ،جریان رودخانه و تامین آب است.
2- آب و هوا اثر مهمی بر فعالیتهای موسمی گردشگری اعمال می کند. یا موسمی بودن برخی از فعالیتهای گردشگری کاملاٌ وابسته به اقلیم است به عنوان مثال گردشگری فرهنگی ارتیاط کمتری با موسمی بودن فعالیتهای توریستی دارددر حالی که توریسم آفتاب و گردشگری ورزشی زمستانی ارتباط زیادی با آب و هوا دارند.
3-در بیشر مواقع آب و هوا به عنوان یک جاذبه عمومی مطرح می شود به طور مثال بسیاری از دست اندرکاران فعالیتهای توریستی در کشورهای حوزه دریای مدیترانه، دریای کاراییب ،اقیانوس آرام و بسیاری دیگراز مناطق گردشگری جهان، آب و هوا را به عنوان جاذبه اصلی با تاثیر یکسان در تمامی فعالیتها ، معرفی می کنند. به عنوان نمونه اکثر گردشگرانی که در سال 2444 از کشور انگلستان وارد اسپانیا شده اند انتخاب کشور اسپانیا از سوی گردشگران به خاطر شرایط اقلیمی کشور اسپانیا نظیر آب و هوای آفتابی و دمای لذت بخش بوده است.
0- اقلیم و هوا بر دستگاههای حمل و نقل مسافرتی گردشگران اثرات مهمی دارد.
5- هوا و آب و هوا بر میزان رضایتمندی و لذت بخش بودن فعالیتهای گردشگری موثر است .بعضی از اوضاع خاص جوی می تواند بر روحیه خوش بینی و نشاط و به طور کلی رضایتمندی گردشگران موثر باشند و برعکس بعضی از شرایط خاص جوی می تواند با عث تقویت روجیه بدبینی و بداخلاقی در گردشگران شود. بنابراین آب و هوا و هوا بر میزان رضایتمندی گردشگران موثر است و به طور کلی می توان گفت که آب و هوا و هوا در ارزیابی نهایی گردشگران از مجموع تسهیلات، امکانات و خدمات مراکز گردشگری تاثیر دارد. به طور نمونه یکی از مطالعاتی که در رابطه با میزان رضایت گردشگران داخلی و بین المللی در اسپانیا انجام گرفته است نشان می دهد که آفتاب و اقلیم از مهم ترین دلایل رضایت یا عدم رضایت گردشگران بوده است.
اگرچه شاخصهایی نظیر باد زمانی می توانستند به عنوان عاملی محدود کننده در توریسم مطرح باشند امروزه با توسعه زمینه های گردشگری، این عنصر محدود کننده در مواردی به فرصت عظیم توریستی تبدیل شده است بهترین مثال در این رابطه ، تاریفای اسپانیا است.بادخیز بودن منطقه در گذشته مانع مهمی در زمینه توسعه گردشگری در این منطقه به شمار می رفت.
در حالی که تغییرات اخیر در زمینه احداث و استقرار امکانات جدید ورزشی در این منطقه، تاریفا را برای ورزشهای آبی و پروازهای هوایی بسیار مساعد ساخته است امروزه در نقشه جهان تاریفا را به عنوان پایتخت باد یا ماشین باد می شناسند .
اسواربروک براساس برد و کشش جاذبه به 0 دسته تقسیم می کند:
1-جاذبه های محلی 2- جاذبه های منطقه ای3- جاذبه های ملی 0- جاذبه های بین المللی
2-4-جاذبه های گردشگری ثبت شده یونسکو در ایران
ایران دارای 23 جاذبه گردشگری ثبت شده در یونسکو است. شهر تاریخی یزد به عنوان نخستین شهر تاریخی ایران و بیست و دومین اثر تاریخی کشور و به عنوان یکی از نخستین شهرهای خشتی دنیا در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید .از دیگر آثار ثبت شده یونسکو در ایران، چغازنبیل در استان خوزستان، تخت جمشید در استان فارس، میدان نقش جهان در استان اصفهان، تخت سلیمان در استان آذربایجان غربی، بم و فضای فرهنگی آن در استان کرمان ،پاسارگاد در استان نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم ، گنبد سلطانیه در استان زنجان، سنگ نوشته بیستون در استان کرمانشاه، مجموعه آثار رهبانی ارامنه ایران در استان های آذربایجان شرقی و غربی، سازه های آبی شوشتر در استان خوزستان، مجموعه تاریخی بازار تبریز در استان آذربایجان شرقی آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی در استان اردبیل، باغ ایرانی در استان های فارس،باغ عباس آباد بهشهر در مازندران، کرمان، خراسان، اصفهان، یزد، مسجد جامع اصفهان در استان اصفهان، برج گنبد قابوس در استان گلستان، کاخ گلستان در استان تهران، شهر سوخته در استان سیستان و بلوچستان ،روستای میمند واقع شده در شهرستان شهربابک در استان کرمان، شوش در استان خوزستان ،قنات ایرانی در استان های کرمان، خراسان رضوی و خراسان جنوبی، اصفهان، یزد،استان مرکزی ،کویر لوت در استان های سیستان و بلوچستان، کرمان و خراسان جنوبی و چشم انداز باستان شناسی ساسانی منطقه فارس می باشد. در این رابطه کویر لوت نخستین اثر طبیعی ایران است که در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت میشود .

5-حمل و نقل و جابه جایی
یکی دیگر از عناصر عرضه در بخش گردشگری، حمل و نقل و جابه جایی می باشد:
حمل و نقل انتقال اشخاص و کالا از نقطه ای به نقطه دیگر است.یک سیستم حمل ونقل به سه بخش تقسیم می شود:
1- مسیرها:2 –وسایل3- پایانه ها:
به طور کلی سیستم حمل و نقل مدرن، باعث کاهش بسیار زیاد در هزینه و زمان مسافرت شده است و باعث شده است تا بسیاری از مقاصد گردشگری به آسانی قابل دسترس شوند. ودو فاکتور قابل دسترس بودن و قابلیت جابجایی از مبدأ به مقصد و در درون مقصد به عنوان فاکتورهای کلیدی نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم در رقابت بین مقاصد گردشگری شناخته شده است.گردشگری و حمل و نقل بسیار وابسته به هم و دارای اثرات سودمند بر روی هم دیگر هستند.به طوری که حمل و نقل باعث توسعه گردشگری می شود از طرف دیگر توسعه گردشگری نیز باعث تقاضا برای خدمات حمل و نقل می شود.
حمل و نقل سه نیاز گردشگر را بر طرف می کند:
1- حابه حایی گردشگر از مبدأ به مقصد
2-جابه جایی بین مقصد
3- جابه جایی درون مقصد.
1-5-انواع شیوه های حمل و نقل:
اسمیت کانالها و ابزارهای حمل و نقل را به شرح زیر تقسیم کرده است:
الف- حمل و نقل هوایی:
کمتراز دو دهه پس از نخستین پرواز هواپیما،صنعت گردشگری شاهد حضور حمل و نقل هوایی گردید این به سال 1111 باز می گردد که شرکت لوفت هانزا در آلمان نخستین پروازهای مسافربری زمانبندی شده را آغاز کرد و میان برلین و لایپزیک پرواز برقرار شد. در دهه 1154 میلادی، اختراع موتور جت تحولی جدی در صنعت حمل و نقل هوایی و در واقع صنعت گردشگری به حساب می امد.بعد از جنگ جهانی اول مسافرت با هواپیما به صورت یکی از شیوه های معمول سفر متداول شد. رایج ترین روش برای مسافرت های راه دور و متوسط و سفر های بین المللی است.
در سفرهای طولانی استفاده از هواپیما هم به لحاظ هزینه وزمان به صرفه تر است.مهم ترین مشکل حمل و نقل هوایی، انتشار گازهای گلخانه ای در جو است.
ب- حمل و نقل زمینی 1- حمل و نقل ریلی:
اولین قطار در سال 1134مسافت بین لیورپول تا منچستر در انگلستان را پیمود.راه آهن جزو ایمن ترین و عمومی ترین روشهای سفر در دنیا است.راه آهن امروزه در مقایسه با گذشته، نقش محدودتر و کم اهمیت تری دارد .
کشورهایی توریست پذیری که خطوط ریلی پرسرعت 244 تا 344 کیلومتر در ساعت دارند عبارتند از چین- فرانسه- ایتالیا -آلمان- ژاپن- پرتغال-اسپانیا- ترکیه – انگلستان- ایالات متحده- کره جنوبی و تایوان- بلژیک- فنلاند.به طور کلی قطارهای پرسرعت در مقایسه با حمل و نقل هوایی یا انواع وسایل موتوری حمل و نقل ،انرژی کم تری مصرف می کنند. در برخی از کشورها سیستم ریلی با قطار سریع السیر از اهمیت زیادی برخوردار است مانند فرانسه و ژاپن. در این خصوص ژاپن از اولین کشورهایی بود که خطوط ریلی پرسرعت پیشرفته را توسعه بخشید.بسیاری ژاپن را مبدع خطوط پرسرعت می دانند.رکورد ژاپن در سرعت 003 کیلومتر بر ساعت است.
مزیت حمل و نقل ریلی:
الف- مصرف کمتر سوخت و انرژی ب- آلودگی زیست محیطی کمتر ج- ایمنی بیشتر د- استهلاک کمتر ه- حمل و نقل انبوه 2-حمل و نقل جاده ای:
انواع حمل و نقل جاده ای:
اتومبیل در آغاز قرن بیستم میلادی و با اختراع مدل Tفورد توسط هنری فورد در سال 1141 به طور جدی به عرصه حمل و نقل وارد گردید.
حمل و نقل جاده ای شامل:
الف( سفر با اتوبوس: از ویژگی این وسیله نقلیه امکان نقل و انتقال دسته جمعی گردشگران است. در گردشگری گروهی، اتوبوس تنها وسیله جابه جایی گردشگران درون مقصد و بین جاذبه های مختلف است. هزینه به نسبت پایین، بهبود کیفیت راهها، مدرن شدن اتوبوس ها و جدابیت مسیر از عناصری هستند که تقاضا برای استفاده از اتوبوس را در سفرهای طولانی و بین المللی تقویت نموده اند.

ب(خودروهای شخصی
وسیله غالب سفر برای مسافت های کوتاه است.و برای مسافرتهای داخلی، محبوبترین وسیله سفر است. البته اغلب سفرهای دنیا با خودروهای شخصی انجام می شود. انعطاف پذیری، راحتی و شخصی بودن از جمله مزایای روش سفر با خودروهای شخصی است.
ج(خودروهای اجاره ای
کسب و کار خودروهای اجاره ای بخش مهمی از نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم و در برخی از کشورها همه درآمد خود را مدیون گردشگران است.

ج( راههای آبی مسافرت یا حمل و نقل جزوه جغرافیای گردشگری سفر با کشتی های تفریحی:
تا پیش از گسترش حمل و نقل هوایی، حمل و نقل آبی بیشترین نقش را در سفرهای طولانی و به خصوص بین قاره ها ایفا می نموده است.
انواع حمل و نقل دریایی
1-خطوط اقیانوس پیما
2-گشت ها دریایی cruise
3-سفرهای کوتاه دریایی و یا خدمات گذرگاه آبیFerry
0-خدمات مسافربری راه های آبی داخلی
5-سفر با قایقهای تفریحی.
6- خدمات اقامتی:
خدماتی است برای ارایه تسهیلات خواب و استراحت به مسافران.یکی از پیچیده ترین و پویاترین بخش گردشگری مربوط به خدمات اقامتی است.بخش قابل توجهی از مخارج گردشگران که گاه تا 04 درصد هزینه کل مسافرت آنها می شود جهت استفاده از امکانات اقامتی و خورد و خوراک هزینه میگردد.
گلدنر و ریچی اقامتگاه را به دو دسته تقسم می کنند:
1- غیر تجاری شامل اقامتگاه خصوصی-اقامتگاه سازمانی- اقامتگاه غیر انتفاعی- الف( اقامتگاه خصوصی:این اقامتگاه شامل خانه های دوم و خانه های معاوضه ای می باشد.
ب( اقامتگاه غیر انتفاعی)عام المنفعه(: شامل خوابگاهها و پناهگاههایی است که معمولً توسط موسسات خیریه اداره می شوند. در ایران به عنوان نمونه اسکان فرهنگیان می باشد.
ج( اقامتگاه های سازمانی :اقامتگاه مربوط به ادارات و سازمان و شرکتها برای ارایه تسهیلات اقامتی کارکنانشان در شهرهای گردشگر پذیر می باشد.
2- اقامتگاه تجاری
1 ( هتل ها و متل ها 2(تخت و صبحانه 3(تاسیسات مالکیت زمانی
1- اقامتگاه تجاری شامل:
الف( هتل ها :بیشترین تمرکز هتل های جهان در اروپا و امریکای شمالی واقع شده اند. به طوری که در اروپا 7/00درصد و ایالات متحده 27 درصد ودر مجموع بیش از 71 درصد عرضه اتاقهای جهان را به خود اختصاص داده اند. مناطقی چون لندن، پکن، نیویورک، سانفرانسیسکو، هاوایی، مناطق دریایی کاراییب و لاس و گاس بیشترین میزان اشغال هتل ها را داشته اند.
الف( متل ها Mo-tel) مخفف دو کلمه Motorist به معنای راننده و (Hotel)است. متلها با توسعه سفرهای جادهای در اوایل دهه 1144 شکل گرفتند. متلها بیشتر برای اقامت رانندگان بینراهی به وجود آمده بودند.
ج( تخت و صبحانه:
سیستمی برای تامین اسکان مسافران است که ابتدا در امزیکا نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم بیشتری داشت و اینک به تمامی جهان گسترش یافته و جایگزین مطلوبی برای هتل و متل می باشد.
د( :تاسیسات مالکیت زمانی:
این نوع مالکیت نخستین بار در دهه 04 در اروپا بوجود آمد. در این خصوص، آمریکای شمالی با 31 درصد رتبه اول، اروپا با 25 درصد رتبه دو و و آمریکای لاتین با 10 درصد رتبه سوم را دارد.
- 7-خدمات غذایی:
این خدمات ابتدا در مسافرخانه و عبادتگاهها شکل گرفت.
طبقه بندی واحدهای خدمات غذایی:
الف( رستوران ها1- درون هتل 2- مستقل ب(کافه تریا
ج(رستوران های فست فود 1( زنجیره ای 2( مستقل

8-صنعت گردشگری و فناوری اطلاعات
پیشرفتهای اخیر در زمینه فناوری اطلاعات و به طور مشخص پیدایش و گسترش سریع شبکه جهانی (www) و اینترنت که از آغازین سالهای دهه 1114 میلادی شکل گرفت چشم انداز جدیدی پیش روی ارتباطات انسانی گشود و تجارت جهانی را با انقلابی نوین مواجه ساخت این پیشرفت ها امکان تبادل بسیار سریع اطلاعات در شکل های مختلف ، متون، تصاویر و صدا را فراهم آورده است که بر نحوه ارتباطات میان بنگاههای اقتصادی، مردم و دولت های حاکم در عرصه کسب و کار تاثیراتی شگرف بر جای نهاده است.
صنعت گردشگری واحد ویژگیهای متعددی است که آن را از دیگر فعالیتهای اقتصادی متمایز می کند یکی از مهمترین این ویژگیها آن است که امکان آزمودن محصول پیش از خرید آن در عمل در صنعت گردشگری محقق نمی شود. گردشگر تنها آن هنگام که بلیط سفر را از بنگاه عرضه کننده خدمات حمل و نقل هوایی خرید و در صندلی هواپیما مستقر شد توصیفی را که فروشنده این سرویس از محصول خود بیان نموده است تجربه می نماید. آن هنگام که بر مقصد به طور نمونه کرانه های ساحلی زیبا گام برداشت خواهد توانست در خصوص رویایی که فروشنده محصول به او وعده داده است قضاوت نماید . پس فاصله ای میان خریدار و محصول در صنعت گردشگری وجود دارد که عرضه کنندگان می کوشند تا با اسباب های متناسب این فاصله را بپوشانند. مهمترین اسباب پر کردن فاصله میان مشتری و محصول در صنعت گردشگری، اطلاعات است.
حال اگر به ویژگیهای حاصل از فناوری اطلاعات و بهره جویی از نمادهای آن نظیر اینترنت توجه شود به سادگی نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم می وشود که تمامی آنچه مشتری نیازمند به اطلاعات از عرضه کننده یک مقصد می خواهد این است که اطلاعات از طریق فناوری اطلاعات در اختیارش قرار گیرد. و از جمله مزایای این فناوری نیز سرعت، تنوع، گستردگی، ایمنی دسترسی و ارزانی می باشد . شرایط استفاده از اینترنت برای حضور در بازار گردشگری )از سمت تقاضا( به منظور خرید خدمات از جهت هزینه ،راحتی و زمان به هیچ روی قابل مقایسه با روش های مرسوم پیش از رواج این سیستم مثل حضور فیزیکی در محل دفاتر گردشگری، دریافت پستی بروشورهای تبلیغاتی بسته های سفر و نظایر آن نمی باشد.بنابراین بهره مندی حاصل از نمونه سوالات جغرافیای ایران دهم اطلاعات به رضایت بیشتر، کیفیت بهتر و هزینه ارزانتر برای مشتریان انجامیده است. اینک به کمک اسباب های فناوری اطلاعات، متمایز کردن محصولمتناسب با ذائقه خاص مشتری با هزینه نازل تری بیش از گذشته میسر است.
گسترش شبکه جهانی اینترنت به انعطاف پذیری بیشتر بازار از نظر انتخاب مشتری و فرایندهای عرضه محصول انجامیده است. گسترش شبکه جهانی اینترنت ویژگی های شخصی گردشگران را نیز تحت تأثیر قرار داده است. گسترش این شبکه به آگاهی بیشتر بازار هدف منجر شده و مشتری با توجه به انبوه اطلاعاتی که در دسترس او قرار می گیرد، در قبال پول و زمانی که صرف مینماید انتظارات بیشتری از بنگاه عرضه کننده خواهد داشت.
بنابراین میزان رضایت مندی متشریان به نوعی با میزان دسترسی به اطلاعات خاص در اختیار او که به کمک پیشرفت در فناوری اطلاعات حاصل آمده است گره می خورد. این اطلاعات مواردی از قبیل جاذبه ها، امکانات، روش دسترسی به محل، فعالیت های مرسوم در مقصد و سایر ویژگی های مقصد را در بر می گیرد.

دانلود فایل

رشته مهندسی برق دانشگاه آزاد دانشگاه پیام نور رشته مهندسی مکانیک علمی کاربردی کاردانی کارشناسی ارشد رشته الکترونیک برای آزمون استخدامی

مدار الکتریکی مسیر بسته ای است که در آن الکترون ها برای تولید جریان الکتریکی حرکت می کنند. در واقع، تمام شگفتی های ساده مدرن نتیجه این اصل علمی است. برای درک بیشتر در مورد اجزاء، انواع و سایر مفاهیم مرتبط با مدارهای الکتریکی، نمونه سوالات مدار الکتریکی با پاسخ تشریحی مطلب را بخوانید.
تصویر یک لامپ و باتری در یک مدار باز و بسته ساده.
نمودار یک مدار الکتریکی باز و بسته ساده. (تصویر: BijanStock/Shutterstock)
مدارهای الکتریکی مفاهیم مهمی هستند که در زندگی روزمره ما کاربرد عملی دارند. این یک مفهوم بسیار ساده است که شامل سه جزء مختلف است - یک منبع انرژی الکتریکی، یک دستگاه و یک حلقه بسته از مواد رسانا.

منبع انرژی الکتریکی
اولین جزء در مدار الکتریکی منبع انرژی الکتریکی است که به الکترون ها اجازه حرکت می دهد. این منبع می تواند یک باتری، یک سلول خورشیدی، یا یک نیروگاه برق آبی باشد - مکانی که یک ترمینال مثبت و یک ترمینال منفی وجود دارد و از آنجا شارژ می تواند از یکی به دیگری جریان یابد. این فشار بار الکتریکی را ولتاژی می گویند که پتانسیل آن بر حسب ولت اندازه گیری می شود.

دستگاه در مدار الکتریکی
جزء دوم دستگاه است. به جریان عبوری از آن پاسخ می دهد. امروزه دستگاه چیزی است که می توان آن را به پریز وصل کرد و با برق از آن استفاده کرد. حلقه به طور کلی با استفاده از یک قطعه مواد رسانا بسته می شود. این معمولا یک سیم است اما انواع دیگری از مواد وجود دارد که می تواند حلقه را نیز ببندد. به عنوان مثال، نوارهای فلزی مختلفی در داخل تلویزیون وجود دارد که بر روی یک سطح پلاستیکی قرار گرفته اند که ممکن است ماده رسانا یا حتی در برخی موارد شاسی دستگاهی باشد که بخشی از مدار بسته می شود.

مقاومت مدار الکتریکی
مولفه سوم مقاومت است. هر مدار مقداری مقاومت در برابر جریان الکترون دارد. الکترون ها با الکترون ها و اتم های دیگر تشکیل دهنده سیم برخورد می کنند و بنابراین مقداری از انرژی خود را به گرما تبدیل می کنند. انتقال انرژی از شکلی به شکل دیگر بدون از دست دادن مقداری از آن انرژی به عنوان گرما امکان پذیر نیست.

درباره الکترومغناطیس بیشتر بدانید .

چراغ قوه به عنوان یک مدار الکتریکی
چراغ قوه وسیله ای ساده است که هر سه این اجزا را در خود جای داده است. دو باتری در چراغ قوه منبع هستند.

لامپ در انتهای چراغ قوه وسیله ای است که جریان در آن جریان دارد. جریان از طریق یک رشته بسیار ریز جریان می یابد که به دلیل مقاومت الکتریکی تا دمای بسیار بالایی گرم می شود. در نتیجه رشته به خوبی می درخشد.

مدار در نهایت توسط یک نوار فلزی که از لوله کناری چراغ قوه پایین می رود تکمیل می شود. همچنین یک سیم پیچ در یک سر چراغ قوه و در سر دیگر نقاط تماس باتری و همچنین نوار سیم دیگر وجود دارد که با هم مدار را کامل می کنند.

تصویر مدار الکتریکی متشکل از یک باتری، یک لامپ، یک کلید و یک سیم.
یک مدار الکتریکی ساده دارای یک منبع، نمونه سوالات مدار الکتریکی ، مقاومت و یک کلید است. (تصویر: BlueRingMedia/Shutterstock)
کلید، فیوز و مدار شکن
چراغ قوه و اکثر وسایل برقی دیگر دارای سوئیچ هستند. سوئیچ صرفا وسیله ای است که به شکستن حلقه پیوسته مواد رسانا کمک می کند.

هنگامی که کلید باز است جریانی وجود ندارد اما وقتی کلید بسته است جریانی وجود دارد. اصولاً همه مدارها به این صورت کار می کنند. حتی در مداری که به دیوار اتاق شما متصل است، یک حلقه سیم ممتد وجود دارد که از خانه شما تا نیروگاه امتداد دارد.

برای جلوگیری از آتش سوزی های بزرگ در اثر اضافه بار از فیوز یا قطع کننده مدار استفاده می شود. یک فیوز طوری طراحی شده است که در صورت بالا رفتن جریان بیش از حد بسوزد.

در مورد قانون اول ترمودینامیک بیشتر بدانید .

دانلود رایگان نمونه سوالات مدار الکتریکی با پاسخ تشریحی پی دی اف pdf

انواع مدارهای الکتریکی
دو نوع مدار در خانه ها و سایر دستگاه های رایج وجود دارد. یعنی مدارهای سری و مدارهای موازی.

مدارهای سری - مدارهای سری از چندین دستگاه تشکیل شده است که هر یک از آنها یکی پس از دیگری تنها در یک حلقه بزرگ به هم متصل شده اند. اگرچه دستگاه‌های مختلف دارای ولتاژهای متفاوتی هستند، جریان یکسانی از هر دستگاه در مدار سری عبور می‌کند.

اگر هر یک از دستگاه های یک مدار سری خراب شود، کل مدار از کار می افتد. به عنوان مثال، اگر سه لامپ به صورت سری وصل شده باشند، فقط در یک حلقه سیم متصل به باتری وجود دارد. اگر یک لامپ باز شود، کل مدار از کار می افتد.

مدارهای موازی : در مدارهای موازی، دستگاه های مختلف طوری چیده شده اند که یک منبع واحد ولتاژ را به حلقه های سیم جدا می کند. ولتاژ هر دستگاه در مدار دقیقاً یکسان است، اما به طور کلی دستگاه های مختلف جریان های متفاوتی را مشاهده می کنند. در این حالت، هر دستگاه حتی اگر دستگاه های دیگر از کار بیفتند، کار می کند.

به عنوان مثال، اگر دو لامپ به صورت موازی به هم متصل شوند و یکی از آنها باز شود، دیگری کار خواهد کرد. چراغ‌های مدرن درخت کریسمس در مدارهای موازی ساخته می‌شوند، به طوری که حتی اگر یک چراغ بسوزد، نیازی نیست که کل رشته به بیرون پرتاب شود.

این متن از مجموعه ویدیویی شادی علم است. اکنون آن را در نمونه سوالات مدار الکتریکی تماشا کنید.

نظام مند کردن روابط بین مدارهای الکتریکی - قوانین کیرشهوف
رفتار سیستماتیک مدارها در مهندسی برق اهمیت زیادی دارد و با قوانین کیرشهوف توضیح داده شده است. قانون اول می گوید: "انرژی تولید شده توسط منبع برابر با انرژی مصرف شده در مدار است، از جمله گرمایی که در نتیجه مقاومت از بین می رود."

قانون دوم می گوید: " جریان وارد شده به هر پیوندی برابر است با مجموع جریان های خارج شده از آن پیوند." این به این معنی است که جریان الکترون هایی است که از سیم ها عبور می کنند و تعداد الکترون هایی که در یک اتصال جریان می یابند برابر با تعداد الکترون هایی است که از آن اتصال خارج می شوند.

درباره آنتروپی بیشتر بدانید .

آیا اشکال مختلف انرژی الکتریکی اساساً یکسان هستند؟
نقاشی از مایکل فارادی.
مایکل فارادی دانشمند انگلیسی بود که در مطالعه الکترومغناطیس و الکتروشیمی مشارکت داشت. (تصویر: توماس فیلیپس / دامنه عمومی)
مایکل فارادی بررسی‌های منظم و دقیقی از همه این انواع مختلف برق انجام داد. او توانست نشان دهد که همه این اشکال مختلف الکتریسیته دقیقاً همان پدیده را تولید می کنند و از حرکت الکترون ها ناشی می شوند.

فارادی به این نتیجه رسید که همه اشکال انرژی جرقه تولید می کنند، می توانند در سیم ها جریان داشته باشند و می توانند کاری انجام دهند. تحقیقات او همچنین برای اولین بار نشان داد که الکتریسیته حیوانی یک مارماهی الکتریکی، الکتریسیته ناشی از باتری و برق صاعقه همه یک پدیده هستند.

جریان برق و توان
جریان یا حرکت الکترون ها در مدار الکتریکی جریان الکتریکی نامیده می شود. جریان بر حسب آمپر اندازه گیری می شود. یک آمپر معادل 6 میلیارد الکترون است که در هر ثانیه از یک نقطه در مدار عبور می کنند.

یکی دیگر از اصطلاحات مهم مرتبط با برق، قدرت است. قدرت به صورت تقسیم کار بر زمان تعریف می شود. در یک مدار الکتریکی قدرت برابر با ولتاژ جریان است که بر حسب وات اندازه گیری می شود. هر چه وات بیشتر باشد، انرژی مصرف شده توسط آن جسم، اعم از لامپ، تقویت کننده، یا هر وسیله الکتریکی، سریعتر است.

درباره مغناطیس و الکتریسیته ساکن بیشتر بدانید .

سوالات متداول در مورد کمک های نمونه سوالات مدار الکتریکی ولتا و اختراع باتری
س: یک لامپ در چراغ قوه چگونه می درخشد؟
هنگامی که جریان از یک رشته بسیار ریز عبور می کند، به دلیل مقاومت الکتریکی تا دمای بسیار بالایی گرم می شود. این باعث می شود که رشته به شدت بسوزد و در نتیجه لامپ در چراغ قوه بدرخشد.

س: فیوز و قطع کننده مدار چگونه مفید هستند؟
فیوزها و مدار شکن ها برای جلوگیری از آسیب دیدن تجهیزات الکتریکی در اثر اضافه بار طراحی شده اند. در حالی که فیوزها پس از اضافه بار باید تعویض شوند، کلیدهای مدار باید فقط ریست شوند.

س: جریان الکتریکی چیست؟
جریان الکترون ها در مدار الکتریکی جریان الکتریکی نامیده می شود و با آمپر اندازه گیری می شود.

س: چرا زنجیر نور درخت کریسمس در روزهای قدیم حتی اگر یک لامپ سوخته بود بی فایده می شد؟
چراغ های درخت کریسمس در زمان های قدیم یک نوع مدار سری بودند که اگر یک لامپ کار نمی کرد، کل مدار از کار می افتاد. با این حال، چراغ های درخت کریسمس مدرن از اصل مدارهای موازی پیروی می کنند

به خواندن ادامه دهید
برق چگونه کار می کند؟
زندگی اولیه و موفقیت
فوتون ها و طول موج بنجامین فرانکلین: آیا نور یک ذره است یا یک موج؟

مدارهای آنالوگ
مقاله اصلی: الکترونیک آنالوگ

یک نمودار مدار نشان دهنده یک مدار آنالوگ، در این مورد یک تقویت کننده ساده
مدارهای الکترونیکی آنالوگ مدارهایی هستند که در آنها جریان یا ولتاژ ممکن است به طور پیوسته با زمان تغییر کند تا با اطلاعات نمایش داده شده مطابقت داشته باشد.

شماتیک ساده ای که سیم ها، یک مقاومت و یک باتری را نشان می دهد
اجزای اصلی مدارهای آنالوگ عبارتند از سیم، مقاومت، خازن، سلف، دیود و ترانزیستور . مدارهای آنالوگ معمولاً در نمودارهای شماتیک نشان داده می شوند که در آن سیم ها به صورت خطوط نشان داده می شوند و هر جزء دارای یک نماد منحصر به فرد است. تجزیه و تحلیل مدار آنالوگ از قوانین مدار کیرشهوف استفاده می کند : تمام جریان ها در یک گره (محلی که سیم ها به هم می رسند)، و ولتاژ اطراف یک حلقه بسته از سیم ها 0 است. سیم ها معمولاً به عنوان اتصالات ولتاژ صفر ایده آل در نظر گرفته می شوند. هر مقاومت یا راکتانسی با افزودن صریح یک عنصر انگلی، مانند یک مقاومت یا سلف گسسته، به دست می‌آید. اجزای فعال مانند ترانزیستورها اغلب به عنوان منابع جریان یا ولتاژ کنترل شده در نظر گرفته می شوند: به عنوان مثال،ترانزیستور اثر میدانی را می توان به عنوان منبع جریان از منبع به تخلیه مدل کرد، با جریان کنترل شده توسط ولتاژ گیت منبع.

هنگامی که اندازه مدار با طول موج فرکانس سیگنال مربوطه قابل مقایسه است، باید از رویکرد پیچیده تری استفاده کرد، مدل عنصر توزیع شده . سیم ها به عنوان خطوط انتقال با امپدانس مشخصه اسمی ثابت در نظر گرفته می شوند و امپدانس ها در ابتدا و انتها امواج ارسال نمونه سوالات مدار الکتریکی و منعکس شده روی خط را تعیین می کنند. مدارهای طراحی شده بر اساس این رویکرد، مدارهای عناصر توزیع شده هستند . چنین ملاحظاتی معمولاً برای بردهای مدار در فرکانس‌های بالاتر از گیگاهرتز مهم می‌شوند. مدارهای مجتمع کوچکتر هستند و می توانند به عنوان عناصر توده ای برای فرکانس های کمتر از 10 گیگاهرتز یا بیشتر در نظر گرفته شوند.

مدارهای دیجیتال
مقاله اصلی: الکترونیک دیجیتال
در مدارهای الکترونیکی دیجیتال ، سیگنال های الکتریکی مقادیر گسسته ای را برای نمایش مقادیر منطقی و عددی دریافت می کنند. [4] این مقادیر نشان دهنده اطلاعاتی هستند که در حال پردازش هستند. در اکثر موارد، رمزگذاری باینری استفاده می‌شود: یک ولتاژ (معمولاً مقدار مثبت‌تر) نشان‌دهنده یک باینری «1» و ولتاژ دیگر (معمولاً مقداری نزدیک به پتانسیل زمین، 0 ولت) نشان‌دهنده یک «0» باینری است. مدارهای دیجیتال به طور گسترده از ترانزیستورها استفاده می کنند که به هم متصل شده اند تا گیت های جزوه درایوهای الکتریکی ایجاد کنند که عملکردهای منطق بولی را ارائه می دهند.: AND، NAND، OR، NOR، XOR و ترکیبی از آنها. ترانزیستورهایی که به یکدیگر متصل شده اند تا بازخورد مثبتی ارائه کنند، به عنوان لچ و فلیپ فلاپ استفاده می شوند، مدارهایی که دو یا چند حالت فراپایدار دارند و تا زمانی که توسط یک ورودی خارجی تغییر نکنند، در یکی از این حالت ها باقی می مانند. بنابراین مدارهای دیجیتال می توانند منطق و حافظه را فراهم کنند و آنها را قادر به انجام توابع محاسباتی دلخواه می کند. (حافظه مبتنی بر فلیپ فلاپ به عنوان حافظه دسترسی تصادفی ثابت (SRAM) شناخته می شود. حافظه مبتنی بر ذخیره شارژ در خازن، حافظه با دسترسی تصادفی پویا (DRAM) نیز به طور گسترده استفاده می شود.)

فرآیند طراحی مدارهای دیجیتال اساساً با فرآیند مدارهای آنالوگ متفاوت است. هر گیت منطقی سیگنال باینری را بازسازی می کند، بنابراین طراح نیازی به در نظر گرفتن اعوجاج، کنترل بهره، ولتاژهای افست و سایر نگرانی های موجود در طراحی آنالوگ ندارد. در نتیجه، مدارهای دیجیتال بسیار پیچیده، با میلیاردها عنصر منطقی که روی یک تراشه سیلیکونی ادغام شده اند، می توانند با هزینه کم ساخته شوند. چنین مدارهای مجتمع دیجیتالی در همه جا در دستگاه های الکترونیکی مدرن مانند ماشین حساب، گوشی های تلفن همراه و رایانه ها وجود دارند. همانطور که مدارهای دیجیتال پیچیده تر می شوند، مسائل مربوط به تاخیر زمانی، رقابت های منطقی ، اتلاف توان، سوئیچینگ غیر ایده آل، بارگذاری روی تراشه و بین تراشه، و جریان های نشتی، به محدودیت هایی برای چگالی، سرعت و عملکرد مدار تبدیل می شوند.

مدارهای دیجیتال برای ایجاد تراشه های محاسباتی با هدف عمومی، مانند ریزپردازنده ها ، و مدارهای منطقی طراحی شده سفارشی، که به عنوان مدار مجتمع ویژه برنامه (ASIC) شناخته می شوند، استفاده می شود. آرایه‌های دروازه‌ای قابل برنامه‌ریزی میدانی (FPGA)، تراشه‌هایی با مدار منطقی که پیکربندی آن‌ها می‌تواند پس از ساخت اصلاح شود، نیز به طور گسترده در نمونه‌سازی و توسعه استفاده می‌شوند.

مدارهای سیگنال مختلط

پرش به ناوبریپرش به جستجو

دای از یک Intel 8742، یک میکروکنترلر 8 بیتی که شامل یک CPU ، 128 بایت RAM ، 2048 بایت EPROM ، و "داده" ورودی/خروجی روی تراشه فعلی است.

مدار ساخته شده بر روی برد مدار چاپی (PCB).
یک مدار الکترونیکی از اجزای الکترونیکی منفرد مانند مقاومت‌ها ، ترانمونه سوالات مدار الکتریکی زیستورها ، خازن‌ها ، سلف‌ها و دیودها تشکیل شده است که توسط سیم‌های رسانا یا آثاری به هم متصل شده‌اند که جریان الکتریکی می‌تواند از طریق آنها جریان یابد. این یک نوع مدار الکتریکی است و به جای الکتریکی ، به طور کلی حداقل یک جزء فعال به عنوان الکترونیکی شناخته می شود.باید حضور داشته باشد. ترکیب اجزا و سیم ها امکان انجام عملیات های مختلف ساده و پیچیده را فراهم می کند: سیگنال ها را می توان تقویت کرد، محاسبات را می توان انجام داد و داده ها را می توان از مکانی به مکان دیگر منتقل کرد. [1]

مدارها را می‌توان از اجزای مجزا که توسط تکه‌های سیم به هم متصل شده‌اند، ساخت، اما امروزه ایجاد اتصالات متقابل با تکنیک‌های فوتولیتوگرافی بر روی یک بستر چند لایه ( مدار چاپی یا PCB) و لحیم کردن قطعات به این اتصالات برای ایجاد یک قطعه نهایی بسیار رایج‌تر است. جریان. در یک مدار مجتمع یا آی سی، اجزاء و اتصالات درونی بر روی یک بستر تشکیل می‌شوند، معمولاً یک نیمه رسانا مانند سیلیکون دوپ شده یا (به طور معمول) آرسنید گالیم . [2]

یک مدار الکترونیکی را معمولاً می توان به عنوان یک مدار آنالوگ ، یک مدار دیجیتال یا یک مدار سیگنال مختلط (ترکیبی از مدارهای آنالوگ و مدارهای دیجیتال) طبقه بندی کرد. پرکاربردترین وسیله نیمه هادی در مدارهای الکترونیکی ماسفت ( ترانزیستور اثر میدانی فلز-اکسید-نیمه هادی ) است. [3]

تخته های نان ، تخته های پرف و استریپ برد برای آزمایش طرح های جدید رایج هستند. آنها به طراح اجازه می دهند تا در طول توسعه تغییرات سریعی را در مدار ایجاد کند.