دانلود رایگان جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی PDF

جزوات تایپ شده اصول و کلیات خدمات بهداشتی

دانلود فایل

محمدحسین باقیانی مقدم کارشناسی ارشد دکتر شجاعی کاردانی تیمور آقاملایی برای آزمون استخدامی حاتمی رشته های مختلف علوم پزشکی مانند بهداشت عمومی امد مامایی امد بهداشت محیط دانشگاه پیام نور علمی کاربردی دانشگاه آزاد اسلامی دکتر خفایی جزوه خلاصه کتاب اصول و کلیات خدمات بهداشتی پزشکی امد پرستاری امد مامایی امد بهداشت عمومی امد بهداشت  محیط

پیش بینی عملیات
اگر چه برای بیان مطلب، تقدم و تاخری برای اجزای مختلف عملیات قائل شد یم و مثلاً تعیین فعالیتها را اول، روش انجام کار را بعد و تعیین منابع را در آخر ذکرکردیم، اما در عمل تمامی این پیش بینی ها به همراه هم انجام می شوند . وقتی تعیین فعالیت می کنیم، به منابع مورد نیاز برای انجام آن می اندیشیم و سازمان مورد نیاز را در نظر داریم و همین طور در تعیین روش کار غافل از سازمان و زمان و مکان انجام فعالیتها نیستیم، بدین ترتیب اجزای پیش بینی شده عملیاتی بر هم تقدم و تاخری ندارند و می توان آنها را در شمایی یانموداری نشان داد.(اسلاید بعدی )
پس از انجام پیش بینی عملیات، برنامه ما مدون و آماده بر ای بررسی مراجع تصویب کننده یا تایید کننده می باشد. اگر برنامه مورد تصویب و تائید قرار گرفت، مرحله بعد که اجرای برنامه است، فرا می رسد واگر برنامه نیاز به تغییرات و جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی داشت و مورد تصویب و تایید قرار نگرفت، باید تغییرات لازم درآن بعمل آید و مجدداً برای تصویب و تایید ارائه شود.
اجزای پیش بینی عملیات

بحث و نتیجه گری
تفکیک برنامه ریزی استراتژیک و عملیاتی از هم و مرزبندی دقیق بین آنها عملاً میسر نیست . زیرا آنچه در برنامه ریزی استراتژیک بعنوان هدف و خطوط کلی تعیین می شود، در برنامه ریزی عملیاتی اجرا می گردد و این دو نوع برنامه ریزی در عمل با یکدیگر پیوسته و جدایی ناپذیرند.
در سنوات اخیر با تغییرات شگفت آوری که سازمانها را احاطه کرده است، مدیران به فراست دریافته اند که با تعیین و تبیین اهداف و ماموریتهای سازمان در دراز مدت، بهتر می توانند برنامه های خود را به ثمررسانند. سازمان بهتر کار می کند و نسبت به محیط خود واکنشهای مناسبتری نشان می دهد . از این رو استفاده از برنامه ریزی استراتژیک بعنوان یک ضرورت در سازمانها مطرح گردیده است .
بحث و نتیجه گری
به کمک این برنامه ریزی، مدیریت قادر می شود جهت گیریهای خود را در آینده معین ساخته و سازمان را در م قابل تغییرات و تحولات فردا مجهز سازد . برنامه ریزی استراتژیک به مدیر کمک می کند تا تصویر روشنی از سازمان و هدفهای آن به دست دهد و فعالیتهای سازمان را در لوای استراتژی واحدی هماهنگ سازد.
یکی از دلایل روی آوردن به برنامه ریزی استراتژیک، تحولات و دگرگونیهای محیط امروز سازمانها است . شاید در گذشته تغییرات و تحولات به شتاب و گستردگی امروز نبودند ومدیران می توانستند اهداف آینده را براساس گذشته تنظیم نمایند . اما اکنون تجربه گذشته لزوماً راهنمای مطمئنی برای آینده نیست و مدیران باید با مددگیری از برنامه ریزی استراتژیک، استراتژیهای آینده سازمان را طوری تنظیم کنند که متناسب با موقعیتها و شرایط آینده باشد .

به طور کلی تغییرات و تحولات تکنولوژیک، اجتماعی و سیاسی، پیچیده شدن محیط جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی سازمان، ارتباطات گسترده و متعدد سازمان با محیط و وسعت و گستردگی اغلب برنامه ها و طویل المدت بودن آنها، همه زمینه هایی هستند که برنامه ریزی استراتژیک را برای سازمان ضروری و اجتناب ناپذیر ساخته اند .

برنامه ریزی استراتژیک را گروهی، برنامه ریزی آینده ساز قلمداد کرده اند و مدیران را در این نوع برنامه ریزی، نه تنها موظف به آینده نگری بلکه آینده سازی کرده اند.
نکته مهم این که که در عصر حاضر و با گستردگی عملیات درسازمانهای بزرگ امروزی، هیچ راهی کارآمدتر از برنامه ریزی استراتژیک برای پیشبرد اهداف سازمانی موجود نیست و باید کوشید تا با فائق آمدن بر نقاط ضعف این برنامه ریزی که به آن اشاره شد، استفاده حداکثر را از آن بعمل آورد.
برنامه ریزی استراتژیک
برنامه ریزی «استراتژیک» به وسیلة مدیران عالی سازمان شامل بالاترین مقام اجرایی، رؤسای کل ، مدیران عامل، اعضای هیأت مدیره و نظایر آن، انجام می شود. این برنامه ها هدفهای کلی سازمان و خط مشی ها و «استراتژیهای» لازم برای رسیدن به هدفها را در برمی گیرند.
اصولاً این نوع برنامه ریزی ، بلند مدت است و به ارزیابی دقیقی از تواناییها، امکانات و محدودیتهای سازمان و نیز ارزیابی محیط در حال تغییر (دینامیک) همراه است و در آن، جهت گیری فعالیت های مؤسسه برای رسیدن به هدفها مشخص می شود. این برنامه ریزی اصولاً با این موضوع که «چه کاری باید انجام شود» سر و کار دارد.
برنامه دراز مدت عبارتست از مجموعه مطالعات در شناخت خصوصیات روند تغییرات و تحولات پدیده های اقتصادی و اجتماعی بر پایه فروض پیش بینی شده، هر برنامه بلند مدت بین 15 تا 20 سال طرح ریزی می شود . در برنامه دورنگر تحلیل از مسایل استراتژیک که ممکن است در آینده کشور رخ دهد مورد توجه قرار می گیرد در برنامه های دورنگر انعطاف لازم برای طراحی مجدد استراتژیها وجود دارد.

مزایای برنامه ریزی استراتژیک
قبل از پیش آمدن مشکلات جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی از وقوع آنها خبر میدهد.
به علاقمند شدن مدیران به سازمان کمک میکند.
تغییرات را مشخص کرده و شرایط عکسالعمل در برابر تغییرات را فراهم میکند.
هر نیازی را که برای تعریف مجدد سازمان ضروری است تعیین میکند.
برای دستیابی به اهداف از پیش تعیین شده بستر مناسب ایجاد میکند.
به مدیران کمک میکند که درک روشنتری از سازمان داشته باشند.
شناخت فرصتهای بازارهای آینده را آسانتر میسازد.
دیدی هدفمند از مسائل مدیریت ارائه میدهد.
قالبی برای بازنگری اجرای برنامه و کنترل فعالیتها ارائه میدهد.
مزایای برنامه ریزی استراتژیک
به مدیران کمک میکند که تا در راستای اهداف تعیین شده تصمیمات اساسی را اتخاذ کنند.
به نحو مؤثرتری زمان و منابع را به فرصتهای تعیین شده تخصیص میدهد.
هماهنگی در اجرای تاکتیکهایی که برنامه را به سرانجام میرسانند بوجود میآورد.
زمان و منابعی را که باید فدای تصحیح تصمیمات نادرست و بدون دید بلندمدت گردند، به حداقل میرساند.
قالبی برای ارتباط داخلی بین کارکنان به وجود میآورد.
ترتیبدهی اولویتها را در قالب زمانی برنامه فراهم میآورد.
مزیتی برای سازمان در مقابل رقیبان به دست میدهد.
مبنایی برای تعیین مسئولیت افراد ارائه داده و به موجب آن افزایش انگیزش را باعث میشود.
تفکر آیندهنگر را تشویق میکند.

دانلود رایگان خلاصه کتاب کامل جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی پی دی اف pdf

برای داشتن یک روش هماهنگ، یکپارچه همراه با اشتیاق لازم از سوی افراد سازمان در برخورد با مسائل و فرصتها، انگیزش ایجاد میکند.

مراحل برنامه ریزی استراتژیک
1- تحلیل وضعیت سازمان (ارزیابی بیرونی ،ارزیابی درونی )
2- شناسایی مسیر استراتژیک (تدوین رسالت ،دورنما ،ارزشها و استراتژیهای اساسی سازمان )
3- تدوین اهداف
4- تدوین برنامه اجرایی

برنامه ریزی میان مدت(تاکتیکی )
این برنامه ریزی که وسیله مدیران ارشد صورت می گیرد، عموماً تحت عنوان برنامه ریزی تاکتیکی شناخته شده است. برنامه ریزی مزبور با «چگونه باید انجام شود» سر و کار دارد. به عبارت دیگر برنامه ریزی تاکتیکی شامل به کارگیری منابع به منظور دست یابی به بهترین نتایج است. دوره زمانی در این برنامه ریزی معمولاً کوتاه تر از برنامه ریزی «استراتژیکی» است، زیرا در برنامه ریزی تاکتیکی به حصول گام به گام هدفهای سازمانی توجه می شود. از این روی، برنامه های بلند مدت مدیریت عالی به برنامه های کوتاه مدت ادارات و واحدها تقسیم می شوند. به این ترتیب، مدیریت ردة میانی از طریق این برنامه ریزی منابع موجود را مورد ارزیابی قرار داده و نسب به استفاده موثر و کارآمد از منابع انسانی، مالی و غیره تصمیم خواهد گرفت.
عبارتست از مجموعه برنامه ها و طرحهایی که برای مدت جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی 5 یا 7 سال طرح ریزی می گردد در این نوع برنامه ریزی از طرفی امکان پیش بینی ها و برآوردهای دقیقی را با درجه معقولی از قطعیت و اطمینان فراهم می آید و از طرف دیگر زمان کافی برای تجهیز منابع و پیشرفت بسوی تحقق هدفهای اجرای در نظر گرفته می شود.
برنامه ریزی اجرایی(برنامه کوتاه مدت)
این برنامه ریزی از مسئولیتهای مدیران رده های پایین سازمانی از قبیل سرپرستان، روسای واحدها، و نظایر آن است. برنامه ریزی اجرایی اصولاً به کوتاه مدت نظر داشته و مشخص تر است و نسبت به این که چگونه یک کار معین را می توان به بهترین وجه ممکن انجام داد، تصمیم گیری می کند. برنامه های اجرایی غالباً به حوزه های عمیاتی از قبیل تولید، امور مالی، بازاریابی، امور پرسنلی، و مانند اینها تقسیم می شوند. به طور مثال، برنامه های تولید نیازمند تجزیه و تحلیل و تصمیم گیری نسبت به میزان موجودی کالا در انبار (شامل مواد اولیه و کالاهای ساخته شده)، انعطاف پذیری تسهیلات جاری تولید، چگونگی مقابله با «تکنولوژی» در حال تغییر و نظایر اینهاست.
هدف این نوع برنامه ریزی عبارت است از مجموعه فعالیت ها و برنامه ها و طرحهایی که باید در طول یکسال اجرا گردد. در موارد طول این برنامه از 6 ماه به 2 سال متغیر است.
این نوع برنامه ها بدنبال تدوین برنامه میان مدت تهیه می شود تا آن را به اجرا درآورد. این برنامه به دولت امکان می دهد تا در برابر محیط و اوضاع متغیر اقتصاد جهان واکنش بموقع نشان بدهد. در این برنامه ابزارهای پولی و مالی براحتی قابل استفاده است.
مراحل برنامه ریزی «استراتژیک»
1-تعریف و تبیین ماموریتهای سازمان- ماموریتهای سازمان را باید به وضوح معلوم کرد. مأموریت سازمان ممکن است تولید با کیفیت بالا و هزینه کم و یا تولید با کیفیت بالا و با هزینه گزاف به منظور حفظ مرغوبیت کالا و شهرت مؤسسه باشد (مانند ساختن اتومبیل رولزرویس یا اتومبیل مرسدس بنز).

2- تعیین هدفها و مقاصد بلند مدت- این جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی باید با ماموریتهای سازمان تطابق داشته و ماهیتاً مشخص باشند. به عنوان مثال، هدف بلند مدت ممکن است سوددهی بلندمدت برای انواع محصولاتی باشد که شرکت می خواهد تولید کند.
3- پیش بینی وضعیت اقتصادی آینده- در این مورد باید از تکنیکهای پیش بینی برای برآورد میزان رشد شرکت و وضعیت آینده سهام آن در بازار استفاده کرد.
4- تهیه و تنظیم برنامه های بلند مدت- این برنامه های «استراتژیک» که گاهی ممکن است دوره آنها ده سال به طول بیانجامد، شامل تعریف و تشریح کلیه اقداماتی است که باید برای رسیدن به هدفهای مؤسسه انجام شود.
5- تهیه و تنظیم برنامه های کوتاه مدت- در چارچوب برنامه های «استراتژیک» ، برنامه های کوتاه مدت، مثلاًَ یک ساله، تهیه می شود تا ضمن فراهم آوردن امکان ارزیابی دوره ای برنامه های «استراتژیک» ،بتوان نسبت به اصلاح انحرافات، بموقع اقدام کرد.
تفاوت برنامه ریزی تاکتیکی و استراتژیکی
1-هر اندازه اثر یک برنامه، طولانی تر و دستیابی به آن مشکل تر باشد، بیشتر استراتژیک است تا تاکتیکی. بنابراین برنامه ریزی استراتژیک به اتخاذ تصمیماتی مربوط می شود که تحقق آنها مشکل تر است. مثلاً برنامه ریزی تولید هفتة آینده یک کارخانه، بیشتر تاکتیکی است تا استراتژیک؛ ولی برنامه ریزی یک کارخانه جدید یا برنامه ریزی یا برنامه ریزی سیستم توزیع، بیشتر استراتژیک است تا تاکتیکی . برنامه ریزی استراتژیک است، گرچه درازی مدت و کوتاهی آن نیز مانند استراتژیک و تاکتیک یک امر نسبی است. این دو نوع برنامه ریزی ، یعنی برنامه ریزی استراتژیک و تاکیتکی ، مکمل یکدیگرند و همچون دو طرف یک سکه می باشند که می توان هر طرف را به طور جداگانه مشاهده کرد و درباره آن بحث نمود، اما نمی توان دو طرف را از هم جدا کرد.

تفاوت برنامه ریزی تاکتیکی و استراتژیکی
2- هر اندازه برنامه بیشتر روی فعالیت های یک سازمان تاثیر داشته باشد، بیشتر استراتژیک است. بدین ترتیب برنامه ریزی استراتژیک از نظر میدان فعالیت، وسیع است . برنامه ریزی تاکتیکی محدود می باشد. وسیع و محدود بودن میدان نیز همچون استراتژیک و تاکتیک مفاهیمی نسبی می باشند و یک برنامة استراتژیک برای یک بخش، ممکن است برای یک بخش دیگر برنامة تاکتیکی محسوب گردد. مثلاً برنامه ریزی در سطح یک شرکت، نسبت به هر نوع برنامه ریزی در سطوح پایین تر آن، یک نوع برنامه ریزی استراتژیک محسوب می گردد.
تفاوت برنامه ریزی تاکتیکی و استراتژیکی
3- برنامه ریزی تاکتیکی به وسائلی مربوط می شود که برای رسیدن به هدفهای مشخص انتخاب شده اند، همان هدفهایی که توسط سطوح بالاتر سازمان معین گردیده اند. برنامه ریزی استراتژیک مربوط به فرموله کردن هدفها و انتخاب وسائل برای تحقق آنها است. بنابراین برنامه ریزی استراتژیک ، هم مربوط به نتایج و هم مربوط به وسائل است هر چند نتایج و وسائل نیز نسبی هستند. به عنوان مثال تبلیغات یک کالا وسیله ای است برای افزایش فروش، فروش کالا نیز وسیله ای است برای رسیدن به سود و سود نیز وسیله ای است برای رسیدن به نتایج دیگر.
به طور خلاصه برنامه ریزی استراتژیک، برنامه ریزی دراز مدت در سطح موسسه است که جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی به نتایج مربوط می شود. برای به حداکثر رساندن پیشرفت یک موسسه، هم برنامه ریزی استراتژیک و هم برنامه ریزی تاکتیکی مورد نیاز می باشد.

مراحل برنامه ریزی
1- شناخت وضع موجود 2- تدوین رسالت
الف )مسائل جمعیتی الف- تدوین دورنما
ب )عوامل اقتصادی ب-تدوین ، ارزشها
پ) عوامل حقوقی و قانونی ج- تعیین هدف
ت) عوامل فنی
ث) عوامل زیست محیطی
ج) عوامل اجتماعی

قدم دوم در برنامه ریزی، تعیین هدف ها برای کل سازمان و سپس برای هر یک از واحدها به جزوه هیدرولیک بهداشت محیط کوتاه مدت ، میان مدت و بلند مدت می باشد. زیرا هدفها، نتایج مورد انتظار فعالیت ها را نشان می دهند و باید قبل از هر کاری مقصد و هدف روشن و پیش بینی شود. بدیهی است که محدودیت منابع، امکان تامین همة هدفها را مقدور نمی سازد.حال این سوال پیش می آید که چگونه از بین هدفهای اصلی (برنامه)، هدف های کلی (طرح)، هدفهای فرعی (پروژه) و هدفهای بسیار فرعی (کالا یا خدمات) را به ترتیب اولویت و اهمیت تعیین نماید (سلسله مراتب هدف ها).
هدف ها، نتایج یا حالت هایی از آینده هستند که وصول به آن مورد نظر می باشد و هیچ برنامه ای بدون داشتن هدف، معنی ندارد و بدون آن امکان هماهنگی و وحدت عمل در انجام آن، پیدا نمی شود.
تعیین هدف
هدف های سازمان نتایج و حالات مطلوب و مورد جزوه اصول و کلیات خدمات بهداشتی است که مجموعه می خواهد به آن برسد. هدف ها از اساسی ترین مراحل برنامه ریزی است. اگر مجموعه ای هدفش روشن نباشد و مدیریت هدف مشخصی نداشته باشد نمی توان مسیری داشت و مجموعه را هدایت کرد. هدف ها در جریان فرایند برنامه ریزی در یک سلسله مراحل رفت و برگشت میان سطوح مختلف مدیریت شکل می گیرند. نویسندگان هدف ها را به طبقات مختلفی تقسیم می کنند. هدف های کیفی (ثانویه) زمینه فعالیت های سازمان را مشخص می کنند. یعنی این که در کدام فعالیت ها می خواهیم درگیر شویم. هدف های کیفی دامنة فعالیت ها را مشخص می کند. معمولاً هدف های کیفی، رسالت و مأموریت سازمان را نشان می دهد که معمولاً از ثبات زیادی برخوردار بوده و به کندی می توان آن را تغییر داد.

مدیریت بر مبنای هدف
روشی که بر هدف های قابل اندازه گیری تأکید می کند «مدیریت بر مبنای هدف» نامیده می شود که توسط جورج موریس (1976) مطرح شده است. قبل از جورج موریس نیز موضوع مدیریت برحسب هدف، توسط پیتر دراکر درکتابی تحت عنوان «عمل مدیریت» مطرح شد.اصطلاح «مدیریت بر مبنای هدف» به عنوان یک نگرش تازه در برنامه ریزی، به وسیله «پیتر دراکر» در سال 1954 در کتاب عمل مدیریت عنوان شد و عمومیت یافت از آن زمان به بعد مباحثات ، ارزیابیها، و تحقیقات بسیاری از اطراف این موضوع صورت گرفته است و شیوه های مشابهی در برنامه ریزی از قبیل «مدیریت بر مبنای نتایج» ، «مدیریت هدف ها» ، «برنامه ریزی و بازنگری کار» و «هدف ها و کنترل ها» رواج و توسعه یافته است. علیرغم تفاوت در عناوین، این شیوه های برنامه ریزی کم و بیش همانند یکدیگرند. این شیوه ها نه تنها در امور بازرگانی کاربرد دارند، بلکه به گونه فزاینده ای در محیط های غیر بازرگانی مانند تعلیم و تربیت ، بهداشت و سازمانهای دولتی مورد استفاده قرار می گیرند.